Kủng hoảng động cơ F1 2026: Tay đua phẫn nộ vì

Mặc dù tổng công suất đầu ra vẫn trên 1.000 mã lực, nhưng cách năng lượng đó được truyền tải đã thay đổi hoàn toàn. Các tay đua giờ đây phải vật lộn với phần mềm tự học phức tạp, các thuật toán giải phóng năng lượng siêu nhạy cảm và nhu cầu liên tục quản lý pin, đánh đổi việc lái hết ga. Dưới đây là phân tích về những chỉ trích chính, các tay đua và nhân vật cụ thể đã nói gì, cũng như cách F1 và FIA phản ứng.

Những lời phàn nàn cốt lõi: Mất kiểm soát, thiếu nhất quán, mất tốc độ

Chỉ trích trung tâm là các động cơ 2026 đã tước bỏ quyền kiểm soát của tay đua. Phần mềm động cơ tự học và việc giải phóng năng lượng do máy tính điều khiển có nghĩa là thứ hạng xuất phát thực chất 'do máy tính quyết định' chứ không phải kỹ năng hay sự dũng cảm của tay đua .

Quản lý năng lượng đã thay thế tốc độ thô như là yếu tố quyết định chính đến thời gian vòng đua. Các tay đua không còn lao tới giới hạn qua mọi khúc cua nữa; họ buộc phải 'super clip' (cắt giảm ga), một kỹ thuật ưu tiên bảo toàn pin hơn tốc độ tối đa, làm thay đổi hoàn toàn nghệ thuật lái xe .

Những chiếc xe cảm thấy yếu ớt một cách đau đớn ở một số đường đua. Tại những đường đua cao tốc, 'khát năng lượng' như Silverstone và Spa-Francorchamps, nhiều tay đua báo cáo rằng xe thiếu tốc độ trên đường thẳng. Oliver Bearman còn đi xa hơn khi nói rằng động cơ 2026 có sức mạnh kém hơn cả xe Công thức 2 . Carlos Sainz đưa ra nhận xét thẳng thừng rằng những chiếc xe này 'không đủ tốt cho Công thức 1' và cần phải thay đổi .

Oscar Piastri: 'Một cách đua xe chán nhất'

Tay đua của McLaren, Oscar Piastri, là người chỉ trích mạnh mẽ và thẳng thừng nhất. Sau Grand Prix Bỉ tại Spa-Francorchamps, anh đã có một bài công kích dữ dội vào phần mềm động cơ:

'Khi thứ hạng xuất phát bị quyết định bởi những chiếc máy tính hoạt động tốt hay tệ, thì đó là một cách đua xe chán nhất.'

Piastri nói rằng vấn đề không chỉ là sức mạnh thô, mà còn là sự thiếu kiểm soát của con người. Anh nói với các phóng viên rằng các tay đua 'không có quyền kiểm soát' việc năng lượng được giải phóng ở đâu trong một vòng đua, gọi đó là 'sự bực bội' . Với gần một nửa sức mạnh xe đến từ điện, 'bất kỳ khác biệt nhỏ hay bất cứ điều gì không ổn đều có tác động rất lớn', anh giải thích .

Anh cũng thừa nhận rằng anh thấy 'thực sự khó chịu' khi không hiểu đầy đủ về cách hệ thống quản lý năng lượng hoạt động — một lời thừa nhận đáng chú ý từ một tay đua Grand Prix về chính chiếc xe anh đang lái . Piastri cũng tuyên bố rằng các quy định đã đưa 'yếu tố may rủi' vào cuộc đua, khi hiệu suất ở những vòng đầu dao động khó lường dựa trên hành vi của phần mềm .

Pierre Gasly: 'Sự thiếu nhất quán' và một môn thể thao đã 'đi hơi xa'

Tay đua của Alpine, Pierre Gasly, cũng lên tiếng gay gắt trong suốt mùa giải, mặc dù giọng điệu của anh có phần thay đổi. Anh hoàn toàn đồng ý với nhận xét của Piastri, gọi các động cơ 2026 là 'rõ ràng không lý tưởng' và chỉ ra 'sự thiếu nhất quán trong hành vi của động cơ' buộc các tay đua phải tìm mọi cách đối phó chỉ để hoàn thành một vòng đua có tính cạnh tranh .

