Những rào cản chính trị và thủ tục đang làm chậm tiến trình Ukraine gia nhập EU

Tranh cãi này đã kéo dài nhiều năm và từng được Hungary sử dụng để trì hoãn hoặc chặn các bước hợp tác giữa Ukraine với NATO và EU. Vì vậy, nó trở thành một trong những rào cản chính trị dễ thấy nhất trên con đường gia nhập EU của Kyiv.

Lo ngại kinh tế từ Pháp, Ba Lan và một số nước khác

Hungary không phải là nguồn lo ngại duy nhất. Các báo cáo từ Brussels cho thấy tới khoảng một chục quốc gia EU đã nêu quan ngại hoặc yêu cầu biện pháp bảo vệ trước khi mở các cụm đàm phán.

Trong số đó, Pháp và Ba Lan được xem là những nước thận trọng nhất. Hai quốc gia này lo rằng việc tích hợp nền nông nghiệp quy mô rất lớn của Ukraine vào thị trường chung EU có thể làm thay đổi mạnh cạnh tranh nông sản và hệ thống trợ cấp nông nghiệp của khối.

Ngành vận tải cũng là điểm nhạy cảm. Một số nước EU lo rằng các công ty vận tải và logistics của Ukraine có thể gây sức ép lớn lên thị trường nội khối nếu việc hội nhập diễn ra quá nhanh. Vì vậy, một số chính phủ đề xuất mở các cụm đàm phán theo từng giai đoạn, thay vì triển khai tất cả cùng lúc.

Tranh luận về tốc độ đàm phán

Chính phủ Ukraine muốn đẩy nhanh tiến độ. Kyiv từng đề xuất mở cụm đàm phán đầu tiên ngay từ cuối tháng 5/2026, sau đó nhanh chóng mở các cụm còn lại.

Tuy nhiên, phía EU thận trọng hơn. Ủy viên phụ trách mở rộng của EU, Marta Kos, kêu gọi các nước thành viên đạt thỏa thuận để mở cụm đầu tiên trước khi nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên của Cyprus kết thúc vào tháng 6, và có thể mở các cụm còn lại vào tháng 7/2026 nếu đạt đồng thuận chính trị.

Một số nhà ngoại giao tại Brussels cho rằng ngay cả mốc thời gian này cũng có thể bị lùi nếu các nước thành viên chưa giải quyết xong bất đồng.

Tiến triển kỹ thuật vẫn tiếp tục

Mặc dù tiến độ chính trị chậm lại, phần công việc kỹ thuật vẫn đang được thúc đẩy. Ủy ban châu Âu đã tiếp tục chuẩn bị cho tất cả sáu cụm đàm phán và duy trì các cuộc thảo luận kỹ thuật ngay cả khi quyết định chính thức chưa được thông qua.

Ukraine cũng đã hoàn thành phần lớn quá trình “soát xét pháp lý” (legislative screening) – bước đánh giá mức độ phù hợp giữa luật quốc gia và bộ luật của EU – được Brussels xem là điều kiện quan trọng để mở đàm phán.

Kyiv bác bỏ tin đồn căng thẳng với Brussels

Các quan chức Ukraine thừa nhận có sự chậm trễ, nhưng bác bỏ nhận định rằng mối quan hệ với EU đang trở nên căng thẳng vì tiến độ đàm phán.

Theo Kyiv, việc đặt ra lịch trình tham vọng phản ánh tính cấp bách của cải cách trong bối cảnh chiến tranh, chứ không phải nỗ lực vượt qua các quy tắc của EU.

Kết luận

Tiến trình đàm phán gia nhập EU của Ukraine không bị chậm vì thiếu cải cách, mà chủ yếu do các yếu tố chính trị bên trong EU: quy tắc đồng thuận, lo ngại kinh tế của một số nước thành viên và các tranh chấp song phương như vấn đề quyền của người Hungary ở Transcarpathia.

Cho đến khi những bất đồng này được giải quyết, việc mở đầy đủ các cụm đàm phán sẽ phụ thuộc không chỉ vào sự chuẩn bị của Kyiv mà còn vào khả năng các chính phủ EU đạt được sự đồng thuận về việc mở rộng khối.