Điều gì gây ra làn sóng gián đoạn chuyến bay trên khắp châu Âu vào tháng 5/2026?

Ở những nơi khác tại châu Âu, các sân bay tại Bỉ, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Ireland và Đức ghi nhận hơn 1.284 chuyến trễ và hơn 230 chuyến bị hủy, khiến hàng nghìn hành khách mắc kẹt tại sân bay .

Trong mạng lưới hàng không dày đặc của châu Âu, nhiều sân bay trung chuyển xử lý hàng trăm chuyến nối chuyến mỗi giờ. Vì vậy, chỉ cần một sự chậm trễ tạm thời cũng có thể ảnh hưởng tới nhiều quốc gia.

Khủng hoảng nhiên liệu phản lực làm hệ thống kém linh hoạt

Một yếu tố cấu trúc lớn hơn trong mùa xuân 2026 là nguồn cung nhiên liệu phản lực (jet fuel) bị siết chặt do căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông và gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới.

Cuộc xung đột làm dấy lên lo ngại thiếu nhiên liệu máy bay và khiến giá nhiên liệu tăng mạnh, tạo áp lực lớn lên ngành hàng không . Thông thường, chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30% chi phí vận hành của hãng bay .

Để đối phó, nhiều hãng đã cắt giảm lịch bay. Các báo cáo cho thấy các hãng hàng không đã cắt khoảng 13.000 chuyến bay và khoảng 2 triệu ghế trong lịch bay tháng 5 nhằm giảm chi phí và rủi ro nguồn cung .

Trong những trường hợp lớn, việc cắt giảm mang tính cấu trúc. Tập đoàn Lufthansa thông báo kế hoạch hủy khoảng 20.000 chuyến bay khi giá nhiên liệu tăng vọt .

Những cắt giảm này không phải lúc nào cũng trực tiếp gây chậm chuyến trong một ngày cụ thể, nhưng chúng khiến hệ thống mất đi phần dự phòng – ít máy bay, ít phi hành đoàn và ít chuyến thay thế hơn khi có sự cố.

Tác động khác nhau giữa các hãng hàng không

Không phải hãng nào cũng chịu ảnh hưởng như nhau. Một số hãng có chiến lược phòng hộ giá nhiên liệu (fuel hedging) hoặc hợp đồng dài hạn giúp họ giảm bớt tác động ngắn hạn.

Ví dụ, Brussels Airlines cho biết họ đã đảm bảo khoảng 80% nhu cầu nhiên liệu phản lực cho cả năm thông qua các hợp đồng phòng hộ, nhờ đó chưa phải hủy chuyến ngay lập tức dù thị trường biến động . Trong khi đó, nhiều hãng khác cảnh báo giá vé có thể tăng và lịch bay có thể bị cắt giảm do chi phí tăng cao .

Điều này khiến trải nghiệm của hành khách khác nhau tùy hãng bay, tuyến bay và sân bay.

Vì sao sự gián đoạn lan rộng nhanh như vậy?

Các sự cố tháng 5/2026 cho thấy hệ thống hàng không hiện đại có thể bị ảnh hưởng mạnh khi chịu nhiều áp lực cùng lúc. Ba yếu tố chính đã khuếch đại lẫn nhau:

• Thời tiết xấu làm giảm năng lực đường băng và hoạt động mặt đất.
• Chậm chuyến khiến máy bay và phi hành đoàn bị lệch vị trí trong mạng lưới.
• Việc cắt giảm lịch bay khiến các hãng thiếu máy bay dự phòng và chuyến thay thế.

Khi những yếu tố này xảy ra đồng thời, sự gián đoạn có thể lan từ một sân bay sang nhiều quốc gia chỉ trong vài giờ.

Xu hướng gián đoạn tăng dần trong mùa xuân 2026

Các sự cố tháng 5 không phải là hiện tượng đơn lẻ. Từ đầu năm 2026, ngành hàng không châu Âu đã liên tục chịu các cú sốc vận hành.

• Tháng 3 ghi nhận 37 chuyến bay bị hủy và 276 chuyến trễ do thời tiết và các vấn đề kỹ thuật .
• Tháng 4, các cơn bão làm gián đoạn hơn 1.600 chuyến bay tại Bắc và Tây Âu .
• Sang tháng 5, khủng hoảng nhiên liệu và việc cắt giảm lịch bay bắt đầu làm hệ thống thêm căng thẳng .

Những sự kiện này cho thấy nhiều yếu tố bên ngoài – từ thời tiết đến địa chính trị – đã cùng lúc gây áp lực lên ngành hàng không châu Âu trong mùa du lịch mùa xuân.

Kết luận

Làn sóng gián đoạn chuyến bay tại châu Âu trong tháng 5/2026 không phải do một sự cố đơn lẻ. Đó là kết quả của nhiều rủi ro hội tụ cùng lúc:

• Thời tiết khắc nghiệt làm giảm năng lực sân bay
• Hiệu ứng dây chuyền trong vận hành của các hãng hàng không
• Khủng hoảng nhiên liệu phản lực liên quan đến căng thẳng Trung Đông và eo biển Hormuz

Mỗi yếu tố riêng lẻ vẫn có thể xử lý được. Nhưng khi chúng xảy ra đồng thời, chỉ một gián đoạn nhỏ cũng có thể biến thành hỗn loạn hàng không trên toàn khu vực – điều mà hành khách châu Âu đã trải nghiệm rõ rệt trong mùa xuân 2026.