Vương miện tỷ phú châu Á của Masayoshi Son chỉ tồn tại được ba ngày

Vào thứ Năm, ngày 4 tháng 6 năm 2026, một đợt bán tháo tàn khốc tại Tokyo đã xóa sổ triều đại ngắn ngủi nhưng đầy vinh quang của Masayoshi Son trên đỉnh cao tài sản châu Á. Cổ phiếu của Tập đoàn SoftBank đã lao dốc 11,28%, mức giảm mạnh nhất trong một ngày của năm, đóng cửa ở mức 7.377 Yên . Cú sập này là một sự đảo ngược vận may đầy kịch tính đối với Son, người chỉ ba ngày trước đó đã công khai bác bỏ những lo ngại về một đợt điều chỉnh thị trường. Sự sụt giảm mạnh mẽ này không chỉ làm bốc hơi hàng tỷ đô la tài sản cá nhân mà còn chiếu một ánh đèn pha gay gắt vào sự mong manh tài chính đằng sau canh bạc "tất tay" vào trí tuệ nhân tạo (AI) của SoftBank.

Ngòi nổ trực tiếp: Cơn "lây nhiễm" AI toàn cầu

Đợt bán tháo không phải là đặc quyền của riêng SoftBank. Nó là một phần của đợt rút vốn khỏi các cổ phiếu công nghệ và AI trên toàn cầu, được kích hoạt bởi sự suy yếu lan truyền từ thị trường Mỹ sang châu Á qua đêm . Các nhà đầu tư đồng loạt đánh giá lại định giá cao ngất ngưởng trong lĩnh vực AI, dẫn đến một làn sóng chốt lời. Đối với SoftBank, vốn đang giao dịch gần mức đỉnh 52 tuần là 9.074 Yên đạt được chỉ hai ngày trước đó vào ngày 2 tháng 6, sự thay đổi đột ngột trong tâm lý thị trường từ hưng phấn sang thận trọng này đã chứng tỏ là một thảm họa . Sự tập trung cao độ của công ty vào mảng AI, chủ yếu thông qua các khoản đầu tư vào OpenAI và Arm Holdings, đã biến nó thành mục tiêu hàng đầu cho các nhà giao dịch muốn xả bớt rủi ro .

Vương miện đánh rơi chỉ trong một ngày

Cú rơi của Masayoshi Son khỏi đỉnh bảng xếp hạng giàu có châu Á cũng chóng vánh như khi ông leo lên đó. Vào ngày 2 tháng 6 năm 2026, cổ phiếu SoftBank tăng vọt 14% trong một ngày đã đưa tài sản ròng của ông lên xấp xỉ 100,7 tỷ USD trên Danh sách Tỷ phú Thời gian thực của Forbes, vượt qua ông trùm Ấn Độ Mukesh Ambani và giành lại danh hiệu mà ông chưa từng nắm giữ trong hơn một thập kỷ . Nhưng niềm vui thật ngắn ngủi. Khi thị trường đảo chiều vào ngày 4 tháng 6, tài sản trên giấy tờ của Son đã sụp đổ. Forbes ước tính giá trị tài sản ròng của ông đã giảm khoảng 13% chỉ trong một phiên giao dịch, xóa sổ khoảng 13,2 tỷ USD và kéo tài sản của ông xuống còn khoảng 87,1 tỷ USD . Ông không chỉ tụt lại sau Ambani mà còn bị Gautam Adani, người giành lại vị trí số một châu Á với tài sản ròng 117,4 tỷ USD, và nhà sáng lập ByteDance Trương Nhất Minh, người vượt qua Ambani để giành vị trí thứ hai, soán ngôi .

