Retatrutide lập kỷ lục mới trong thuốc điều trị béo phì ở thử nghiệm Phase 3

Cột mốc mới trong điều trị béo phì

Thuốc thử nghiệm retatrutide do Eli Lilly phát triển đang thu hút nhiều chú ý vì mức giảm cân rất lớn trong thử nghiệm lâm sàng. Trong nghiên cứu Phase 3 mang tên TRIUMPH‑1, người trưởng thành bị béo phì hoặc thừa cân (không mắc tiểu đường) dùng liều cao nhất mỗi tuần đạt mức giảm trung bình 70,3 pound, tương đương 28,3% trọng lượng cơ thể sau 80 tuần điều trị .

Đáng chú ý, 45,3% người tham gia giảm ít nhất 30% trọng lượng cơ thể, một ngưỡng trước đây thường chỉ đạt được với phẫu thuật giảm cân (bariatric surgery) . Tuy vậy, retatrutide vẫn đang trong giai đoạn phát triển và chưa được cơ quan quản lý phê duyệt.

Kết quả chính từ thử nghiệm TRIUMPH‑1

Thử nghiệm đánh giá tiêm retatrutide một lần mỗi tuần với nhiều mức liều ở người bị béo phì hoặc thừa cân. Kết quả ban đầu cho thấy:

• Liều 12 mg: giảm trung bình khoảng 28,3% trọng lượng cơ thể (70,3 lb) sau 80 tuần
• Liều 9 mg: giảm khoảng 25,9%
• Liều 4 mg: giảm khoảng 19%

Nghiên cứu có khoảng 2.339 người tham gia, và tất cả các liều đều đạt được các tiêu chí chính và phụ về hiệu quả giảm cân của thử nghiệm .

Các con số này đưa retatrutide trở thành một trong những thuốc giảm cân có hiệu quả mạnh nhất từng được báo cáo trong thử nghiệm Phase 3.

So sánh với các thuốc giảm cân hiện có

Trong vài năm gần đây, các thuốc tiêm tác động lên hormone kiểm soát cảm giác đói và chuyển hóa đã thay đổi đáng kể cách điều trị béo phì. Tuy nhiên, kết quả của retatrutide có vẻ vượt trội so với các thuốc đang được sử dụng rộng rãi.

• Tirzepatide (Zepbound/Mounjaro): giảm tối đa khoảng 20,9% trọng lượng cơ thể sau 72 tuần trong thử nghiệm SURMOUNT‑1 .
• Semaglutide (Wegovy): giảm trung bình 14,9–17,4% sau 68 tuần trong chương trình thử nghiệm STEP .

Với mức giảm khoảng 28%, retatrutide vượt qua các mốc này. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng so sánh giữa các thử nghiệm khác nhau không hoàn toàn trực tiếp, vì thiết kế nghiên cứu, thời gian theo dõi và đặc điểm người tham gia có thể khác nhau.

Mức giảm cân gần với phẫu thuật bariatric

Trong nhiều thập kỷ, các phương pháp phẫu thuật như gastric bypass hoặc sleeve gastrectomy thường mang lại mức giảm cân lớn và bền vững nhất cho bệnh nhân béo phì nặng.

Trong TRIUMPH‑1, gần một nửa số người dùng liều cao nhất giảm ít nhất 30% cân nặng . Đây là mức giảm thường gắn với kết quả của phẫu thuật giảm cân.

Dù vậy, hai phương pháp này rất khác nhau. Phẫu thuật có dữ liệu theo dõi lâu dài và đi kèm các rủi ro thủ thuật cũng như thay đổi giải phẫu vĩnh viễn, trong khi retatrutide vẫn cần thêm dữ liệu an toàn dài hạn trước khi có thể so sánh đầy đủ.

Cơ chế “ba hormone” của retatrutide

Retatrutide được mô tả là một “triple agonist” — chất kích hoạt ba thụ thể hormone liên quan đến cân bằng năng lượng . Thuốc tác động lên ba con đường sinh học chính:

• GLP‑1: giảm cảm giác đói, làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày và cải thiện tiết insulin.
• GIP: hỗ trợ điều hòa chuyển hóa và tác động lên cảm giác thèm ăn; đây cũng là cơ chế có trong tirzepatide.
• Glucagon: có thể giúp tăng tiêu hao năng lượng và đốt mỡ khi được kiểm soát phù hợp.

Sự kết hợp giữa giảm cảm giác thèm ăn và tăng tiêu hao năng lượng được cho là lý do retatrutide tạo ra mức giảm cân lớn hơn so với các thuốc chỉ nhắm vào một hoặc hai hormone.

Vấn đề an toàn vẫn đang được theo dõi

Giống các thuốc cùng nhóm, retatrutide có thể gây tác dụng phụ đường tiêu hóa như buồn nôn, nôn và tiêu chảy. Ngoài ra, các nghiên cứu còn theo dõi những rủi ro tiềm tàng khác như:

• tăng nhịp tim
• bệnh túi mật
• viêm tụy
• thay đổi kiểm soát đường huyết

Các phân tích an toàn chi tiết từ chương trình Phase 3 vẫn đang được thu thập và đánh giá.

Các bước tiếp theo trước khi có thể ra thị trường

Retatrutide là một phần của chương trình nghiên cứu TRIUMPH Phase 3, gồm nhiều thử nghiệm đang đánh giá thuốc ở các nhóm bệnh nhân và tình trạng bệnh khác nhau liên quan đến béo phì .

Trước khi thuốc có thể được bán rộng rãi, các bước quan trọng vẫn còn phía trước:

1. Hoàn tất các thử nghiệm Phase 3 còn lại.
2. Phân tích đầy đủ dữ liệu hiệu quả và an toàn.
3. Nộp New Drug Application (NDA) tới các cơ quan quản lý như Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA).

Hiện tại, retatrutide vẫn là thuốc đang nghiên cứu, và thời điểm phê duyệt sẽ phụ thuộc vào toàn bộ bằng chứng từ chương trình thử nghiệm lâm sàng.

Ý nghĩa lớn đối với điều trị béo phì

Nếu các dữ liệu tiếp theo xác nhận kết quả ban đầu, retatrutide có thể đánh dấu một bước tiến lớn trong y học điều trị béo phì. Việc đạt mức giảm cân gần tương đương phẫu thuật chỉ với một mũi tiêm mỗi tuần có thể thay đổi cách bác sĩ tiếp cận điều trị cho hàng triệu người.

Tuy nhiên, hiện tại đây vẫn chỉ là kết quả ban đầu trong quá trình nghiên cứu lâm sàng, và vai trò thực sự của retatrutide trong điều trị sẽ phụ thuộc vào các dữ liệu dài hạn và quyết định của cơ quan quản lý.