OpenAI Bước Vào 'Giai Đoạn Thứ Ba': AGI Cá Nhân, Nhà Nghiên Cứu AI và Cú Hích Phối Hợp vì Giám Sát An Toàn Toàn Cầu

Ngày 8 tháng 6 năm 2026, OpenAI đã tạo ra một cú đúp thông báo có khả năng định hình lại toàn bộ cuộc trò chuyện của công chúng về trí tuệ nhân tạo: họ đã bí mật nộp hồ sơ S-1 lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) được mong đợi từ lâu, đồng thời công bố một tầm nhìn toàn diện cho chương tiếp theo của mình . Tầm nhìn đó, được Giám đốc điều hành Sam Altman và Giám đốc Nghiên cứu Jakub Pachocki trình bày trong một bài đăng có tiêu đề "Xây dựng vì lợi ích của tất cả mọi người: kế hoạch của chúng tôi," đánh dấu cái mà công ty gọi là "giai đoạn thứ ba" của mình . Chỉ một tuần sau khi đối thủ Anthropic nộp hồ sơ IPO của riêng mình và đưa ra một đề xuất an toàn tương tự đến kinh ngạc, động thái của OpenAI đã vạch ra một ranh giới rõ ràng kết nối một đợt chào sàn thị trường trị giá hàng nghìn tỷ đô la tiềm năng với lời kêu gọi công khai về một cơ quan quốc tế, trên thực tế, có thể giống như một chiếc phanh cho toàn bộ ngành công nghiệp .

Giai đoạn thứ ba: Từ Quyền lực nhất đến Phổ cập nhất

Hai giai đoạn đầu tiên trong lịch sử của OpenAI là về việc chứng minh khái niệm và sau đó là mở rộng quy mô lớn. Giai đoạn thứ ba, như Altman và Pachocki mô tả, là về dân chủ hóa. Mục tiêu trọng tâm không còn chỉ là xây dựng AI mạnh nhất mà là làm cho AI tiên tiến trở nên dồi dào, giá cả phải chăng, an toàn, thiết thực và đầy đủ cho mọi người và mọi tổ chức trên hành tinh . Chiến lược này thể hiện một sự chuyển hướng quan trọng từ một phòng thí nghiệm chạy đua vì năng lực thô sang một công ty nền tảng đang chuẩn bị cho cuộc sống trên thị trường đại chúng .

Ba Mục tiêu Cốt lõi trong Lộ trình Mới của OpenAI

Kế hoạch công khai của công ty được xây dựng dựa trên ba mục tiêu cụ thể và đầy tham vọng :

1. Xây dựng một nhà nghiên cứu AI tự động. OpenAI đặt mục tiêu tạo ra một hệ thống AI có thể tự mình thực hiện các nghiên cứu khoa học quan trọng. Altman đã chỉ ra mục tiêu vào tháng 3 năm 2028 là AI sẽ đảm nhận một phần "đáng kể" công việc nghiên cứu và phát triển của chính công ty, một cột mốc có thể thúc đẩy toàn bộ lĩnh vực an toàn và năng lực AI .
2. Thúc đẩy nền kinh tế thông qua tiến bộ khoa học. Trụ cột thứ hai gắn những đột phá do AI dẫn dắt trực tiếp với tăng trưởng kinh tế rộng lớn, nhấn mạnh vào việc phân phối lợi ích một cách rộng rãi thay vì tập trung .
3. Trao cho mỗi người trên Trái đất một AGI cá nhân. Mục tiêu mang tính cá nhân và bao quát nhất là làm cho một dạng trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) có thể truy cập và hữu ích cho mỗi cá nhân, định hình lại AGI không phải như một công cụ tập trung của công ty hay chính phủ mà như một nguồn lực cá nhân .

Quan điểm An toàn: "Tự động hóa hoàn toàn mọi thứ không phải là tương lai chúng tôi muốn"

Đan xen vào kế hoạch là một bộ nguyên tắc an toàn và kiểm soát riêng biệt, đóng vai trò như một tuyên ngôn cho một tương lai lấy con người làm trung tâm. Bài đăng nêu rõ rằng "các hệ thống mạnh mẽ phải luôn an toàn, phù hợp với ý định của con người và chịu sự kiểm soát của con người" . Có lẽ đáng chú ý hơn là sự trấn an rõ ràng rằng "tự động hóa hoàn toàn mọi thứ không phải là tương lai chúng tôi muốn," một thông điệp trực tiếp nhằm phản bác nỗi sợ hãi về một tương lai kinh tế hoàn toàn tự động, không có con người . Ngôn ngữ này định vị OpenAI như một người quản lý công nghệ được thiết kế để tăng cường chứ không phải thay thế quyền tự quyết của con người.

