Bên trong công cụ EDA 3D của Đại học Bắc Kinh: Bước đi chiến lược của Trung Quốc nhằm phá vỡ thế độc quyền phần mềm thiết kế chip của phương Tây

'Gót chân Achilles' của ngành bán dẫn: Thị trường EDA bị thâu tóm

Không thể hiểu được tầm quan trọng chiến lược của phần mềm này nếu không nhìn vào thị trường EDA. Mọi con chip tiên tiến trên Trái Đất đều được thiết kế bằng phần mềm EDA từ ba công ty: Synopsys, Cadence và Siemens EDA . Ba công ty này hoạt động như cây cầu không thể thay thế giữa các yêu cầu chức năng của một con chip và những gì một nhà máy sản xuất chip có thể chế tạo, chuyển đổi hàng tỷ bóng bán dẫn thành silicon có thể sản xuất được . Cùng với nhau, "Bộ ba quyền lực" này nắm giữ hơn 85% thị phần EDA toàn cầu, với riêng Synopsys đã tạo ra doanh thu ước tính 8 tỷ USD vào năm 2025 sau khi mua lại Ansys .

Cấu trúc của thị trường này là một thế độc quyền nhóm cứng nhắc, được duy trì qua hàng thập kỷ nhờ các thuật toán độc quyền, sự phụ thuộc sâu sắc của khách hàng và các vụ mua bán, sáp nhập đầy tham vọng . Thị trường phần mềm thiết kế chip toàn cầu được định giá khoảng 8,46 tỷ USD vào năm 2025, với tỷ suất lợi nhuận gộp từ 80% đến 95% . Đối với các công ty Trung Quốc như Huawei, sự tập trung này đại diện cho một điểm nghẽn chiến lược. Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đã hạn chế quyền truy cập của Huawei vào các phiên bản tiên tiến nhất của những công cụ phương Tây này, và việc mất hoàn toàn quyền truy cập sẽ cắt đứt hoàn toàn mối liên kết giữa khâu thiết kế và sản xuất chip.

Nỗ lực đồng bộ từ chính phủ, học viện đến doanh nghiệp

Công cụ của Đại học Bắc Kinh trực tiếp nhắm vào lỗ hổng này cho lộ trình kiến trúc cụ thể của Huawei. Tờ South China Morning Post mô tả phần mềm này tương thích với kiến trúc LogicFolding của Huawei, định hình nó như một phần của nỗ lực đồng bộ và đang tăng tốc từ chính phủ, ngành công nghiệp và học viện Trung Quốc hướng tới sự tự chủ về công nghệ . Đây không phải là cột mốc EDA đầu tiên của Trung Quốc. Năm 2023, Huawei tuyên bố đã hoàn thành việc nội địa hóa các công cụ EDA cho chip trên 14 nanomet với sự hợp tác của các công ty trong nước . Năm 2024, công ty Trung Quốc X-EPIC đã giới thiệu phần mềm EDA có thể chạy trên các bộ vi xử lý sản xuất trong nước từ Huawei và Phytium .

Điều làm cho thông báo năm 2026 của Đại học Bắc Kinh trở nên khác biệt chính là sự tập trung vào một kiến trúc ba chiều hướng tới tương lai, thứ chưa tồn tại trong các sản phẩm thương mại. Đây là một canh bạc vào một quỹ đạo cụ thể – nơi lợi thế hiệu năng đến từ sự khéo léo trong thiết kế thay vì quyền truy cập vào các nút sản xuất bị hạn chế – và một công cụ nguyên mẫu để chứng minh rằng quỹ đạo đó là khả thi. Liệu Logic Folding và hệ sinh thái EDA nội địa có thực sự sánh kịp năng lực của bộ ba Synopsys-Cadence-Siemens ở quy mô thương mại hay không vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ, nhưng bản thiết kế chi tiết cho kế hoạch này hiện đã được công khai.