ICTAZ–Huawei: Lộ trình chứng chỉ mới cho nhân lực công nghệ Zambia

Một kế hoạch đáng chú ý, nhưng chưa phải thỏa thuận hoàn tất

Quan hệ đối tác được đề xuất giữa Hiệp hội Công nghệ Thông tin và Truyền thông Zambia (ICTAZ) và Huawei Technologies Zambia hướng đến việc mở rộng đào tạo kỹ thuật và cơ hội lấy chứng chỉ nghề nghiệp cho nhân lực công nghệ.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: đây vẫn là giai đoạn chuẩn bị. CEO ICTAZ Chellah Silavwe và Giám đốc điều hành Huawei Technologies Zambia Dylan Lyu mới thống nhất các điều khoản cấp cao để hướng tới một Biên bản ghi nhớ (MoU) trong tương lai, chứ chưa công bố một thỏa thuận đã hoàn tất hoặc chương trình vận hành đầy đủ. 8

Nếu được triển khai như dự kiến, sáng kiến này có thể tạo ra một lộ trình rõ ràng hơn để thành viên ICTAZ tiếp cận chương trình đào tạo Huawei, các chứng chỉ được công nhận rộng rãi và hoạt động đổi mới sáng tạo. Dù vậy, thông báo hiện chưa nêu thời điểm bắt đầu, mô hình tài chính hay chỉ tiêu đào tạo cụ thể.

Thành viên ICTAZ sẽ được hưởng gì?

Thỏa thuận dự kiến áp dụng cho thành viên ICTAZ ở tất cả nhóm và cấp độ thành viên. Huawei sẽ cung cấp tài liệu đào tạo cùng cơ hội thi và nhận chứng chỉ, trong khi các chương trình này được định hướng công nhận là hoạt động Phát triển nghề nghiệp liên tục (Continuous Professional Development – CPD) của ICTAZ. 8

Điều đó có thể giúp cả người mới bước vào ngành công nghệ lẫn các chuyên gia đang làm việc tiếp tục cập nhật kỹ năng. Về phía ICTAZ, sáng kiến phù hợp với vai trò phát triển, thúc đẩy và duy trì các tiêu chuẩn chuyên môn trong lĩnh vực ICT tại Zambia. 6

Tuy nhiên, giá trị thực tế sẽ phụ thuộc vào những chi tiết chưa được công bố như học phí, lịch học, năng lực giảng viên, số lượng suất học và khả năng tiếp cận bên ngoài các trung tâm đô thị lớn.

Lộ trình HCIA, HCIP và HCIE

Ba cấp chứng chỉ Huawei được đề cập trong đề xuất gồm:

• HCIA – Huawei Certified ICT Associate: cấp độ khởi đầu dành cho cộng sự ICT.
• HCIP – Huawei Certified ICT Professional: cấp độ chuyên viên ICT.
• HCIE – Huawei Certified ICT Expert: cấp độ chuyên gia ICT cao nhất trong lộ trình được nêu.

Ba nấc này tạo thành tiến trình từ cấp liên kết, lên cấp chuyên nghiệp rồi chuyên gia. Việc gắn đào tạo kỹ thuật với CPD của ICTAZ cũng có thể giúp thành viên kết hợp nâng cao năng lực với yêu cầu phát triển nghề nghiệp liên tục. 8

Hiện chưa có thông tin về ngày thi, điều kiện dự tuyển, lệ phí, mức hỗ trợ hoặc số người được tham gia. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ thực sự dễ tiếp cận của chương trình.

Đào tạo những công nghệ nào?

Các lĩnh vực dự kiến bao phủ nhiều mảng quan trọng của nền kinh tế số, gồm:

• Trí tuệ nhân tạo (AI)
• Internet vạn vật (IoT)
• Dữ liệu lớn
• Điện toán và dịch vụ đám mây
• Công nghệ lưu trữ
• An ninh mạng
• 5G
• Các công nghệ máy tính liên quan

Phạm vi này cho thấy sáng kiến không chỉ tập trung vào một chuyên ngành viễn thông. Nếu được thực hiện đầy đủ, người học có thể tiếp cận các kỹ năng về hạ tầng, dữ liệu, bảo mật và công nghệ mới – những năng lực có liên quan đến quá trình chuyển đổi số rộng hơn của Zambia. 8

Không chỉ có lớp học và chứng chỉ

ICTAZ và Huawei cũng thảo luận về việc hợp tác trong các hoạt động dành cho sinh viên, người trẻ và cộng đồng chuyên môn, gồm:

• Huawei ICT Competition: kết nối kiến thức với giải quyết vấn đề thực tế và hoạt động thi đấu.
• ICTAZ Young Innovators Day: thúc đẩy sự tham gia và tinh thần đổi mới của giới trẻ.
• TICON Conference: tạo không gian giao lưu, xây dựng mạng lưới và trao đổi kiến thức chuyên ngành.