Yêu cầu Lớn: Một Cơ quan Toàn cầu có Quyền Tạm dừng

Ngoài những tuyên bố về sản phẩm và sứ mệnh, yếu tố có ý nghĩa địa chính trị nhất của kế hoạch là lời kêu gọi quản trị toàn cầu. OpenAI bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với một cơ quan quốc tế — có khả năng do Hoa Kỳ dẫn đầu và có sự tham gia của Trung Quốc — với thẩm quyền rõ ràng để phối hợp hành động về các rủi ro AI tiên phong . Công ty cho biết một mục tiêu của tổ chức như vậy là "làm cho thế giới có thể thực hiện hành động phối hợp, bao gồm làm chậm sự phát triển tiên phong khi cần thiết, để khả năng phục hồi của xã hội, sự an toàn và sự liên kết có thể theo kịp" .

Lời kêu gọi về một "công tắc tạm dừng" toàn cầu này là một lập trường công khai đáng chú ý đối với một công ty đang chạy đua hướng tới mức định giá hàng nghìn tỷ đô la tiềm năng. Nó chính thức thừa nhận khoảng cách giữa tốc độ tiến bộ kỹ thuật và khả năng quản lý nó một cách an toàn của xã hội .

Khoảnh khắc Phối hợp của Ngành: Động thái Song song của Anthropic

Thời điểm công bố kế hoạch của OpenAI không thể tách rời khỏi bối cảnh ngành. Chỉ một tuần trước đó, Anthropic, một đối thủ chính, cũng đã bí mật nộp đơn IPO và công bố tuyên bố công khai của riêng mình, nói rằng sẽ "tốt cho thế giới khi có tùy chọn làm chậm hoặc tạm thời tạm dừng phát triển AI tiên phong để cho phép các cấu trúc xã hội và nghiên cứu về sự liên kết theo kịp sự tiến bộ của công nghệ" . Anthropic thậm chí đã công bố thành lập Viện Anthropic, một thực thể mới được giao nhiệm vụ cụ thể là xây dựng các hệ thống xác minh mà một sự chậm lại toàn cầu đáng tin cậy sẽ yêu cầu .

Việc nộp hồ sơ IPO gần như đồng thời và các đề xuất an toàn từ hai phòng thí nghiệm tiên phong hàng đầu đã tạo ra một khoảnh khắc độc đáo . Những người chỉ trích cho rằng những lời kêu gọi phối hợp về quy định này có thể được coi là định vị cạnh tranh — một cách để những người chơi đã có chỗ đứng nâng cao rào cản cho những người mới tham gia trong khi tỏ ra có trách nhiệm khi họ đối mặt với sự giám sát của thị trường đại chúng . Bất kể ý định là gì, kết quả đều giống nhau: tương lai của quản trị AI và các đợt IPO công nghệ lớn nhất trong lịch sử hiện đang được đàm phán các điều khoản một cách công khai, cùng nhau.

Con đường đến Thị trường Đại chúng

Trong khi kế hoạch "giai đoạn thứ ba" đặt ra một tầm nhìn dài hạn, sự phát triển kinh doanh trước mắt mang tính thủ tục nhưng có ý nghĩa quan trọng. Hồ sơ S-1 bí mật của OpenAI mở ra cánh cửa cho những gì có thể là một trong những đợt chào sàn thị trường đại chúng lớn nhất từ trước đến nay, với Reuters đưa tin công ty có thể nhắm mục tiêu định giá lên tới 1 nghìn tỷ đô la ngay sau tháng 9 năm 2026 . Tuy nhiên, Altman đã thận trọng rằng "chúng tôi chưa quyết định về thời điểm; có thể sẽ còn một thời gian nữa," thừa nhận rằng một số động thái chiến lược dễ thực hiện hơn khi vẫn còn là một thực thể tư nhân . Các báo cáo nội bộ cũng tiết lộ về cuộc tranh luận trong ban lãnh đạo về thời điểm lý tưởng, với Giám đốc Tài chính Sarah Friar nêu lên lo ngại về quỹ đạo doanh thu và các tiêu chuẩn báo cáo của công ty đại chúng, trong khi công ty đã bỏ lỡ một số mục tiêu doanh thu hàng tháng nội bộ trước khi nộp hồ sơ .