Vì sao KOSPI Hàn Quốc lao dốc sau khi áp sát 8.000 điểm?

Bối cảnh trước đó rất quan trọng. Phiên liền trước, chỉ số vừa lập đỉnh lịch sử, trong khi tâm lý thị trường được kéo lên bởi kỳ vọng mạnh mẽ vào các doanh nghiệp chip gắn với AI . Channel NewsAsia đưa tin ngày 11/5 rằng cổ phiếu Samsung Electronics tăng hơn 5%, SK Hynix tăng hơn 10%, và cả hai đều lên mức kỷ lục khi KOSPI lập đỉnh mới .

Nói cách khác, thị trường đã chạy rất nhanh. Khi một chỉ số tăng mạnh nhờ một nhóm cổ phiếu dẫn dắt hẹp, ngay cả hoạt động chốt lời thông thường cũng có thể biến thành một cú quay đầu dữ dội.

Tác nhân gần nhất: khối ngoại chốt lời

Dấu hiệu rõ nhất trong phiên là lực bán của nhà đầu tư nước ngoài, thường được nhà đầu tư Việt Nam gọi là “khối ngoại”. Các báo cáo cho biết KOSPI đảo chiều gần ngưỡng 8.000 khi khối ngoại bán mạnh để hiện thực hóa lợi nhuận sau nhịp tăng gần đây .

Đây không phải sự thay đổi tâm lý chỉ diễn ra trong một ngày. Vài ngày trước đó, sau khi KOSPI vượt mốc 7.000, nhà đầu tư nước ngoài được cho là đã bán ròng hơn 12 nghìn tỷ won trong hai ngày 7–8/5, gồm 6,7 nghìn tỷ won ngày 7/5 và 5,3 nghìn tỷ won ngày 8/5 . Một báo cáo khác mô tả dòng tiền luân chuyển chọn lọc hơn: trong giai đoạn 4–7/5, khối ngoại mua khoảng 1,5 nghìn tỷ won cổ phiếu Samsung Electronics nhưng bán khoảng 1,45 nghìn tỷ won cổ phiếu SK Hynix và SK Square .

Điểm đáng chú ý là khối ngoại không nhất thiết đã từ bỏ câu chuyện AI của Hàn Quốc. Nhưng vị thế của họ đã trở nên kém ổn định: sẵn sàng chốt lời quy mô lớn, xoay vòng giữa các cổ phiếu thắng lớn, và bán ra khi thị trường càng hưng phấn.

Vì sao “cổ tức quốc dân AI” làm nhà đầu tư giật mình?

Cú bán tháo trở nên nhạy cảm hơn vì trùng với một cú sốc chính sách. Các báo cáo cho biết biến động của KOSPI gắn với tranh luận quanh đề xuất “cổ tức quốc dân AI” của Kim Yong-beom, trong đó một bài đăng mạng xã hội của ông làm dấy lên câu hỏi về việc phân phối lại theo hướng xã hội đối với lợi nhuận doanh nghiệp tích lũy trong làn sóng AI .

Ý tưởng này có sức nặng chính trị nhưng rất nhạy cảm với thị trường. Một số báo cáo mô tả đề xuất như lập luận rằng khối tài sản và nguồn thu thuế khổng lồ do ngành AI và bán dẫn tạo ra nên được trả lại cho người dân dưới dạng cổ tức . Với nhà đầu tư, rủi ro không chỉ nằm ở bản thân ý tưởng chia sẻ lợi ích, mà ở chỗ cơ chế thực hiện chưa rõ ràng.

Nếu kế hoạch bị hiểu là có thể dẫn tới thuế mới, khoản đóng góp bắt buộc hoặc cơ chế chia sẻ lợi nhuận nhắm vào các doanh nghiệp hưởng lợi từ AI, phần tăng trưởng kỳ vọng của những cổ phiếu đang dẫn dắt thị trường sẽ bị chiết khấu lại. Sau đó, ông Kim được cho là đã làm rõ rằng kế hoạch sẽ sử dụng “nguồn thu thuế vượt dự toán” chứ không phải một sắc thuế doanh nghiệp trực tiếp . Khác biệt này rất quan trọng, nhưng trong một thị trường đã tăng nóng, phản ứng đầu tiên vẫn là bán trước, hỏi sau.

