Sự sụp đổ trong hoạt động kinh doanh của Pháp phản ánh sự kết hợp mạnh mẽ của sự bất ổn địa chính trị, chi tiêu khách hàng trầm lắng và chi phí đầu vào gia tăng liên quan trực tiếp đến tác động của cuộc xung đột lên giá năng lượng .

Eo biển Hormuz: Tâm chấn của những cơn sóng gián đoạn chuỗi cung ứng

Cơ chế lan truyền chính của cú sốc kinh tế này là sự phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz, nơi thường có khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu đi qua . Sau hơn mười tuần gián đoạn, số lượng tàu thuyền qua lại mỗi ngày vẫn thấp hơn 95% so với mức trước xung đột, với hơn 1.550 tàu thương mại bị mắc kẹt . IMF đã mô tả tác động của cuộc chiến, cùng với sự phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng, là một cú sốc "bắt đầu như một cú sốc khu vực nhưng nhanh chóng trở thành toàn cầu" .

Cuộc khủng hoảng năng lượng và vận chuyển này đã chuyển tiếp trực tiếp vào dữ liệu PMI đang xấu đi trên khắp các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC). Báo cáo Kinh tế Trung Đông của PwC xác nhận rằng PMI tháng 3 và tháng 4 cho tất cả bốn nền kinh tế GCC được S&P Global theo dõi "đã ghi nhận sự suy yếu trong hoạt động của khu vực phi dầu mỏ, mặc dù ở các mức độ khác nhau" .

Ả Rập Xê-út trải qua sự đảo ngược mạnh mẽ nhất. PMI phi dầu mỏ của nước này lao dốc xuống 48,8 trong tháng 3 từ mức 56,1 trong tháng 2, lần đầu tiên suy thoái sau hơn 5 năm . Đây là một phần của sự suy giảm GDP quý 1 rộng lớn hơn (1,5% so với quý trước), do hoạt động trong lĩnh vực dầu mỏ giảm 7,2% . Mặc dù chỉ số này đã phục hồi trên mức mở rộng 50,0 trong tháng 4, nhưng cú sốc ban đầu cho thấy sự dễ bị tổn thương của các lĩnh vực phi dầu mỏ trước một cuộc khủng hoảng do nguồn cung gây ra .

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), nền kinh tế đa dạng nhất trong khu vực, cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn nhưng vẫn suy yếu rõ rệt. PMI của nước này chậm lại ở mức 52,9 trong tháng 3 — mức thấp nhất trong gần ba năm — và vẫn nằm trong vùng mở rộng nhưng phải đối mặt với những cơn gió ngược liên tục trong tháng 4 và tháng 5 .

Kuwait hứng chịu một cuộc suy thoái ngay lập tức và nghiêm trọng. PMI của nước này sụp đổ từ 54,5 trong tháng 2 xuống 46,3 trong tháng 3 — lần đầu tiên suy thoái sau 19 tháng. Chỉ số này không đổi ở mức 46,3 trong tháng 4, báo hiệu một cuộc suy thoái sâu sắc trước khi có dấu hiệu hạ nhiệt vào tháng 5 . Qatar cũng cho thấy sự suy thoái liên tục trong suốt tháng 4 .

Sự suy thoái sâu sắc hơn của Ai Cập

Ai Cập, một nước nhập khẩu năng lượng lớn, đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi cú sốc giá hàng hóa. PMI phi dầu mỏ của nước này hoàn toàn nằm trong vùng suy thoái trong suốt cuộc xung đột:

• Tháng 3: PMI giảm xuống 48,0, mức thấp nhất trong gần hai năm, do chi phí đầu vào tăng vọt và nhu cầu yếu hơn đè nặng lên các doanh nghiệp. Lạm phát chi phí đầu vào tăng tốc với tốc độ mạnh nhất trong 18 tháng, do giá nhiên liệu cao hơn và đồng đô la Mỹ mạnh lên .
• Tháng 4: Sự suy thoái càng sâu hơn, với PMI tổng thể giảm xuống 46,6, đánh dấu tháng thứ ba liên tiếp suy giảm .
• Tháng 5: Xu hướng suy thoái vẫn tiếp diễn, với chỉ số 47,1, vẫn nằm sâu dưới mức 50,0 .

Chẩn đoán từ chuyên gia: Một cú sốc toàn cầu kèm những cảnh báo nghiêm khắc

Các tổ chức tài chính quốc tế đã đưa ra hàng loạt cảnh báo, hạ thấp dự báo tăng trưởng và nhấn mạnh tính chất toàn cầu của cú sốc nguồn cung này.

