Bitcoin lao dốc xuống dưới 73.000 USD: 'Cú đánh bồi' từ chiến sự Mỹ-Iran, làn sóng rút vốn ETF kỷ lục và dữ liệu lạm phát PCE nóng hơn dự báo

Căng thẳng Mỹ-Iran: Ngòi nổ trực tiếp

Chất xúc tác tức thời đến từ sự leo thang mạnh mẽ trong xung đột Mỹ-Iran. Vào ngày 28 tháng 5, các cuộc không kích của Mỹ đã nhắm vào một địa điểm quân sự của Iran gần Eo biển Hormuz, phá tan sự lạc quan mong manh về một thỏa thuận hòa bình vốn đã hỗ trợ tạm thời cho các tài sản rủi ro . Trước đó vào tháng 5, Tổng thống Trump đã đưa ra những cảnh báo cứng rắn tới Iran, và chỉ riêng những lời đe dọa đó đã kích hoạt hơn 580 triệu USD giá trị lệnh giao dịch tiền mã hóa bị thanh lý chỉ trong vòng bốn giờ đồng hồ vào ngày 18 tháng 5 .

Khi các cuộc không kích thực sự diễn ra, phản ứng của thị trường vô cùng dữ dội. Phiên giao dịch ngày 28 tháng 5 chứng kiến khoảng 958 triệu USD giá trị tiền mã hóa bị thanh lý, trong đó 93% là từ các lệnh 'long' – những nhà giao dịch đã đặt cược vào việc giá sẽ tăng . Các thị trường truyền thống cũng chao đảo: chứng khoán và trái phiếu giảm, giá dầu vọt lên trên 92 USD/thùng, và làn sóng dịch chuyển sang các tài sản an toàn cổ điển đã tăng tốc .

Các cú sốc địa chính trị thường đánh vào thị trường tiền mã hóa mạnh hơn vì loại tài sản này vẫn bị coi là một kênh đầu cơ có độ biến động cao (high-beta). Khi các nhà đầu tư tổ chức thấy tên lửa bay, phản ứng đầu tiên của họ là bán tháo để giữ tiền mặt.

Dòng vốn ETF kỷ lục 'chảy máu': Biến nỗi sợ hãi thành khủng hoảng thanh khoản

Nếu các cuộc không kích là 'tia lửa', thì thị trường ETF chính là 'bùi nhùi'. Tháng 5 đã trở thành tháng tồi tệ nhất đối với dòng vốn của các quỹ ETF Bitcoin giao ngay kể từ tháng 11, với tổng dòng tiền chảy ra ròng đạt xấp xỉ 2,1 tỷ USD . Sự 'chảy máu' này không hề tinh vi: trong một giai đoạn hai tuần, dòng tiền chảy ra khỏi các ETF Bitcoin và Ethereum cộng lại đã tiến gần tới con số 2,7 tỷ USD .

Tuần kết thúc vào ngày 17 tháng 5 đã phá vỡ chuỗi sáu tuần dòng tiền chảy vào ròng, với 1 tỷ USD bị rút ra . Đến ngày 26 tháng 5, con số của bảy ngày đã chạm mức -1,42 tỷ USD, phần lớn được thúc đẩy bởi quỹ IBIT của BlackRock, vốn ghi nhận một ngày rút ròng 528 triệu USD – mức lớn thứ hai trong lịch sử của quỹ này . Riêng trong ngày 28 tháng 5, các tổ chức đã rút tổng cộng 733 triệu USD chỉ trong một phiên giao dịch .

Các quỹ ETF Ethereum cũng chịu chung số phận. Từ ngày 11 tháng 5 đến ngày 20 tháng 5, các ETF Ethereum giao ngay tại Mỹ đã ghi nhận tám ngày giao dịch liên tiếp có dòng tiền chảy ra ròng, với tổng giá trị là 431,86 triệu USD, xóa sổ phần lớn dòng tiền phục hồi đã vào trong tháng 4 . Các quỹ ETF đã từng là phương tiện chính để các tổ chức tiếp cận với tiền mã hóa. Do đó, dòng tiền chảy ra kéo dài đã gửi đi một tín hiệu không thể nhầm lẫn: 'tiền lớn' đang tìm đường tháo chạy.

