Vì sao cổ phiếu chip châu Á 'bốc hơi' hàng tỷ USD?

Tâm chấn: Bộ ngắt mạch KOSPI của Hàn Quốc

Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, lao dốc gần 11% - mức giảm trong một ngày tồi tệ nhất kể từ tháng 3/2020 . Mức giảm quá mạnh đã kích hoạt bộ ngắt mạch, tạm dừng giao dịch trên sàn lần đầu tiên sau nhiều tháng . Chỉ số này rơi xuống mức thấp nhất kể từ tháng 4/2026 trước khi lệnh ngừng giao dịch được đưa ra .

Hai gã khổng lồ của Hàn Quốc nằm ở trung tâm cơn bão:

• Samsung Electronics giảm hơn 11% .
• SK Hynix cũng giảm hơn 11% .

Cả hai công ty đều là những người chơi thống trị trong thị trường chip nhớ - một phân khúc quan trọng cho cơ sở hạ tầng AI và trong lịch sử do các công ty Hàn Quốc chi phối .

Lan rộng khắp khu vực: Nhật Bản, Đài Loan và hơn thế nữa

Làn sóng bán tháo nhanh chóng lan rộng khắp châu Á, kéo theo các thị trường lớn khác:

• Nikkei 225 của Nhật Bản giảm khoảng 4%, bị kéo xuống bởi các cổ phiếu bán dẫn và thiết bị sản xuất chip nặng ký . Nikkei đóng cửa ở mức 62.351,73 điểm, giảm 3,97% .
• Đài Loan và các thị trường khu vực khác cũng giảm mạnh .

Các nhà phân tích mô tả đây là một cuộc tháo chạy trong khu vực, khi tổn thất lan từ Seoul đến Tokyo và Đài Bắc khi các nhà đầu tư đánh giá lại toàn bộ thương vụ đầu tư vào AI .

Ba nỗi lo lớn đằng sau cơn bão

Các nhà đầu tư và nhà phân tích chỉ ra ba nỗi lo cụ thể, có mối liên hệ với nhau, đã châm ngòi cho vụ sụp đổ.

1. Vòng luẩn quẩn tài trợ AI và nỗi lo bong bóng

Mối quan ngại lớn nhất là sự xuất hiện của cái mà các nhà phân tích gọi là 'vòng luẩn quẩn tài trợ' (circular funding) trong ngành AI. Thuật ngữ này ám chỉ các thỏa thuận tài chính, nơi các công ty sản xuất chip như Nvidia cho các startup AI vay tiền, sau đó các startup này dùng chính số tiền đó để mua chip từ cùng một công ty cho vay . Điều này tạo ra một dòng vốn luẩn quẩn, thổi phồng tín hiệu cầu mà không tạo ra doanh thu bền vững từ khách hàng cuối cùng.

Thông tin Nvidia đã cấu trúc các thỏa thuận tài trợ lớn với các startup AI đã làm sống lại nỗi lo rằng toàn bộ cơn sốt AI đang bị định giá quá cao . Các nhà đầu tư lo ngại rằng nếu cấu trúc tài trợ vòng luẩn quẩn này bị tháo dỡ, nhu cầu về chip có thể sụp đổ, khiến các công ty như Samsung và SK Hynix phải đối mặt với tình trạng dư thừa công suất khổng lồ.

"Chấn động mới nhất trên thị trường AI bắt đầu từ thứ Hai khi ChangXin Memory Technologies, nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu của Trung Quốc, bắt đầu giao dịch sau một đợt IPO ngoạn mục," The New York Times đưa tin . Bản thân đợt IPO đã báo hiệu sự cạnh tranh ngày càng tăng từ Trung Quốc, nhưng tin tức về vòng luẩn quẩn tài trợ mới là chất xúc tác trực tiếp.

2. Bước đột phá chip của Trung Quốc

Chất xúc tác lớn thứ hai là một bước đột phá công nghệ được báo cáo tại Trung Quốc, có thể thúc đẩy đáng kể năng lực sản xuất chip tiên tiến của nước này. Theo các báo cáo từ The Information, Shanghai Yuliangsheng của Trung Quốc đã bắt đầu sản xuất hàng loạt thiết bị sản xuất chip tiên tiến . Ngoài ra, có báo cáo rằng các công ty Trung Quốc đang phát triển thiết bị quang khắc cực tím (DUV) trong nước - một công cụ quan trọng để sản xuất chất bán dẫn tiên tiến .

Ông Han Ji-young, nhà phân tích tại Kiwoom Securities, cho biết những báo cáo này 'đã làm sống lại lo ngại' về sự cạnh tranh ngày càng tăng đối với các công ty đã có chỗ đứng như Samsung, SK Hynix và TSMC, đặc biệt là trong phân khúc chip nhớ quan trọng cho AI .

Hàm ý rất rõ ràng: nếu Trung Quốc có thể tự sản xuất chip tiên tiến, nhu cầu đối với chip từ các nhà sản xuất Hàn Quốc và Đài Loan có thể suy giảm, chèn ép biên lợi nhuận và lợi nhuận của họ .

3. Định giá quá cao và lo ngại về tài trợ

Yếu tố thứ ba là mức định giá quá cao của cổ phiếu bán dẫn. Sau nhiều năm tăng giá được thúc đẩy bởi sự nhiệt tình với AI, cổ phiếu chip đang được giao dịch ở mức bội số giá trên thu nhập (P/E) rất cao . Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy nhu cầu chậm lại, dư thừa công suất, hoặc điều kiện tài trợ thắt chặt hơn cho các dự án cơ sở hạ tầng AI cũng đủ để kích hoạt một đợt định giá lại mạnh mẽ.

"Đợt bán tháo phản ánh sự kết hợp của các mối lo ngại về tài trợ cơ sở hạ tầng AI, tiến bộ công nghệ của Trung Quốc và sự cạnh tranh ngày càng tăng từ các công ty Trung Quốc," các nhà phân tích nói với The Edge Malaysia . Câu hỏi mà thị trường đặt ra là: liệu các công ty này có thể biện minh cho mức định giá của mình nếu cơn sốt AI chậm lại hay nếu các đối thủ cạnh tranh Trung Quốc giành thị phần của họ hay không?

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Cuộc khủng hoảng diễn ra trong một tuần có nhiều sự kiện quan trọng của thị trường, bao gồm các quyết định chính sách từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) và Ngân hàng Trung ương Anh (BoE), cũng như báo cáo thu nhập từ một số công ty công nghệ vốn hóa lớn . Các nhà đầu tư sẽ tìm kiếm sự trấn an rằng cơn sốt chi tiêu cho AI là bền vững và đợt bán tháo gần đây chỉ là một phản ứng thái quá chứ không phải là một sự thay đổi cơ bản.

Hiện tại, ba nỗi lo dẫn đến cuộc khủng hoảng - vòng luẩn quẩn tài trợ, sự cạnh tranh từ Trung Quốc và định giá quá cao - vẫn chưa được giải quyết, cho thấy sự biến động của cổ phiếu bán dẫn có thể còn tiếp diễn.