Ukraine cảnh báo: Nga có thể triển khai lực lượng đến Belarus 'bất cứ lúc nào'

Tình hình căng thẳng ở biên giới phía bắc Ukraine đang được định nghĩa không phải bởi những gì có thể nhìn thấy, mà bởi những gì có thể được kích hoạt trong chớp mắt. Trong khi các quan chức biên phòng và quân sự của Kiev xác nhận không có sự tập trung lực lượng xâm lược nào của Nga trên lãnh thổ Belarus, việc mở rộng hạ tầng quân sự, những động thái ngoại giao khiêu khích và kế hoạch dự phòng chi tiết của Ukraine cho thấy một thế giằng co nguy hiểm, nơi bức tranh chiến lược có thể thay đổi đột ngột.

Không có lực lượng xâm lược, nhưng căn cứ đã sẵn sàng

Những đánh giá mới nhất từ Cơ quan Biên phòng Nhà nước Ukraine tỏ ra rất rõ ràng về tình hình bố trí lực lượng hiện tại. Người phát ngôn Andrii Demchenko tuyên bố vào ngày 28 tháng 5 rằng "hiện chưa ghi nhận bất kỳ sự tập trung quân nào của Nga hay Belarus" gần biên giới và không có nhóm xung kích nào được thành lập . Lực lượng đồn trú thường lệ chỉ bao gồm khoảng bốn tiểu đoàn Belarus – tương đương 1.900 binh sĩ – được điều động luân phiên, không phải để tăng cường cho một cuộc tấn công .

Tuy nhiên, ông Demchenko đã đưa ra một cảnh báo quan trọng: Nhà lãnh đạo Belarus Alexander Lukashenko "có thể cho phép Nga triển khai lực lượng đến các căn cứ đã được chuẩn bị sẵn bất cứ lúc nào" . Cảnh báo này chuyển trọng tâm phân tích từ khối thiết giáp có thể quan sát được sang các điều kiện hỗ trợ cho một cuộc triển khai nhanh chóng, không báo trước.

Hạ tầng cho phép một cuộc 'chạy nước rút'

Mối quan tâm cốt lõi của Ukraine nằm ở cơ sở hạ tầng quân sự rộng khắp mà Belarus đã và đang phát triển, thường là phối hợp với Nga. Các báo cáo trong suốt mùa xuân năm 2026 mô tả chi tiết về quá trình xây dựng có hệ thống nhằm sẵn sàng tiếp nhận và cơ động lực lượng chiến đấu một cách nhanh chóng:

• Belarus đang mở rộng một mạng lưới thao trường, đường sá và vị trí pháo binh dọc theo trục hướng về Ukraine .
• Tổng thống Zelensky phát biểu vào tháng 4 rằng tình báo cho thấy đường sá đang được rải, các vị trí pháo binh đang được thiết lập trực tiếp tại khu vực biên giới .
• Cơ quan Biên phòng Nhà nước đánh giá vào đầu tháng 5 rằng dù các cơ sở mới xây không nằm ngay sát biên giới, nhưng hệ thống hậu cần được nâng cấp sẽ cho phép Moscow "nhanh chóng chuyển quân nếu quyết định như vậy được đưa ra" .

Cơ sở hạ tầng này hoạt động như một mối đe dọa ngầm. Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) đánh giá một cuộc tấn công trên bộ từ Belarus là "rất khó xảy ra", đồng thời lưu ý rằng Nga thiếu lực lượng dự bị cần thiết để hỗ trợ một chiến dịch như vậy . Tuy nhiên, các căn cứ và tuyến hậu cần đã được chuẩn bị có nghĩa là thời gian cần thiết để tạo ra một tư thế đe dọa có thể được tính bằng giờ hoặc vài ngày thay vì hàng tuần, nếu một quyết định chính trị được đưa ra ở Điện Kremlin và Minsk.

Cáo buộc về máy bay không người lái như một cái cớ

Vào ngày 26 tháng 5, Thư ký Hội đồng An ninh Belarus Alexander Volfovich đã leo thang luận điệu khi tuyên bố rằng "máy bay không người lái chiến đấu của Ukraine" vượt biên giới "hàng ngày", cáo buộc có 116 vụ xâm nhập trong một tuần với lực lượng phòng không đã phản ứng 59 lần . Minsk định hình một số vụ việc bị cáo buộc này là những nỗ lực có chủ ý nhằm tấn công cơ sở hạ tầng biên giới.

