Tên lửa Trường Chinh 7A của Trung Quốc phát nổ chỉ sau 85 giây bay: Điều gì đã xảy ra và tại sao nó đe dọa sứ mệnh Mặt Trăng Hằng Nga 7?

Diễn biến vụ nổ

Trường Chinh 7A là tên lửa tầm trung cao 60 mét, được thiết kế để đưa vệ tinh lên quỹ đạo chuyển tiếp địa tĩnh (GTO). Vào ngày 10/8, phương tiện phóng dường như cất cánh bình thường, nhưng các đoạn video nghiệp dư đã ghi lại cảnh tên lửa bùng lên thành một quả cầu lửa và một đám khói đen dày đặc chưa đầy 90 giây sau khi phóng .

Vụ nổ xảy ra trong giai đoạn đốt cháy đồng thời của lõi tầng thứ nhất và bốn tên lửa phụ trợ, tất cả đều được cung cấp năng lượng bởi động cơ YF-100 sử dụng nhiên liệu kerosene và oxy lỏng . Tên lửa tan rã ở độ cao và vận tốc tương đối thấp . Hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã đã xác nhận thất bại khoảng ba giờ sau đó, tuyên bố rằng đã xảy ra một "dị thường trong chuyến bay" và nguyên nhân đang được điều tra .

Nguyên nhân vụ nổ: Chưa có câu trả lời chính thức

Các nhà chức trách Trung Quốc vẫn chưa công bố nguyên nhân gốc rễ. Tuy nhiên, một số quan sát và phân tích ban đầu đáng chú ý bao gồm:

Thời điểm gần Max-Q (Áp lực động lực tối đa): Vụ nổ xảy ra gần thời điểm có áp lực khí động học lớn nhất. Một số nhà quan sát không gian cho rằng có thể do lỗi kết cấu dưới tải trọng phóng, hoặc sự cố đã kích hoạt hệ thống tự hủy của tên lửa . Phân tích các đoạn phim nghiệp dư dường như cho thấy tên lửa bị uốn cong tại phần kết nối giữa tầng thứ hai và thứ ba, phù hợp với một lỗi kết cấu .

Nghi ngờ động cơ: Vì sự cố xảy ra trong quá trình đốt cháy động cơ YF-100, các động cơ này đang bị giám sát bắt buộc. Động cơ YF-100 được sử dụng trên toàn bộ đội tên lửa hiện đại của Trung Quốc, bao gồm các dòng Trường Chinh 5, 6, 7 và 8 . Thất bại này đặt toàn bộ dòng động cơ YF-100 vào diện điều tra .

Thất bại thứ hai của năm 2026: Bloomberg ghi nhận đây là lần thất bại thứ hai của dòng tên lửa Trường Chinh trong năm 2026, sau một sự cố trước đó vào đầu năm . Đây cũng là lần phóng quỹ đạo thất bại thứ tư của Trung Quốc trong năm 2026 .

Cho đến nay, chưa có nguyên nhân chính thức nào được các nhà chức trách Trung Quốc hoặc Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC) xác nhận.

Tầm quan trọng: Mất vệ tinh quân sự, động cơ bị đình chỉ

Vệ tinh ChinaSat-4B là một vệ tinh liên lạc quân sự, được cho là phục vụ cho thông tin liên lạc quốc phòng . Sự mất mát của nó không chỉ là tổn thất tài chính mà còn tạo ra một khoảng trống về năng lực quân sự theo kế hoạch .

Cuộc điều tra sẽ có khả năng dừng toàn bộ đội tên lửa Trường Chinh 7A và có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dòng động cơ YF-100, từ đó làm chậm nhịp độ phóng dày đặc của Trung Quốc. Tên lửa này trước đó đã có một loạt các nhiệm vụ thành công từ năm 2021 đến nay , khiến thất bại này trở nên hiếm hoi và nghiêm trọng.

Mối đe dọa đối với sứ mệnh Mặt Trăng Hằng Nga 7

Sứ mệnh thám hiểm Mặt Trăng Hằng Nga 7 (Chang'e-7) là một trong những dự án không gian sâu quan trọng nhất sắp tới của Trung Quốc. Đây là một sứ mệnh robot được lên kế hoạch để khảo sát cực nam Mặt Trăng nhằm tìm kiếm tài nguyên và địa hình, bao gồm một tàu quỹ đạo, vệ tinh chuyển tiếp, tàu đổ bộ, xe tự hành và một tàu thăm dò bay mini . Sứ mệnh dự kiến phóng vào tháng 8 năm 2026 trên tên lửa Trường Chinh 5 từ Văn Xương .

Việc điều tra động cơ YF-100 từ vụ nổ Trường Chinh 7A đe dọa trực tiếp đến mốc thời gian này vì hai lý do:

1. Cùng dòng động cơ: Tên lửa Trường Chinh 5 cũng sử dụng động cơ YF-100 . Nếu cuộc điều tra tìm ra một lỗi cố hữu của động cơ, nó sẽ ảnh hưởng không chỉ đến Trường Chinh 7A mà còn cả Trường Chinh 5 và 8 – có khả năng đẩy lùi thời gian phóng của Hằng Nga 7 trong năm 2026.
2. Cảnh báo rõ ràng: TechTimes đưa tin rằng thất bại này "buộc phải điều tra động cơ YF-100 được sử dụng trong toàn bộ đội tên lửa hiện đại của Trung Quốc" và cảnh báo rõ ràng rằng điều này "đặt sứ mệnh Mặt Trăng Hằng Nga 7 vào tình thế rủi ro" . Nhiều trang tin Trung Quốc đưa tin về vụ thất bại cũng đề cập đến sứ mệnh Hằng Nga 7 có khả năng bị trì hoãn .

Bản tin của Reuters về vụ thất bại cũng ghi nhận rằng "Trung Quốc đang chuẩn bị cho sứ mệnh Mặt Trăng Hằng Nga 7" trong cùng bối cảnh .

Điều gì quyết định mức độ ảnh hưởng: Nếu thất bại chỉ giới hạn ở một lỗi kết cấu hoặc sản xuất duy nhất của tên lửa Trường Chinh 7A này, thì tác động đến Hằng Nga 7 sẽ là tối thiểu. Nếu phát hiện ra vấn đề chung của động cơ YF-100, thì khả năng trì hoãn là rất cao. Cho đến nay, chưa có tuyên bố chính thức nào về việc thay đổi lịch trình.

Kết luận

Vụ thất bại của tên lửa Trường Chinh 7A vào ngày 10 tháng 8 năm 2026 là một bước lùi đáng kể đối với chương trình không gian của Trung Quốc. Trong khi nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định, thời điểm gần Max-Q và trong quá trình đốt cháy động cơ YF-100 đã kích hoạt một cuộc điều tra trên diện rộng. Việc mất vệ tinh quân sự ChinaSat-4B là một tổn thất trực tiếp, nhưng rủi ro lớn hơn đối với sứ mệnh Mặt Trăng Hằng Nga 7 – và đối với sự phụ thuộc của Trung Quốc vào dòng động cơ YF-100 – có thể là tác động hệ quả nghiêm trọng hơn.