Chứng khoán toàn cầu đảo chiều sau cú giảm mạnh khi giá dầu biến động vì tin Iran

Ngay đầu tuần, tâm lý thị trường trở nên căng thẳng khi căng thẳng liên quan đến Iran leo thang. Một mối lo lớn là nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, đặc biệt tại eo biển Hormuz—tuyến vận chuyển chiến lược nơi một phần lớn dầu mỏ thế giới đi qua.

Trước rủi ro địa chính trị tăng cao, giá dầu bật tăng mạnh. Có thời điểm trong phiên, giá dầu thô tiến gần 120 USD/thùng, mức cao nhất kể từ năm 2022.

Sự tăng vọt này khiến thị trường chứng khoán toàn cầu giảm mạnh vì nhà đầu tư lo ngại chi phí năng lượng cao có thể làm lạm phát quay trở lại.

Giá dầu cao thường gây áp lực lên cổ phiếu vì:

• Làm tăng chi phí vận chuyển và sản xuất
• Giảm sức mua của người tiêu dùng do giá nhiên liệu tăng
• Khiến các ngân hàng trung ương khó hạ lãi suất

Những yếu tố đó khiến nhiều chỉ số chứng khoán giảm sâu trong đầu phiên giao dịch.

Bước ngoặt: Giá dầu giảm sau tin về trừng phạt Iran

Tâm lý thị trường thay đổi vào cuối ngày khi xuất hiện thông tin cho rằng Mỹ có thể tạm đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với dầu thô Iran trong quá trình đàm phán nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Khả năng nguồn cung dầu bổ sung quay trở lại thị trường đã khiến giá dầu đảo chiều giảm mạnh. Khi dầu hạ nhiệt, thị trường chứng khoán ở châu Âu và Mỹ nhanh chóng phục hồi, xóa bớt phần lớn mức giảm trước đó.

Giá dầu giảm thường giúp thị trường cổ phiếu ổn định vì nó làm giảm nguy cơ lạm phát tăng do năng lượng.

Lợi suất trái phiếu vẫn tạo áp lực

Ngay cả khi cổ phiếu phục hồi, nhà đầu tư vẫn thận trọng vì lợi suất trái phiếu chính phủ tăng.

Lợi suất cao hơn thường gây áp lực lên cổ phiếu vì:

• Làm giảm giá trị hiện tại của lợi nhuận doanh nghiệp trong tương lai
• Khiến trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn so với cổ phiếu

Các cổ phiếu tăng trưởng và công nghệ—những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào kỳ vọng lợi nhuận trong tương lai—thường bị ảnh hưởng mạnh nhất bởi xu hướng này.

Phản ứng của các thị trường lớn

Châu Âu

Chứng khoán châu Âu giảm mạnh đầu phiên khi giá dầu tăng và rủi ro địa chính trị gia tăng. Khi dầu quay đầu giảm, các chỉ số cũng phục hồi một phần.

Châu Á

Thị trường châu Á mở cửa trong sắc đỏ do tâm lý né rủi ro và lo ngại về nguồn cung năng lượng. Các nền kinh tế trong khu vực thường phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu nên rất nhạy cảm với biến động giá.

Ấn Độ

Thị trường Ấn Độ phản ứng khá rõ với giá dầu vì nước này là một trong những quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới. Giá dầu giảm sau đó đã giúp giảm áp lực lên lạm phát, đồng rupee và lợi nhuận doanh nghiệp.

Mỹ

Phố Wall kết thúc phiên với kết quả trái chiều. Các công ty năng lượng được hưởng lợi từ giá dầu cao, trong khi nhóm công nghệ chịu áp lực do lợi suất trái phiếu tăng và hoạt động chốt lời.

Vì sao kết quả của Nvidia và Walmart được chú ý

Ngoài yếu tố địa chính trị và dầu mỏ, thị trường còn chờ đợi hai báo cáo lợi nhuận quan trọng:

• Nvidia: Được xem là thước đo cho làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) và liệu đà tăng của cổ phiếu công nghệ có thể tiếp tục hay không.
• Walmart: Một chỉ báo quan trọng về sức khỏe tiêu dùng tại Mỹ và cách các nhà bán lẻ đối phó với chi phí tăng.

Vì hai báo cáo này có thể đưa ra tín hiệu quan trọng về chi tiêu doanh nghiệp và sức mua của người tiêu dùng, nhiều nhà đầu tư đã hạn chế mở vị thế lớn trong phiên giao dịch đầy biến động.

Bài học lớn từ phiên giao dịch

Phiên đảo chiều mạnh của thị trường cho thấy mức độ nhạy cảm của tài chính toàn cầu với giá dầu và các diễn biến địa chính trị.

Một cú tăng đột ngột của dầu có thể ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Ngược lại, chỉ cần dấu hiệu nguồn cung được cải thiện cũng đủ để thị trường bình tĩnh trở lại.

Hiện tại, nhà đầu tư đang theo dõi ba yếu tố chính có thể quyết định hướng đi tiếp theo của thị trường:

• Diễn biến căng thẳng liên quan đến Iran
• Biến động giá dầu toàn cầu
• Tín hiệu từ lợi nhuận doanh nghiệp và lợi suất trái phiếu

Nếu căng thẳng địa chính trị leo thang hoặc nguồn cung dầu снова bị đe dọa, những biến động mạnh như phiên vừa qua hoàn toàn có thể lặp lại.