Những hoạt động này có thể bổ sung phần trải nghiệm thực tế mà một khóa học chứng chỉ đơn thuần chưa chắc mang lại. Các cuộc thi và sự kiện trình diễn giúp người học thể hiện ý tưởng, kết nối với đồng nghiệp và liên hệ kiến thức kỹ thuật với thách thức ngoài đời.

Dẫu vậy, thông báo chưa đưa ra chỉ tiêu tham gia hay kế hoạch triển khai cụ thể cho từng sáng kiến. 8

Tác động kỳ vọng đối với người trẻ và nhân tài trong nước

Việc kết nối chương trình đào tạo với Huawei ICT Competition và ICTAZ Young Innovators Day tạo cho kế hoạch này một khía cạnh phát triển thanh niên rõ rệt. Về lý thuyết, người tham gia có thể đi từ học tập đến thử nghiệm, được ghi nhận và tiếp tục phát triển nghề nghiệp.

Đối với ngành công nghệ Zambia, lợi ích tiềm năng lớn nhất là mở rộng lực lượng chuyên môn có kỹ năng cập nhật và gắn với nhu cầu doanh nghiệp. Nguồn nhân lực mạnh hơn có thể giúp các tổ chức tuyển dụng và phát triển chuyên gia trong những lĩnh vực như nền tảng đám mây, an ninh mạng, hệ thống dữ liệu, kết nối và công nghệ mới.

Tuy nhiên, đây vẫn là kỳ vọng chứ chưa phải kết quả đã được đo lường. Thông báo không nêu số người sẽ được đào tạo, số chứng chỉ dự kiến cấp, thời điểm khai giảng hay phương pháp đánh giá kết quả. Vì vậy, còn quá sớm để khẳng định quan hệ đối tác sẽ thu hẹp khoảng cách kỹ năng hoặc làm thay đổi lực lượng lao động ICT trên toàn Zambia; những kết quả đó phụ thuộc vào quy mô và chất lượng thực thi. 8

Những thông tin cần theo dõi tiếp theo

Các mốc quan trọng trong thời gian tới sẽ là việc ký MoU và công bố kế hoạch triển khai. Thành viên ICTAZ cần được cung cấp thêm thông tin về:

1. Ngày ký và thời gian bắt đầu chương trình.
2. Điều kiện tham gia theo từng nhóm thành viên và cấp chứng chỉ.
3. Hình thức, địa điểm và lịch đào tạo.
4. Chi phí học và thi, cùng các gói hỗ trợ nếu có.
5. Số lượng học viên và chuyên gia mà chương trình hướng tới.
6. Cách ghi nhận, xác minh và quy đổi tín chỉ CPD.
7. Kế hoạch cụ thể cho Huawei ICT Competition, Young Innovators Day và TICON Conference.

Kết luận

Đề xuất hợp tác ICTAZ–Huawei Zambia kết hợp đào tạo nghề, chứng chỉ Huawei và các hoạt động đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ một MoU dự kiến. Điểm nổi bật trước mắt là lộ trình HCIA–HCIP–HCIE cùng các chương trình về AI, IoT, dữ liệu lớn, đám mây, lưu trữ, an ninh mạng và 5G, với định hướng tính vào CPD của ICTAZ. 8

Nếu được triển khai rộng rãi và minh bạch, sáng kiến có thể góp phần tạo ra nguồn nhân lực ICT đông đảo, được chứng nhận và sẵn sàng hơn cho thị trường lao động. Nhưng cho đến khi các điều khoản cuối cùng, nguồn lực, chỉ tiêu và cơ chế đo lường được công bố, cách mô tả chính xác nhất vẫn là: Zambia đang có một khung phát triển kỹ năng đầy tiềm năng, chưa phải một chương trình quốc gia đã vận hành.