Bitcoin BIP-110: Fork chỉ tồn tại được 2 block, cộng đồng chia rẽ

BIP-110 ("Reduced Data Temporary Softfork") được thiết kế để tạm thời hạn chế dữ liệu tùy ý — chẳng hạn như các bản khắc Ordinals và các đối tượng giống NFT — được nhúng vào các giao dịch Bitcoin. Đề xuất này sẽ thêm bảy quy tắc đồng thuận mới trong khoảng một năm, bao gồm giới hạn kích thước scriptPubKey, đầu ra OP_RETURN và dữ liệu witness . Để kích hoạt thông qua tín hiệu thợ đào tiêu chuẩn, đề xuất yêu cầu 55% số block trong một kỳ retarget (1.109 trên 2.016 block) phải thiết lập bit phiên bản 4 .

Vụ Phân Tách Chuỗi Tại Block 961.632: Diễn Biến

Vụ phân tách xảy ra vào ngày 8/8/2026, khi giai đoạn tín hiệu bắt buộc mở ra tại chiều cao block 961.632. Cơ chế diễn ra rất nhanh:

• Block 961.632 — AntPool khai thác block của chuỗi chính, nhưng không bao gồm tín hiệu bit-4 bắt buộc. Các node chạy phần mềm BIP-110 ngay lập tức từ chối nó, tách ra nhánh riêng của họ . Pool thiểu số Roughnecks đã khai thác một phiên bản block 961.632 đối thủ có tín hiệu ủng hộ, tạo ra hai chuỗi cạnh tranh ở cùng một chiều cao .
• Block 961.633 — Nhánh BIP-110 khai thác thêm được một block nữa (hai block tổng cộng), sau đó hoàn toàn ngừng lại. Trong 8 giờ tiếp theo, chuỗi thiểu số sản xuất được hai block, trong khi chuỗi chính Bitcoin khai thác khoảng 48–57 block và vượt lên dẫn trước .
• Đến tối, chuỗi chính đã ở khoảng ~961.690, còn chuỗi BIP-110 bị đóng băng tại 961.633 — khoảng cách 57 block không bao giờ được thu hẹp . Không có pool khai thác lớn nào phân bổ hashpower đáng kể cho nhánh thiểu số .

Tại Sao Fork Thất Bại: Cuộc Tẩy Chay Thầm Lặng Của Thợ Đào

Nguyên nhân gốc rễ dẫn đến thất bại của BIP-110 rất đơn giản: thợ đào áp đảo từ chối tham gia. Khi giai đoạn tín hiệu bắt buộc mở ra, mức ủng hộ từ thợ đào chỉ ở mức 2,53% — thấp xa so với ngưỡng 55% cần thiết để khóa . Khoảng 99,85% hashpower của Bitcoin vẫn ở lại với chuỗi gốc .

Pool OCEAN, đã định tuyến một phần hashrate cho chuỗi fork, đã cắt giảm 96% sự ủng hộ sau khi phân tách . 59 block đầu tiên của chuỗi chính trong giai đoạn tín hiệu không mang tín hiệu bit-4 nào .

David Schwartz (CTO của Ripple) sau đó đã cáo buộc Bitcoin Knots — đơn vị thực thi BIP-110 — đánh lừa công chúng khi tuyên bố mạng Bitcoin đang "bị tấn công" và tốc độ sản xuất block chậm lại, những tuyên bố bị dữ liệu trên chuỗi bác bỏ . Ông gọi bài đăng này là "đáng xấu hổ" và "vô nghĩa" .

Vì Sao Các Nhân Vật Và Pool Khai Thác Chủ Chốt Chỉ Trích BIP-110

Michael Saylor — Chủ tịch điều hành của Strategy đã công bố một bài luận dài 110 điểm có tựa đề "110 Lý Do BIP 110 Là Một Ý Tưởng Tồi", lập luận rằng các quy tắc đồng thuận của Bitcoin là một 'hiến pháp' và việc thay đổi chúng để kiểm duyệt các giao dịch trả phí tạo ra một tiền lệ nguy hiểm, tấn công quyền lợi kinh tế của tất cả những người tham gia . "Phương thuốc được đề xuất còn nguy hiểm hơn cả căn bệnh," Saylor viết .