• IMF (Tháng 4 năm 2026): Báo cáo Triển vọng Kinh tế Khu vực (Regional Economic Outlook) đã cắt giảm mạnh dự báo tăng trưởng năm 2026 cho khu vực Trung Đông, Bắc Phi, Afghanistan và Pakistan (MENAP) xuống chỉ còn 1,4%, giảm tới 2,3 điểm phần trăm so với dự báo tháng 10 năm 2025. Báo cáo lưu ý rằng dầu Brent đã tăng lên trên 100 đô la Mỹ một thùng .
• Ngân hàng Thế giới (Tháng 4 năm 2026): Báo cáo Cập nhật Kinh tế MENAAP nêu rõ việc đóng cửa eo biển Hormuz do xung đột và sự phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng đã "làm gián đoạn thị trường, gia tăng biến động tài chính và làm suy yếu triển vọng tăng trưởng năm 2026", dự báo tăng trưởng khu vực chỉ ở mức 1,8% (không bao gồm Iran) . Ngân hàng Thế giới dự báo sự suy giảm GDP nghiêm trọng cho năm 2026 đối với Iraq (-8,6%), Kuwait (-6,4%) và Qatar (-5,7%) do sự phụ thuộc của họ vào xuất khẩu hydrocarbon qua Hormuz .
• Nhóm Điều phối IEA/IMF/Ngân hàng Thế giới: Nhóm mới thành lập này cảnh báo cuộc chiến đã tạo ra một trong những tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử, gây ra những căng thẳng lan tỏa tới "dầu mỏ, khí đốt, phân bón, thực phẩm, du lịch và chuỗi cung ứng rộng lớn hơn" .
• Liên Hợp Quốc (Báo cáo giữa năm 2026): Báo cáo cho biết cuộc khủng hoảng đã "chặn đứng xu hướng giảm lạm phát toàn cầu", dự báo lạm phát sẽ tăng tốc từ 4,2% lên 5,2% ở các nền kinh tế đang phát triển khi chi phí năng lượng, vận tải và nhập khẩu cao hơn bắt đầu phát huy tác dụng .
• ING (Tháng 4 năm 2026): Một phân tích về sự sụt giảm PMI của Eurozone xuống mức thấp nhất trong 10 tháng (50,5) kết luận rằng cuộc chiến đã "chấm dứt hy vọng tăng tốc tăng trưởng trong ngắn hạn" khi các doanh nghiệp báo cáo sự gia tăng đáng kể về chi phí đầu vào và triển vọng kinh tế suy yếu nghiêm trọng .

Dữ liệu PMI vẽ nên một bức tranh rõ ràng về một cú sốc kinh tế vừa rộng vừa sâu, tỏa ra từ một điểm thắt nút giao thông bị phong tỏa để làm gián đoạn các nhà máy, quầy dịch vụ và ngân sách chính phủ trên toàn thế giới.

Sự sụp đổ trong hoạt động kinh doanh của Pháp phản ánh sự kết hợp mạnh mẽ của sự bất ổn địa chính trị, chi tiêu khách hàng trầm lắng và chi phí đầu vào gia tăng liên quan trực tiếp đến tác động của cuộc xung đột lên giá năng lượng .

Eo biển Hormuz: Tâm chấn của những cơn sóng gián đoạn chuỗi cung ứng

Cơ chế lan truyền chính của cú sốc kinh tế này là sự phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz, nơi thường có khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu đi qua . Sau hơn mười tuần gián đoạn, số lượng tàu thuyền qua lại mỗi ngày vẫn thấp hơn 95% so với mức trước xung đột, với hơn 1.550 tàu thương mại bị mắc kẹt . IMF đã mô tả tác động của cuộc chiến, cùng với sự phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng, là một cú sốc "bắt đầu như một cú sốc khu vực nhưng nhanh chóng trở thành toàn cầu" .

Cuộc khủng hoảng năng lượng và vận chuyển này đã chuyển tiếp trực tiếp vào dữ liệu PMI đang xấu đi trên khắp các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC). Báo cáo Kinh tế Trung Đông của PwC xác nhận rằng PMI tháng 3 và tháng 4 cho tất cả bốn nền kinh tế GCC được S&P Global theo dõi "đã ghi nhận sự suy yếu trong hoạt động của khu vực phi dầu mỏ, mặc dù ở các mức độ khác nhau" .

Ả Rập Xê-út trải qua sự đảo ngược mạnh mẽ nhất. PMI phi dầu mỏ của nước này lao dốc xuống 48,8 trong tháng 3 từ mức 56,1 trong tháng 2, lần đầu tiên suy thoái sau hơn 5 năm . Đây là một phần của sự suy giảm GDP quý 1 rộng lớn hơn (1,5% so với quý trước), do hoạt động trong lĩnh vực dầu mỏ giảm 7,2% . Mặc dù chỉ số này đã phục hồi trên mức mở rộng 50,0 trong tháng 4, nhưng cú sốc ban đầu cho thấy sự dễ bị tổn thương của các lĩnh vực phi dầu mỏ trước một cuộc khủng hoảng do nguồn cung gây ra .

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), nền kinh tế đa dạng nhất trong khu vực, cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn nhưng vẫn suy yếu rõ rệt. PMI của nước này chậm lại ở mức 52,9 trong tháng 3 — mức thấp nhất trong gần ba năm — và vẫn nằm trong vùng mở rộng nhưng phải đối mặt với những cơn gió ngược liên tục trong tháng 4 và tháng 5 .

