Giá Dầu Tăng Vọt Hơn 2% Khi Trung Đông 'Sôi Sục': Ba Mặt Trận Cùng Lúc Đe Dọa Nguồn Cung Toàn Cầu

Đàm Phán Bế Tắc Và ‘Khoảng Trống Ngoại Giao’ Với Iran

Đà tăng của giá dầu không chỉ nằm ở câu chuyện của riêng Lebanon. Tính đến Chủ nhật, ngày 1 tháng 6, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa đưa ra quyết định có phê duyệt đề xuất gia hạn lệnh ngừng bắn 60 ngày với Iran hay không, dù một biên bản ghi nhớ (MOU) được cho là đã đạt được thông qua các nhà trung gian . Phó Tổng thống JD Vance nói với các phóng viên rằng đây vẫn là điều "chưa thể xác định" (still TBD), tạo ra một khoảng trống đáng kể vào lúc các nguồn tin Mỹ tuyên bố một thỏa thuận sơ bộ đã được thiết lập .

Làm phức tạp thêm tình hình, Iran đã công khai phủ nhận việc bất kỳ thỏa thuận gia hạn nào đã được chốt, tạo ra một hố sâu ngăn cách nghiêm trọng về độ tin cậy giữa những tuyên bố lạc quan từ Washington và lập trường cứng rắn của Tehran . Đối với thị trường dầu mỏ, sự lấp lửng này đồng nghĩa với việc chiếc van an toàn ngoại giao không còn hiệu quả. Bất kỳ một sự kiện quân sự đơn lẻ nào—một máy bay không người lái bị bắn hạ, một sự cố rải thủy lôi, hay một vụ tấn công tên lửa—giờ đây đều mang nguy cơ kích hoạt một cuộc xung đột rộng lớn hơn rất nhiều .

Điểm Nóng Chết Người Tại Eo Biển Hormuz: Giao Tranh Trực Tiếp Kéo Dài

Động lực thứ ba cho đà tăng giá mang tính hữu hình nhất: các cuộc đụng độ quân sự đang diễn ra ngay tại điểm nghẽn dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Eo biển Hormuz, nơi ước tính có khoảng 20-25% sản lượng dầu toàn cầu đi qua, vẫn là một khu vực chiến sự trên thực tế, bất chấp lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa .

Trong tuần qua, quân đội Mỹ đã tiến hành nhiều đợt không kích mà họ gọi là "tự vệ":

• Lực lượng Mỹ đã tấn công các địa điểm kiểm soát radar và drone của Iran tại Đảo Goruk và Đảo Qeshm, đáp trả hành động mà họ mô tả là "khiêu khích" sau khi Iran bắn hạ một máy bay không người lái MQ-1 của Mỹ trên vùng biển quốc tế .
• Mỹ cũng nhắm vào một địa điểm quân sự ở miền nam Iran mà các quan chức cho rằng đe dọa đến giao thông hàng hải thương mại .
• Vào ngày 28 tháng 5, Washington và Tehran đưa ra những lời kể mâu thuẫn nhau về một cuộc đối đầu gần Bandar Abbas. Phía Mỹ tuyên bố đã đánh chặn bốn máy bay không người lái tấn công một chiều của Iran; Iran thì khẳng định họ chỉ chặn một tàu chở dầu của Mỹ đang hoạt động mà không bật radar .
• Bốn ngày trước đó, vào ngày 26 tháng 5, quân Mỹ đã tấn công các bệ phóng tên lửa và tàu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) mà Ngũ Giác Đài cho biết đang tìm cách rải thủy lôi trên eo biển .

Những sự kiện này xác nhận rằng tuyến đường thủy then chốt vẫn đang là mặt trận bị tranh chấp dữ dội. Bất chấp những tuyên bố ngoại giao về ngừng bắn, thực tế quân sự trên mặt nước là một rủi ro động học liên tục đối với hoạt động vận tải biển.

'Mức Bù Rủi Ro Ba Mặt Trận' Và Viễn Cảnh Phía Trước

Không một sự kiện đơn lẻ nào trong số này có thể đẩy giá dầu WTI tiến sát trở lại ngưỡng 90 USD/thùng. Chính hiệu ứng cộng hưởng từ ba cuộc khủng hoảng song hành đã làm rung chuyển thị trường.

1. Mặt Trận Ủy Nhiệm: Việc Israel mở rộng chiến dịch tại Lebanon trực tiếp lôi kéo Hezbollah, lực lượng ủy nhiệm mạnh nhất của Iran trong khu vực. Bất kỳ sự leo thang đáng kể nào ở đây đều tiềm ẩn nguy cơ kéo Iran vào một cuộc chiến trên hai mặt trận, đặc biệt khi Tehran đang tìm cách trả đũa các cuộc không kích của Mỹ bằng cách gây rối loạn vận tải biển ở vùng Vịnh .
2. Khoảng Trống Ngoại Giao: Với quyết định từ Tổng thống Trump còn bỏ ngỏ và việc Iran phủ nhận đạt được bất kỳ thỏa thuận nào, khung ngoại giao thiếu vắng tính ràng buộc thực thi. Các thị trường buộc phải giao dịch trong một khoảng thời gian mong manh, nơi mọi tính toán sai lầm đều có thể phá vỡ hoàn toàn lệnh ngừng bắn .
3. Điểm Nghẽn Vật Lý: Các vụ rải thủy lôi gần đây, máy bay không người lái bị bắn hạ và những cuộc tấn công chính xác báo hiệu rằng Eo biển Hormuz vẫn chưa được mở cửa an toàn trở lại. Nó vẫn là một khu vực có rủi ro cao. Ngay cả khi một thỏa thuận cuối cùng đạt được, các nhà phân tích cảnh báo rằng quá trình mở cửa lại hoàn toàn và an toàn eo biển này nhiều khả năng sẽ diễn ra chậm chạp .

Cuộc khủng hoảng chồng lớp này đã tạo ra thứ mà các nhà quan sát thị trường gọi là 'mức bù rủi ro ba mặt trận'. Đà tăng giá chóng mặt nhấn mạnh rằng thị trường năng lượng toàn cầu không còn chỉ phản ứng với các dòng tít chính trị đơn thuần, mà đang định giá một cuộc xung đột đa mặt trận hỗn loạn sâu sắc mà không có lối thoát rõ ràng nào ở phía trước.