Adam Back — CEO của Blockstream gọi BIP-110 là sai sót về mặt kỹ thuật và cảnh báo rằng việc ép kích hoạt sẽ chia Bitcoin thành một nhánh thiểu số. Ông bác bỏ lập luận giảm spam và nói với những người ủng hộ hãy "tách ra mà tự tìm hiểu" . Back lập luận rằng đề xuất này mâu thuẫn với thiết kế phi tập trung, không cần cấp phép của Bitcoin bằng cách cố gắng kiểm soát cách người khác sử dụng mạng lưới .

David Schwartz — Cựu CTO của Ripple và kiến trúc sư của XRP Ledger chỉ trích thông điệp hậu fork từ Bitcoin Knots, cáo buộc dự án đánh lừa những người đọc thiếu kiến thức kỹ thuật để xác minh các tuyên bố .

Jameson Lopp — CTO của Casa và kỹ sư Bitcoin kỳ cựu được trích dẫn trong số những người nổi tiếng trong cộng đồng Bitcoin phản đối đề xuất, nhất quán với các lập luận lịch sử của ông chống lại các soft fork không có sự đồng thuận rộng rãi .

Các Pool Khai Thác — Hầu như mọi pool lớn (AntPool, F2Pool, Binance Pool, v.v.) đều từ chối phát tín hiệu, khiến cuộc tẩy chay gần như toàn bộ của thợ đào trở thành nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của fork .

Bước Tiếp Theo Của Những Người Ủng Hộ: Thay Đổi Thuật Toán PoW Và Kế Hoạch Tách Riêng Vào Ngày 1/9

Sau khi chuỗi thiểu số 'chết', những người ủng hộ BIP-110 đã xoay trục sang một kế hoạch vượt xa soft fork ban đầu, mà giới phê bình gọi là một sự leo thang quyết liệt :

• Thuật toán PoW mới — Những người ủng hộ đang lên kế hoạch từ bỏ hoàn toàn SHA-256d và áp dụng một thuật toán khác. Luke Dashjr đề xuất sử dụng một quy trình ngẫu nhiên xác định (deterministic random process) để chọn thuật toán mới từ một danh sách rút gọn (được báo cáo bao gồm RandomX, KT256, BLAKE3 và Scrypt), một động thái sẽ khiến các máy đào ASIC hiện tại trở nên vô giá trị trên chuỗi tách rời .
• Mục tiêu ngày 1/9 — Những người ủng hộ nhắm tới ngày 1/9/2026 để ra mắt đồng coin mới thông qua một hard fork cắt đứt hoàn toàn chuỗi này khỏi các thợ đào Bitcoin . Ngày này tương ứng với thời điểm BIP-110 đáng lẽ sẽ được kích hoạt nếu nó nhận được đủ sự ủng hộ từ thợ đào .
• Mã 'phương án cuối cùng' — Nhà phát triển Chris Guida đã phủi bụi mã hoán đổi PoW trong Bitcoin Knots, và một đề xuất dự phòng đã được soạn thảo vào đầu tháng 8 như một 'kế hoạch phương án cuối cùng' để vượt qua sự kháng cự của thợ đào .

Động thái này thực chất chuyển đổi những gì từng là một nỗ lực soft fork thành một altcoin riêng biệt, được thiết kế rõ ràng để 'đuổi' các thợ đào Bitcoin bằng cách làm cho phần cứng của họ trở nên vô dụng trên chuỗi mới . Tính đến ngày 11/8/2026, Bitcoin Knots thông báo rằng một thuật toán PoW mới sẽ được chọn thông qua lựa chọn ngẫu nhiên xác định lúc 14:00 UTC , mặc dù chưa có thuật toán nào được hoàn thiện hoặc kích hoạt tại thời điểm báo cáo .

Nói tóm lại, BIP-110 đã chết vì một cuộc tẩy chay gần như toàn bộ của thợ đào, chỉ tạo ra hai block trên một chuỗi ma, và những người ủng hộ nó hiện đang lên kế hoạch ra mắt một đồng coin proof-of-work riêng biệt — một diễn biến mà giới phê bình cho là gây hiểu lầm và đáng nghi ngờ về mặt kỹ thuật .