Kiev đã dứt khoát bác bỏ các cáo buộc. Trung tâm Chống Thông tin Sai lệch gọi đó là "một lời nói dối và một hành động khiêu khích", trong khi ông Demchenko mô tả các tuyên bố này là một nỗ lực khác của Belarus nhằm "buộc tội Ukraine và đổ trách nhiệm cho chúng tôi" .

ISW đánh giá rằng Moscow và Minsk dường như đang "tạo tiền đề thông tin để biện minh cho việc Nga phóng máy bay không người lái vào Ukraine từ lãnh thổ Belarus" . Các nhà phân tích coi những phát biểu của ông Volfovich là tiền thân tiềm tàng cho việc mở rộng các hoạt động không quân của Nga từ các căn cứ ở Belarus, sử dụng một cái cớ được dàn dựng liên quan đến máy bay không người lái của Ukraine.

Kế hoạch 500 mục tiêu của Ukraine

Trong một thông điệp răn đe mạnh mẽ, Tư lệnh Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine, ông Robert "Madyar" Brovdi, đã tuyên bố vào ngày 26 tháng 5 rằng Kiev đã xác định được 500 mục tiêu bên trong lãnh thổ Belarus cho các cuộc tấn công tiềm năng nếu Minsk trực tiếp tham chiến . Ông cảnh báo rằng phản ứng sẽ rất nhanh chóng, nhắm vào các cơ sở quân sự và chiến lược trong vòng 24 giờ sau bất kỳ hành động leo thang nào của Belarus, và nói thêm: "Chó sủa là chó không cắn. Chim săn mồi thì khác" .

Các bình luận viên quân sự Ukraine chỉ ra rằng danh sách mục tiêu này bao gồm các cơ sở lọc dầu, nơi đồn trú của các đơn vị quân đội Belarus thiện chiến nhất, và các địa điểm quân sự và chiến lược quan trọng khác . Danh sách 500 mục tiêu này vừa là một kế hoạch hoạt động thực sự, vừa là một tín hiệu công khai nhằm nâng cao cái giá phải trả cho ông Lukashenko nếu tham gia vào cuộc xung đột.

Công sự phòng thủ và bối cảnh hạt nhân

Ukraine đã tăng cường củng cố đường biên giới dài hơn 1.000 km ở phía bắc kể từ ít nhất tháng 2 năm 2026, với ông Demchenko xác nhận rằng tuyến biên giới quốc gia đang được gia cố để các lực lượng phòng thủ có "mọi cơ hội để chống lại bất kỳ mối đe dọa nào có thể đến từ lãnh thổ Belarus" .

Ván cờ quân sự càng trở nên phức tạp hơn bởi các tín hiệu chiến lược. Nga và Belarus đã hoàn thành cuộc tập trận hạt nhân chung vào ngày 21 tháng 5 năm 2026, dưới sự chủ trì của Tổng thống Putin và Tổng thống Lukashenko . ISW đánh giá các cuộc tập trận này làm nổi bật sự kiểm soát trên thực tế ngày càng sâu sắc của Nga đối với Belarus và khả năng của Moscow trong việc tận dụng lãnh thổ Belarus cho các hoạt động trong tương lai .

Mối đe dọa từ hướng bắc vẫn "luôn nhạy cảm", như cách ông Demchenko đã mô tả trong suốt mùa xuân . Nguy cơ trước mắt không phải là một đội hình thiết giáp kiểu Thế chiến II tập trung dày đặc ở biên giới – điều mà trinh sát của Ukraine xác nhận là không tồn tại – mà là một kiến trúc đe dọa hiện đại, bao gồm hạ tầng sẵn sàng, sự liên kết chính trị và chiến tranh thông tin, có thể cho phép một sự thay đổi nhanh chóng và gây bất ổn trong cán cân quân sự khu vực chỉ với cảnh báo chiến thuật tối thiểu.