Dữ liệu PCE 'nóng': Thổi bay luận điệu 'bồ câu' (dovish) của thị trường

Chồng chất lên nỗi sợ hãi và dòng vốn tháo chạy là một báo cáo dữ liệu kinh tế vĩ mô đã lấy đi của tiền mã hóa tấm lưới an toàn chính sách cuối cùng. Cùng ngày diễn ra các cuộc không kích, Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) đã báo cáo rằng chỉ số giá Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE) toàn phần đã tăng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái vào tháng 4, tăng từ mức 3,5% của tháng 3 . Chỉ số PCE lõi, loại bỏ giá thực phẩm và năng lượng dễ biến động, cũng tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước .

Đây là con số mà Phố Wall đã chuẩn bị tinh thần đón nhận nhưng vẫn lo sợ. Các ngân hàng lớn bao gồm JPMorgan, Goldman Sachs và Morgan Stanley đều đã dự báo mức in toàn phần là 3,8% . Việc nó được xác nhận vẫn gây thất vọng vì nó củng cố chính xác những gì thị trường tiền mã hóa không muốn nghe: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50–3,75% mà không có triển vọng cắt giảm nào trong tầm mắt . Công cụ FedWatch của CME cho thấy xác suất 98,8% Fed sẽ giữ nguyên lãi suất .

Đối với Bitcoin, vốn đã tăng giá trong các chu kỳ trước một phần nhờ kỳ vọng vào chính sách tiền tệ nới lỏng hơn, thông điệp này rất rõ ràng. Lập trường 'lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn' của Fed đã loại bỏ 'cơn gió thuận' vĩ mô mà các tài sản rủi ro cần đến. Các thị trường vốn đã định giá khả năng cắt giảm lãi suất giờ buộc phải định giá lại, và tiền mã hóa đã phải gánh chịu phần nặng nề nhất của đợt định giá lại đó .

'Bộ ba' lực đẩy khóa chặt nhau như thế nào

Thiệt hại thực sự không đến từ bất kỳ yếu tố đơn lẻ nào mà từ sự tương tác giữa chúng:

• Cú sốc địa chính trị khiến các nhà đầu tư tổ chức hoảng sợ, họ giảm thiểu rủi ro bằng cách kéo vốn khỏi các ETF.
• Dòng tiền ETF chảy ra tạo ra những tín hiệu suy yếu rõ ràng, dựa trên dữ liệu, kích hoạt làn sóng thanh lý các lệnh 'long' có đòn bẩy theo tầng.
• Dữ liệu lạm phát PCE nóng đã nghiền nát những hy vọng còn sót lại rằng Fed có thể sẽ ra tay giải cứu, loại bỏ lập luận ủng hộ sự đảo chiều tăng giá trong ngắn hạn.

Mỗi lực đẩy đã khuếch đại lực đẩy kia. Không kích mà không có dòng tiền ETF chảy ra có thể chỉ là một cú sụt giảm mạnh. Dòng tiền ETF chảy ra mà không có lạm phát dai dẳng có thể chỉ là một đợt dịch chuyển tài sản. Nhưng vào ngày 28 tháng 5, cả ba đều tấn công đồng thời, tạo ra một 'hiệu ứng domino' thanh lý với giá trị lên tới 958 triệu USD chỉ trong một ngày .

Ethereum rơi xuống dưới 2.000 USD

Ethereum hấp thụ cùng những áp lực đó và còn giảm mạnh hơn, giao dịch dưới ngưỡng 1.989 USD vào ngày 28 tháng 5 – một mức giảm hơn 4% trong 24 giờ – với một số báo cáo cho thấy nó đã chạm 1.965 USD . Đây là lần đầu tiên nó phá vỡ mức hỗ trợ 2.000 USD kể từ tháng 3 .

Sự kém hiệu quả của ETH đã hình thành suốt cả tháng 5. Đồng tiền này đã có bốn tuần giảm liên tiếp, và hệ thống ETF của chính nó cũng đang 'chảy máu' với tốc độ tương đối còn vượt xa Bitcoin . Nhìn chung, môi trường ngại rủi ro trên diện rộng đã trừng phạt các altcoin một cách không tương xứng, và việc Ethereum không thể giữ được mốc 2.000 USD càng củng cố tâm lý bi quan trên toàn bộ thị trường .