Kuwait hứng chịu một cuộc suy thoái ngay lập tức và nghiêm trọng. PMI của nước này sụp đổ từ 54,5 trong tháng 2 xuống 46,3 trong tháng 3 — lần đầu tiên suy thoái sau 19 tháng. Chỉ số này không đổi ở mức 46,3 trong tháng 4, báo hiệu một cuộc suy thoái sâu sắc trước khi có dấu hiệu hạ nhiệt vào tháng 5 . Qatar cũng cho thấy sự suy thoái liên tục trong suốt tháng 4 .

Sự suy thoái sâu sắc hơn của Ai Cập

Ai Cập, một nước nhập khẩu năng lượng lớn, đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi cú sốc giá hàng hóa. PMI phi dầu mỏ của nước này hoàn toàn nằm trong vùng suy thoái trong suốt cuộc xung đột:

• Tháng 3: PMI giảm xuống 48,0, mức thấp nhất trong gần hai năm, do chi phí đầu vào tăng vọt và nhu cầu yếu hơn đè nặng lên các doanh nghiệp. Lạm phát chi phí đầu vào tăng tốc với tốc độ mạnh nhất trong 18 tháng, do giá nhiên liệu cao hơn và đồng đô la Mỹ mạnh lên .
• Tháng 4: Sự suy thoái càng sâu hơn, với PMI tổng thể giảm xuống 46,6, đánh dấu tháng thứ ba liên tiếp suy giảm .
• Tháng 5: Xu hướng suy thoái vẫn tiếp diễn, với chỉ số 47,1, vẫn nằm sâu dưới mức 50,0 .

Chẩn đoán từ chuyên gia: Một cú sốc toàn cầu kèm những cảnh báo nghiêm khắc

Các tổ chức tài chính quốc tế đã đưa ra hàng loạt cảnh báo, hạ thấp dự báo tăng trưởng và nhấn mạnh tính chất toàn cầu của cú sốc nguồn cung này.

• IMF (Tháng 4 năm 2026): Báo cáo Triển vọng Kinh tế Khu vực (Regional Economic Outlook) đã cắt giảm mạnh dự báo tăng trưởng năm 2026 cho khu vực Trung Đông, Bắc Phi, Afghanistan và Pakistan (MENAP) xuống chỉ còn 1,4%, giảm tới 2,3 điểm phần trăm so với dự báo tháng 10 năm 2025. Báo cáo lưu ý rằng dầu Brent đã tăng lên trên 100 đô la Mỹ một thùng .
• Ngân hàng Thế giới (Tháng 4 năm 2026): Báo cáo Cập nhật Kinh tế MENAAP nêu rõ việc đóng cửa eo biển Hormuz do xung đột và sự phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng đã "làm gián đoạn thị trường, gia tăng biến động tài chính và làm suy yếu triển vọng tăng trưởng năm 2026", dự báo tăng trưởng khu vực chỉ ở mức 1,8% (không bao gồm Iran) . Ngân hàng Thế giới dự báo sự suy giảm GDP nghiêm trọng cho năm 2026 đối với Iraq (-8,6%), Kuwait (-6,4%) và Qatar (-5,7%) do sự phụ thuộc của họ vào xuất khẩu hydrocarbon qua Hormuz .
• Nhóm Điều phối IEA/IMF/Ngân hàng Thế giới: Nhóm mới thành lập này cảnh báo cuộc chiến đã tạo ra một trong những tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử, gây ra những căng thẳng lan tỏa tới "dầu mỏ, khí đốt, phân bón, thực phẩm, du lịch và chuỗi cung ứng rộng lớn hơn" .
• Liên Hợp Quốc (Báo cáo giữa năm 2026): Báo cáo cho biết cuộc khủng hoảng đã "chặn đứng xu hướng giảm lạm phát toàn cầu", dự báo lạm phát sẽ tăng tốc từ 4,2% lên 5,2% ở các nền kinh tế đang phát triển khi chi phí năng lượng, vận tải và nhập khẩu cao hơn bắt đầu phát huy tác dụng .
• ING (Tháng 4 năm 2026): Một phân tích về sự sụt giảm PMI của Eurozone xuống mức thấp nhất trong 10 tháng (50,5) kết luận rằng cuộc chiến đã "chấm dứt hy vọng tăng tốc tăng trưởng trong ngắn hạn" khi các doanh nghiệp báo cáo sự gia tăng đáng kể về chi phí đầu vào và triển vọng kinh tế suy yếu nghiêm trọng .

Dữ liệu PMI vẽ nên một bức tranh rõ ràng về một cú sốc kinh tế vừa rộng vừa sâu, tỏa ra từ một điểm thắt nút giao thông bị phong tỏa để làm gián đoạn các nhà máy, quầy dịch vụ và ngân sách chính phủ trên toàn thế giới.