Vì sao phim quảng cáo bằng AI của Hideo Kojima cho Prada ngay lập tức bị gọi là 'Rác AI'?

Bộ phim ngắn mang tên "Satellites II" này là một đoạn teaser dài sáu phút, được tạo ra hoàn toàn bằng công nghệ AI tạo sinh cho sự kiện Prada Mode lần thứ 14, một câu lạc bộ riêng tư chỉ dành cho khách mời tại New York . Đoạn phim, được công chiếu một phần trực tuyến, mô tả hành trình không gian siêu thực của hai nhân vật được AI tái tạo là đạo diễn game huyền thoại Hideo Kojima và nhà làm phim Nicolas Winding Refn. Họ du hành qua vũ trụ, đâm xuống một hành tinh lạ và cuối cùng đến được khách sạn Chelsea lịch sử, địa điểm thực tế sẽ diễn ra sự kiện thời trang độc quyền này .

Dự án này được chính Kojima và Refn định hình như một cuộc khám phá "những khả năng sáng tạo mới thông qua công nghệ AI" . Tuy nhiên, về bản chất, nó chỉ đơn thuần là một quảng cáo cho một thương hiệu xa xỉ. "Satellites II" là phần tiếp nối của một tác phẩm sắp đặt thực tế trước đó không sử dụng AI, mang tên "Satellites" – một triển lãm gồm sáu chiếc tivi mang phong cách hoài cổ tương lai, ghi lại cuộc trò chuyện về kết nối con người giữa hai nghệ sĩ, từng được trưng bày tại cửa hàng Prada Aoyama ở Tokyo .

Làn sóng chỉ trích đồng loạt và khốc liệt

Phản ứng dữ dội từ công chúng đến ngay lập tức và gần như đồng nhất trên khắp các mặt trận truyền thông giải trí và game. Các trang báo lớn và người dùng mạng xã hội đã thống nhất gọi tác phẩm này bằng một cái tên đầy miệt thị: "Rác AI" (AI slop) .

Tạp chí PC Gamer mô tả bộ phim là "sến sẩm", còn trang tin Kotaku thì thẳng thừng gọi đây là "rác do AI tạo ra" . Phản ứng từ trang tin dành cho người hâm mộ Destructoid còn gay gắt hơn, khi giật tít bài viết: "Huyền thoại của tôi đã hết thời rồi sao?" và tuyên bố dự án này "tệ. Tệ không chịu nổi" .

Mục tiêu chính của sự ghê tởm đó là phiên bản Kojima do AI tạo ra. Nhân vật này bị mô tả là một "phiên bản Kojima trong thung lũng kỳ lạ (uncanny valley) cực kỳ đáng lo ngại", "kinh khủng" và gây cảm giác bất an sâu sắc, chứng minh rằng các công cụ video AI hiện tại vẫn hoàn toàn thất bại trong việc tạo ra hình ảnh con người chân thực và có hồn .

Người hâm mộ bày tỏ một cảm giác bị phản bội và thất vọng tột cùng, đặc biệt là đối với Kojima. Là một tác giả nổi tiếng tỉ mỉ và thực tế, người luôn đẩy lùi các ranh giới sáng tạo trong những kiệt tác như Metal Gear Solid và Death Stranding, việc ông cho mượn tên tuổi và hình ảnh của mình cho một dự án bị coi là rẻ tiền và thiếu tính xác thực đã tạo ra một mâu thuẫn cơ bản trong mắt nhiều người . Quan điểm chung không hề trái chiều – đó là một sự đồng thuận gần như tuyệt đối rằng dự án này là một tác phẩm kém hấp dẫn về mặt hình ảnh, rỗng tuếch về mặt sáng tạo và là một bước đi sai lầm nghiêm trọng của nhà sáng tạo được ngưỡng mộ .

Những căng thẳng bị phơi bày trong ngành sáng tạo

Sự phản ứng dữ dội này không phải là một sự cố cá biệt mà là một điểm bùng phát, phản ánh những căng thẳng âm ỉ trong ngành giải trí và sáng tạo liên quan đến AI tạo sinh.

Ngưỡng "Rác AI": Tốc độ mà khán giả và giới phê bình gắn mác và loại bỏ "Satellites II" cho thấy công chúng đã đạt đến một điểm tẩy chay chính thống. Khi nội dung do AI tạo sinh thay thế một cách lộ liễu cho sự khéo léo của con người trong các bối cảnh có kinh phí cao và danh tiếng lớn, nó ngay lập tức vấp phải sự thù địch và một vốn từ vựng miệt thị sẵn có .

Tác quyền tác giả đối đầu với lối tắt: Sự chỉ trích cốt lõi mang đậm tính triết học. Hai đạo diễn tài năng còn sống và nổi tiếng đã sử dụng AI để sản xuất một video mà lẽ ra họ có thể tự quay bằng chính chuyên môn điện ảnh hàng thập kỷ của mình. Điều này làm dấy lên một câu hỏi quan trọng: nếu chính các đạo diễn còn không chịu chỉ đạo, tại sao khán giả phải quan tâm đến thành phẩm? Sự phản ứng dữ dội này định hình việc sử dụng AI tạo sinh trong trường hợp này không phải là một chân trời sáng tạo mới, mà là sự phản bội đối với lao động nghệ thuật và là một lối tắt vô hồn .

Rủi ro thương hiệu là có thật: Tổn thất về mặt danh tiếng là con dao hai lưỡi. Đối với một thương hiệu xa xỉ như Prada, vốn đánh đổi bằng sự độc quyền, tính nghệ thuật và giá trị sản xuất cao, việc liên kết với nội dung AI trông rẻ tiền bị coi là một sự lệch pha thương hiệu sâu sắc . Đối với Kojima và Refn, dự án có nguy cơ làm xói mòn chính sự tín nhiệm về tác quyền mà họ đã dành cả sự nghiệp để xây dựng, chứng minh rằng chỉ riêng một cái tên nổi tiếng không thể làm sạch một tác phẩm AI bị đón nhận tệ hại.

"Thung lũng kỳ lạ" vẫn chưa có lời giải: Sự ghê tởm lan rộng đối với hình ảnh AI của Kojima nhấn mạnh một thực tế kỹ thuật: các mô hình video tạo sinh vẫn chưa thể tạo ra bản sao con người một cách đáng tin cậy. Thay vì làm khán giả trở nên chai lỳ, hiệu ứng "thung lũng kỳ lạ" vẫn còn rất mạnh và kích hoạt một phản ứng cảm xúc tiêu cực mạnh mẽ, một giới hạn sáng tạo và kỹ thuật cứng đối với các công cụ AI hiện tại .