Gaza: Ngừng bắn thất bại, y tế sụp đổ, bác sĩ bị giam giữ và làn sóng chỉ trích quốc tế

Sự sụp đổ của ngành y tế

Hệ thống y tế của Gaza đang trong tình trạng gần như sụp đổ hoàn toàn. Kể từ tháng 10/2023, các cuộc ném bom của Israel đã phá hủy 38 bệnh viện và 96 trung tâm y tế cơ sở hoặc khiến chúng ngừng hoạt động . Vào ngày 2/8/2026, Bộ Y tế Gaza cảnh báo hệ thống y tế đang tiến gần đến sự sụp đổ sau khi Israel phá hủy một nhà thuốc . WHO đã yêu cầu bảo vệ các cơ sở y tế trong bối cảnh các cuộc tấn công đang diễn ra . Các loại thuốc cứu sống vẫn bị chặn trong khi bệnh truyền nhiễm đang lây lan . Chỉ có khoảng một nửa số bệnh viện ở Gaza hoạt động một phần .

Vụ bắt giữ bác sĩ Hussam Abu Safiya

Bác sĩ Hussam Abu Safiya, một bác sĩ nhi khoa người Palestine và là giám đốc Bệnh viện Kamal Adwan, đã bị Israel giam giữ kể từ ngày 27/12/2024, khi ông bị bắt khi đang làm nhiệm vụ tại bệnh viện của mình ở Thành phố Gaza . Tính đến ngày 8/8/2026, người đứng đầu ngành y tế Gaza đã kêu gọi hành động khẩn cấp để "cứu" Abu Safiya trước khi "quá muộn", với các báo cáo rằng ông đã bị hành hung trong trại giam và bị thương ở mắt, đầu và ngực .

Các chuyên gia của Liên Hợp Quốc tuyên bố vào tháng 3/2026 rằng Abu Safiya đã phải chịu đựng "sự tra tấn dã man" trong khi bị giam giữ . Vào tháng 7/2026, một cơ quan nhân quyền của Liên Hợp Quốc coi việc giam giữ ông là "tùy tiện" và yêu cầu trả tự do ngay lập tức . Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết có một mối đe dọa sắp xảy ra đối với tính mạng của ông do bị tra tấn và đối xử tệ .

Abu Safiya không đơn độc. Khoảng 400 nhân viên y tế đã bị giam giữ kể từ khi chiến tranh bắt đầu; tính đến tháng 7/2026, 83 người vẫn bị Israel giam giữ . Vào tháng 4/2026, một nhóm nhân quyền Israel, Physicians for Human Rights-Israel, đã đệ đơn lên Tòa án Tối cao yêu cầu trả tự do cho 14 bác sĩ bị giam giữ mà không bị buộc tội trong hơn một năm .

Chỉ trích quốc tế

Các tổ chức quốc tế và các tổ chức nhân quyền đã lên án rộng rãi tình hình:

• Liên Hợp Quốc: Vào tháng 7/2026, Nhóm Công tác về Giam giữ Tùy tiện của Liên Hợp Quốc gọi việc Israel giam giữ Abu Safiya là "tùy tiện" và trái với nhiều điều khoản của Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyền và Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị .
• Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International): Kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho Abu Safiya, với các báo cáo rằng tính mạng của ông đang gặp nguy hiểm nghiêm trọng do bị tra tấn và đối xử tệ .
• Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch): Trong Báo cáo Thế giới năm 2026, tuyên bố rằng các lực lượng Israel đã leo thang các hành động tàn bạo bao gồm tội ác chiến tranh, tội ác chống lại loài người và các hành vi diệt chủng đối với người Palestine ở Gaza .
• WHO: Yêu cầu bảo vệ các cơ sở y tế trong bối cảnh các cuộc tấn công đang diễn ra .

Ý nghĩa của tình hình

Gần 10 tháng sau khi lệnh ngừng bắn được tuyên bố, tình hình ở Gaza vẫn chưa ổn định. Các cuộc tấn công quân sự của Israel vẫn tiếp diễn, ngành y tế gần như bị phá hủy, một bác sĩ nổi tiếng vẫn bị giam giữ với các cáo buộc tra tấn, và các cơ quan quốc tế đã lên án rộng rãi tình hình. Việc phong tỏa các vật tư y tế thiết yếu vẫn tiếp diễn, và thiệt hại về nhân mạng tiếp tục gia tăng .