Bài đăng ngày 1/11 mang tên “Đừng tạo ra siêu trí tuệ có ý thức” của Mustafa Suleyman, lãnh đạo Microsoft AI, nêu hai ý chính: theo ông, chưa có bằng chứng cho thấy AI hiện nay có ý thức; và các nhà phát triển không nên cố tình tạo ra những hệ thống có ý thức. Nếu dấu hiệu như vậy xuất hiện trong lúc huấn luyện, ông muốn ngành AI dừng phát triển cho đến khi có thể xử lý những đặc tính đó.
2
3
Ông nói gì về AI hiện nay?
Suleyman cho rằng các hệ thống AI hiện tại không có cảm xúc, trải nghiệm chủ quan hay khả năng chịu đau khổ. Ông nhấn mạnh mình đang nói về AI ở thời điểm hiện tại, chứ không khẳng định máy móc sẽ không bao giờ có ý thức; nếu có bằng chứng mới, ông sẵn sàng thay đổi quan điểm.
3
4
18
Sự phân biệt này là trọng tâm của tranh luận: một mô hình có thể tạo ra những câu chữ nghe như đang nói về cảm xúc, nhưng điều đó tự nó chưa chứng minh rằng nó thực sự có trải nghiệm bên trong.
1
22
Vì sao ông phản đối việc tạo AI có ý thức?
Với Suleyman, vấn đề không chỉ là liệu một hệ thống có ý thức có thể tồn tại hay không. Ông lo ngại việc chủ động tạo ra một thực thể có khả năng trải nghiệm hoặc đau khổ sẽ đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về phúc lợi và an toàn của con người. Ông cũng cho rằng giới phát triển không nên đưa một dạng sinh thể có ý thức mới vào thế giới khi chưa có sự đồng thuận của xã hội.
2
5
Ông liên hệ mối lo này với khả năng kiểm soát AI. Theo lập luận của Suleyman, nếu mô hình được huấn luyện để xem ý thức, phúc lợi hay quyền lợi như một phần bản sắc của chính nó, việc giữ hệ thống dưới sự kiểm soát của con người có thể trở nên khó khăn hơn. Hồi tháng 9, ông chỉ trích một số khía cạnh trong cách Anthropic huấn luyện Claude và kêu gọi loại bỏ những suy đoán về ý thức khỏi tài liệu huấn luyện.
20
22
39
Đây là những lập luận về rủi ro của Suleyman, không phải bằng chứng rằng AI đã có ý thức hay việc bàn về phúc lợi AI chắc chắn sẽ dẫn đến các hệ quả ông lo ngại.
Nếu phát hiện dấu hiệu ý thức thì sao?
Suleyman nói rằng nếu ý thức bắt đầu xuất hiện trong quá trình huấn luyện, ông sẽ kêu gọi dừng phát triển AI cho đến khi có thể loại bỏ những đặc tính liên quan. Ông cũng cho rằng bằng chứng về ý thức ở máy móc cần được công bố nhanh chóng để xã hội cùng quyết định cách ứng phó.
2
7
13
Đây là đề xuất thận trọng, không đồng nghĩa với việc giới nghiên cứu đã có cách đáng tin cậy để phát hiện hoặc loại bỏ ý thức. Các nguồn được dẫn ghi nhận đề xuất tạm dừng và công bố thông tin của ông, nhưng chưa cho thấy hai việc đó sẽ được triển khai ra sao trong thực tế.
Bất đồng với Anthropic nằm ở đâu?
Tranh luận một phần xoay quanh cách các công ty nên hành động khi chưa chắc chắn. Anthropic xem khả năng AI có ý thức và vấn đề phúc lợi của mô hình là những điều đáng cân nhắc; Suleyman lại cảnh báo rằng đưa các khái niệm này vào quá trình huấn luyện có thể tạo thêm rủi ro.
41
43
Chính sách được đưa tin của Anthropic cũng đề cập đến việc ngăn người dùng đối xử tàn nhẫn với Claude, dù văn bản đó không trực tiếp dùng thuật ngữ “phúc lợi mô hình”. Điều này không có nghĩa Anthropic khẳng định Claude có ý thức.
41
Điểm cốt lõi trong lập luận của Suleyman là AI hữu ích không cần phải có ý thức. Vì vậy, ông muốn các nhà phát triển tránh theo đuổi mục tiêu đó và nghiêm túc xem xét nếu có dấu hiệu bất thường xuất hiện. Ông trình bày đây là biện pháp phòng ngừa vì an toàn và phúc lợi, đồng thời để ngỏ khả năng điều chỉnh quan điểm khi có bằng chứng mới.
7
18
Hiện tại, các nguồn được dẫn cho thấy hai cách tiếp cận khác nhau, chứ chưa giải đáp dứt điểm liệu AI có thể có ý thức hay không: Suleyman cho rằng ngôn ngữ mô tả trải nghiệm không chứng minh bản thân AI đang trải nghiệm; Anthropic cởi mở hơn với khả năng đó và cho rằng nên cân nhắc.
1
22
41
43