Lời chỉ trích đáng chú ý nhất của Gasly đến vào tháng 8 năm 2026 khi anh tuyên bố rằng việc lái xe F1 không còn là lái nhanh nhất có thể qua các khúc cua — tiết kiệm năng lượng đã trở thành ưu tiên hàng đầu . Anh cảnh báo rằng môn thể thao này đã 'đi hơi xa' với thiên hướng điện, nói về câu chuyện pin: 'Tôi không phải là fan lớn của toàn bộ câu chuyện về pin... nó đơn giản là đi hơi xa quá.'

Đầu mùa giải, Gasly cũng thừa nhận rằng có 'quá nhiều tiêu cực' xung quanh các quy định và kỹ năng tay đua vẫn quan trọng, nhưng anh vẫn cho rằng cần có thay đổi . Anh đã cảnh báo rằng sự phức tạp cực độ của những chiếc xe mới có nguy cơ biến các tay đua thành 'những hành khách thụ động của công nghệ' .

Casey Stoner: Hệ thống điện tử 'quá phức tạp'

Nhà vô địch thế giới MotoGP hai lần, Casey Stoner, cũng lên tiếng từ bên ngoài làng đua F1. Anh mô tả các quy định 2026 là 'quá phức tạp', đặc biệt chỉ ra các hệ thống điện tử là thái quá . Stoner nói rằng có cả 'mặt tích cực và tiêu cực’ với các quy tắc mới nhưng thấy sự phức tạp là đáng lo ngại, thêm tiếng nói của mình vào dàn đồng ca chỉ trích từ các tay đua ở nhiều bộ môn khác nhau .

Các quan chức F1 phản ứng ra sao (và họ bất đồng với nhau)

Phản ứng từ giới lãnh đạo của môn thể thao này đặc biệt bị chia rẽ.

Stefano Domenicali (CEO F1) đã có một lập trường cứng rắn. Ông lập luận rằng đại đa số người hâm mộ 'đang yêu thích nó' và 'không ai quan tâm đến cách bạn lái xe' — màn trình diễn trên đường đua mới là điều quan trọng, chứ không phải trải nghiệm của tay đua sau tay lái . Ông phủ nhận mọi nỗ lực bịt miệng các tay đua, nói rằng 'chúng tôi không muốn băng dính vào miệng bất kỳ ai' nhưng rõ ràng ông không đồng ý với đánh giá của họ . Ông mô tả chức vô địch là 'rất, rất hấp dẫn' và chỉ ra sự tăng trưởng mạnh mẽ của người hâm mộ như bằng chứng cho thấy các quy tắc đang hiệu quả .

Nikolas Tombazis (Giám đốc xe đơn FIA) đã đưa ra một phản ứng rất khác. Ông thừa nhận các vấn đề nhưng đổ lỗi cho các nhà sản xuất và hệ thống quản trị của môn thể thao. FIA cho biết họ đã xác định những rủi ro của tỷ lệ 50/50 từ rất lâu trước mùa giải nhưng bị chặn không cho thực hiện thay đổi bởi khuôn khổ quản trị và sự thiếu ủng hộ từ các nhà sản xuất . Tombazis gọi đó là 'một điều đáng tiếc' khi không thể thực hiện các điều chỉnh sớm hơn, đặt cơ quan quản lý ở một phe khác với ông chủ thương mại của F1 .

Điều gì xảy ra tiếp theo?

Với làng đua đang nổi loạn công khai, các quan chức F1 bị chia rẽ công khai, và giải vô địch vẫn mang đến những cuộc đua sít sao trên đường đua (thước đo chính của Domenicali), các quy định 2026 đang ở một ngã tư. FIA đã báo hiệu sự sẵn sàng cho các 'điều chỉnh', mặc dù họ thận trọng về một 'phản ứng thái quá' . Liệu môn thể thao này có thể tìm ra một thỏa hiệp làm hài lòng cả các kỹ sư và tay đua — trong khi vẫn giữ được màn trình diễn hấp dẫn — sẽ định hình phần còn lại của mùa giải và tương lai của Công thức 1.