Canh bạc bằng nợ vay ở trung tâm của đợt bán tháo

Ngoài cơn hoảng loạn tức thời của thị trường, quy mô của đợt sụt giảm hôm thứ Năm nhấn mạnh nỗi lo sâu xa của nhà đầu tư về bảng cân đối kế toán của SoftBank. Công ty đã thế chấp tương lai của mình vào thành công của OpenAI, sử dụng một núi nợ đang thách thức chính các giới hạn nội bộ của nó.

Trọng tâm của mối lo ngại là cam kết đầu tư hơn 60 tỷ USD vào OpenAI của SoftBank, đổi lại khoảng 13% quyền sở hữu . Đến nay, họ đã rót 34,6 tỷ USD vào startup AI này, bao gồm khoản đầu tư đợt đầu trị giá 10 tỷ USD được thực hiện vào tháng 4 năm 2026, một phần của thỏa thuận đầu tư bổ sung lớn hơn trị giá 30 tỷ USD . Để tài trợ cho việc này, vào tháng 3 năm 2026, SoftBank đã đảm bảo một khoản vay cầu nối không có tài sản đảm bảo khổng lồ trị giá 40 tỷ USD từ một tổ hợp cho vay do JPMorgan Chase và Goldman Sachs dẫn đầu — đây là khoản vay bằng đồng đô la lớn nhất từ trước đến nay của họ, với kỳ hạn 12 tháng, đồng nghĩa với việc nó phải được hoàn trả hoặc tái cấp vốn trước tháng 3 năm 2027 .

Việc vay mượn này đã đẩy đòn bẩy tài chính của SoftBank lên mức đáng lo ngại. Tổng nợ của công ty được dự báo sẽ đạt 16,3 nghìn tỷ Yên, vượt qua mức trần tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản (LTV) 25% do chính họ đặt ra, một mối lo ngại mà chính Giám đốc Tài chính (CFO) Yoshimitsu Goto đã công khai thừa nhận . Sự căng thẳng là rất rõ ràng: các bên cho vay gần đây đã e ngại trước một khoản vay ký quỹ (margin loan) riêng biệt được đảm bảo bằng cổ phiếu OpenAI, buộc SoftBank phải cắt giảm mục tiêu từ khoảng 10 tỷ USD xuống còn 6 tỷ USD do những khó khăn trong việc định giá công ty AI vẫn còn là tư nhân này . Với việc công ty cũng đang khai thác thị trường vốn châu Âu bằng trái phiếu euro và trái phiếu lai để huy động thêm thanh khoản, sự quay đầu đột ngột của thị trường chống lại các cổ phiếu công nghệ là một mối đe dọa trực tiếp đối với cấu trúc sử dụng đòn bẩy cao này .

"Gấp 50 lần Dot-Com": Sự lạc quan ngang tàng của Son đối mặt với thực tế

Yếu tố chướng tai nhất của sự đảo ngược này là thời điểm của nó. Vào ngày 1 tháng 6, cũng là ngày tài sản ròng của ông đạt đỉnh, Masayoshi Son đã đưa ra một tuyên bố công khai táo bạo đúng chất của mình, tuyên bố rằng cuộc cách mạng AI có thể có quy mô "gấp 50 lần" sự bùng nổ internet và bác bỏ những lo ngại về bong bóng định giá . Ba ngày sau, thị trường đã đưa ra một lời phản bác trị giá hàng tỷ đô la đầy rõ ràng và nghiêm khắc . Cú quất roi này đã kết tinh cuộc tranh luận xung quanh di sản của Son, khiến các nhà phân tích và nhà đầu tư phải tự hỏi liệu ông là "người tiên phong của thời đại hay kẻ chạy theo bong bóng" . Sự phụ thuộc nặng nề vào một tài sản mang tính đầu cơ như OpenAI, được tài trợ bằng các khoản vay ngắn hạn, đảm bảo rằng mọi chấn động trên thị trường AI giờ đây sẽ trực tiếp biến thành những cú xoay vòng dữ dội đối với cổ phiếu SoftBank và tài sản cá nhân của người sáng lập ra nó.