Vì sao Samsung Electronics và SK Hynix nằm ở tâm chấn?

Samsung Electronics và SK Hynix không chỉ là hai cổ phiếu lớn bị cuốn vào đà giảm chung. Chúng là lõi của cả nhịp tăng. Đường lên gần 8.000 điểm của KOSPI được hỗ trợ bởi kỳ vọng vào AI và chip nhớ, trong đó Samsung và SK Hynix nhiều lần được nhắc đến như những bên hưởng lợi chính .

Chính tầm quan trọng đó khiến chỉ số dễ tổn thương hơn. Đầu năm 2026, KED Global mô tả đà tăng của Samsung và SK Hynix là yếu tố tái định hình KOSPI, khi giá trị của hai hãng chip này đạt khoảng 40% giá trị sàn chính . Khi tỷ trọng thị trường tập trung như vậy, một nỗi lo chính sách nhắm vào lợi nhuận AI hoặc “món lợi” từ bán dẫn rất dễ trở thành vấn đề của cả chỉ số.

Độ rộng thị trường cũng đã phát tín hiệu mất cân bằng. Ngày 4/5, một báo cáo ghi nhận KOSPI tăng hơn 5% khi Samsung và SK Hynix thống trị đà đi lên, nhưng số mã giảm vẫn nhiều hơn số mã tăng . Kiểu tăng này có thể còn kéo dài khi tâm lý hưng phấn duy trì, nhưng sẽ để lại khoảng trống lớn nếu nhóm dẫn dắt bắt đầu chao đảo.

Câu hỏi lớn hơn: Ai được hưởng thành quả từ cơn sốt chip AI?

Tranh luận về “cổ tức quốc dân AI” biến một nhịp điều chỉnh thị trường thành câu hỏi rộng hơn về kinh tế chính trị. Làn sóng chip gắn với AI tại Hàn Quốc đã tạo ra lượng tài sản lớn trên thị trường chứng khoán và làm tăng kỳ vọng về lợi nhuận doanh nghiệp, xuất khẩu cũng như thu ngân sách. Đề xuất của ông Kim đặt ra một câu hỏi khác: liệu một phần thành quả đó có nên được chia sẻ trực tiếp hơn với người dân hay không? Các báo cáo mô tả trọng tâm tranh luận là việc phân phối lại lợi nhuận và tài sản được tạo ra từ AI và bán dẫn .

Với thị trường, hệ quả nằm ở cách chính sách được đóng khung. Nếu nhà nước xem lợi ích từ AI như một nguồn lực quốc gia cần được phân bổ lại, nhà đầu tư có thể áp mức chiết khấu rủi ro chính sách cao hơn cho các doanh nghiệp được coi là hưởng lợi nhiều nhất. Ngược lại, nếu kế hoạch chỉ giới hạn ở việc sử dụng phần thu thuế vượt dự toán mà không tạo gánh nặng trực tiếp mới cho doanh nghiệp, tác động lên các hãng chip có thể nhỏ hơn nhiều .

Kết luận

KOSPI lao dốc vì nhiều rủi ro cùng lúc xuất hiện: một nhịp tăng quá nhanh do AI dẫn dắt, lực chốt lời mạnh của khối ngoại gần mốc tâm lý 8.000 điểm, sự phụ thuộc lớn vào Samsung Electronics và SK Hynix, cùng bất định về việc “cổ tức quốc dân AI” có thể chuyển hướng một phần lợi ích từ ngành bán dẫn hay không .

Đề xuất của Kim Yong-beom không một mình gây ra cú đảo chiều. Nhưng nó đã đổi sắc thái của phiên giảm: từ một nhịp chốt lời có thể xem là bình thường thành lời nhắc rằng cơn bùng nổ AI của Hàn Quốc không chỉ mang rủi ro định giá, mà còn có cả rủi ro chính sách.