Vì sao xuất khẩu dầu của Venezuela giảm 25% chỉ trong một tháng?

Khi Iran phong tỏa eo biển vào ngày 28 tháng 2 năm 2026, sau chiến dịch không kích của Mỹ-Israel, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã mất quyền tiếp cận khoảng 40% nguồn cung dầu thô thông thường của họ . Họ vội vã tìm kiếm các giải pháp thay thế. Dầu thô Venezuela trở thành một giải pháp cứu cánh quan trọng. Đến tháng 4, Ấn Độ đã nổi lên như một nhà mua dầu Venezuela lớn nhất, lấp đầy khoảng trống do Trung Quốc đột ngột rời đi . Dầu thô Nga cũng tăng vọt lên mức kỷ lục 2,25 triệu thùng/ngày – chiếm 50% tổng lượng nhập khẩu của Ấn Độ – trong tháng 3 .

Khi xung đột tạm dừng và eo biển mở cửa trở lại, các nhà cung cấp Trung Đông nối lại các chuyến hàng bình thường. Các nhà máy lọc dầu nhà nước của Ấn Độ đã đảm bảo nguồn cung trong 60 ngày và không vội mua các lô hàng của Venezuela . Kết quả là một sự đảo chiều nhanh chóng của đợt mua hàng khẩn cấp.

Bức tranh khách hàng thay đổi ra sao?

Cơ cấu khách hàng của Venezuela đã thay đổi nhiều hơn trong 7 tháng qua so với cả thập kỷ trước đó.

• Trung Quốc ngừng mua hoàn toàn sau chiến dịch quân sự của Mỹ loại bỏ Tổng thống Nicolás Maduro vào tháng 1 năm 2026 . PetroChina đã chỉ đạo các nhà giao dịch không mua dầu thô Venezuela được tiếp thị dưới sự kiểm soát của Mỹ . Những tàu chở dầu cuối cùng chở dầu thô Venezuela bị trừng phạt đến Trung Quốc đã cập cảng vào cuối tháng 1 . Mỹ cho biết họ sẽ cho phép Trung Quốc mua, nhưng chỉ với mức giá không "phá giá" – một điều kiện đã đóng băng hiệu quả hoạt động buôn bán chiết khấu cũ .

• Mỹ đã trở thành người mua chi phối. Nhập khẩu dầu của Mỹ từ Venezuela (dầu thô cộng với các sản phẩm) đã tăng vọt lên khoảng 786.000 thùng/ngày trong tháng 7, mức cao nhất kể từ đầu năm 2019, tăng từ 284.000 thùng/ngày trong tháng 1 . Con số này chiếm khoảng 68% tổng lượng xuất khẩu 1,16 triệu thùng/ngày của Venezuela trong tháng 7 .

• Ấn Độ vẫn là một trong những người mua hàng đầu mặc dù đã rút lui trong tháng 7, nhưng khối lượng thấp hơn nhiều so với mức 427.000 thùng/ngày mà nước này đã mua vào tháng 5 .

Lưu ý về số liệu: Có sự khác biệt giữa hai bộ dữ liệu đáng tin cậy. Reuters báo cáo rằng tổng xuất khẩu dầu của Venezuela (dầu thô cộng với các sản phẩm) đạt 1,16 triệu thùng/ngày trong tháng 7 . Dữ liệu của Kpler, được Investing.com và các nguồn khác trích dẫn, đưa xuất khẩu dầu thô thuần túy ở mức 856.000 thùng/ngày – giảm 25% . Con số của Reuters có khả năng bao gồm các sản phẩm dầu mỏ. Cả hai nguồn đều đồng ý về câu chuyện định hướng: mua hàng của Ấn Độ sụp đổ trong khi mua hàng của Mỹ tăng vọt.

Tại sao điều này quan trọng hơn dữ liệu của một tháng?

Sự phục hồi xuất khẩu của Venezuela kể từ khi Maduro bị lật đổ rất ấn tượng nhưng mong manh. Dữ liệu tháng 7 cho thấy việc giảm leo thang cách xa hàng nghìn km – một lệnh tạm dừng tạm thời ở Trung Đông – có thể ngay lập tức làm suy yếu nhu cầu và bộc lộ những điểm yếu cơ cấu.

Các nhà máy lọc dầu của nước này vẫn trong tình trạng tồi tàn. Reuters mô tả chúng là "xấu xí và han gỉ" – những di tích khó có thể hồi sinh sau nhiều năm thiếu đầu tư . Năng lực sản xuất của PDVSA chỉ bằng một phần nhỏ so với mức lịch sử. Các đối tác chủ chốt của PDVSA vẫn đang chờ ủy quyền của Mỹ để mở rộng hoạt động .

Mỹ hiện kiểm soát hoạt động tiếp thị dầu xuất khẩu của Venezuela . Điều này tạo ra sự phụ thuộc quá mức vào một người mua duy nhất. Bất kỳ sự thay đổi chính sách nào của Mỹ hay nhu cầu trong nước cũng sẽ có tác động lớn vì không có cơ sở khách hàng đa dạng để hấp thụ cú sốc.

Trong khi đó, Trung Quốc – từng là khách hàng lớn nhất của Venezuela, chiếm 75% xuất khẩu vào năm 2025 – đã không mua một thùng nào kể từ tháng 1 . Mối quan hệ dầu mỏ-đổi-lấy-khoản vay từng duy trì chính quyền Maduro trong nhiều năm thực tế đã chết .

Triển vọng bất định

Nền kinh tế phụ thuộc vào dầu mỏ của Venezuela phải đối mặt với nhiều rủi ro chồng chéo: cơ sở hạ tầng xuống cấp, các điều khoản cấp phép không chắc chắn của Mỹ, tập trung quá nhiều người mua và các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra có thể ổn định hoặc làm gián đoạn thêm các dòng thương mại . Quỹ đạo vẫn còn rất bất định.

Kết luận: Sự sụt giảm xuất khẩu tháng 7 của Venezuela không phải là một sự cố cá biệt. Đó là một tín hiệu cảnh báo rằng sự phục hồi dầu mỏ sau Maduro dựa trên những nền tảng mong manh – và các sự kiện toàn cầu xa Caracas có thể định hình lại vận mệnh kinh tế của nước này chỉ sau một đêm.