Cuộc tấn công Ras Laffan đã định hình lại thị trường năng lượng toàn cầu như thế nào: Phân tích toàn diện

Tại Ras Laffan, IRGC của Iran đã phá hủy hai dây chuyền sản xuất (Trains 4 và 6), xóa sổ khoảng 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar — tương đương khoảng 12,8 triệu tấn mỗi năm . Giám đốc điều hành QatarEnergy, Saad al-Kaabi, ước tính tổn thất doanh thu hàng năm lên tới 20 tỷ đô la và cho biết việc sửa chữa sẽ mất từ 3 đến 5 năm . Công ty buộc phải tuyên bố bất khả kháng đối với các hợp đồng dài hạn với người mua ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Ý và Bỉ .

Tại sao việc khôi phục nhanh chóng đã không xảy ra

Những người lạc quan hy vọng Qatar có thể nhanh chóng phục hồi sản lượng, nhưng các dây chuyền hóa lỏng trên bờ đã bị hư hại kết cấu nặng nề mà nhiều tháng sửa chữa không thể giải quyết được. Iran đã khôi phục một phần sản lượng khí tại ba giàn khoan ngoài khơi South Pars vào cuối tháng 5, tuyên bố rằng bản thân các giàn khoan không bị hư hại về mặt kết cấu . Tuy nhiên, thiệt hại tại Ras Laffan ở một quy mô khác. Một báo cáo của TechTimes vào cuối tháng 7 xác nhận rằng hai đơn vị bị phá hủy tại Ras Laffan vẫn về cơ bản là ngừng hoạt động, với các mốc thời gian sửa chữa không thay đổi .

Sự tàn phá thị trường khí đốt châu Âu

Tác động đến xuất khẩu của Qatar xảy ra vào thời điểm châu Âu khó có thể gánh chịu nhất. Tính đến đầu tháng 8 năm 2026, kho dự trữ khí đốt của EU chỉ ở mức khoảng 57-58% — mức thấp nhất vào thời điểm này trong năm kể từ năm 2011 và thấp hơn khoảng 12 đến 17 điểm phần trăm so với cả mức của năm trước và mức trung bình 5 năm . Wood Mackenzie đánh giá rằng lượng tồn kho đang ở mức "thấp bất thường", gây rủi ro cho an ninh nguồn cung mùa đông 2026/27 .

Mục tiêu tích trữ khí đốt cho mùa đông đang bị đe dọa. Giám đốc điều hành Equinor cho biết châu Âu khó có thể đạt được mục tiêu tích trữ 80%, đồng thời dự đoán khu vực này sẽ chỉ đạt khoảng 70% trước mùa sưởi ấm, khiến khu vực này đối mặt với nguy cơ cao về biến động giá và thời tiết lạnh giá .

Làm trầm trọng thêm vấn đề, những người mua châu Á — đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung và nhu cầu gia tăng do El Niño — đã bắt đầu trả giá cao hơn châu Âu để giành các lô hàng LNG giao ngay, chuyển hướng các lô hàng LNG của Mỹ khỏi các cảng châu Âu . Châu Âu đã đánh mất vị thế là thị trường cao cấp cho LNG linh hoạt. Tình hình còn tồi tệ hơn do các lệnh cấm hiện có của EU đối với hầu hết khí đốt qua đường ống và nhập khẩu LNG từ Nga, vốn đã loại bỏ nguồn cung cấp bù đắp lớn nhất trong lịch sử .

Giá cả hàng hóa tăng đột biến

Ngay sau cuộc tấn công ngày 18 tháng 3, giá dầu thô Brent đã tăng hướng tới mức tăng khoảng 6% trong tuần khi cuộc xung đột đe dọa cả sản lượng Vùng Vịnh và quá cảnh qua Eo biển Hormuz . Hợp đồng tương lai khí đốt tự nhiên châu Âu (TTF) đã tăng tới 35% vào ngày 19 tháng 3 và ổn định ở mức tăng khoảng 10% trong tuần đầu tiên, duy trì ở mức cao về mặt cấu trúc cho đến tháng 8 .

Các nhà xuất khẩu LNG Mỹ tăng vọt

Khi nguồn cung của Qatar biến mất, các nhà xuất khẩu LNG của Mỹ đã nhanh chóng lấp đầy khoảng trống — và cổ phiếu của họ phản ánh điều đó.

• Cổ phiếu Cheniere Energy (LNG) tăng khoảng 36% từ đầu năm tính đến giữa tháng 8 năm 2026, cung cấp kỷ lục 670 lô hàng LNG vào năm 2025 khi những người mua toàn cầu tranh giành nguồn cung ngoài Trung Đông .
• Venture Global (VG) tăng vọt khoảng 130-132% từ đầu năm, với JPMorgan nâng hạng cổ phiếu lên "overweight" và tăng giá mục tiêu, với lý do tình trạng thắt chặt cấu trúc kéo dài trên thị trường khí đốt toàn cầu .
• Các nhà sản xuất Mỹ khác cũng chứng kiến giá cổ phiếu tăng 20-70% trên toàn ngành .

Goldman Sachs dự đoán rằng ngành LNG sẽ vẫn bất ổn cho đến năm 2027 do xung đột đang diễn ra, đồng thời chỉ ra Venture Global và các công ty khác là những cổ phiếu được hưởng lợi từ sự thắt chặt nguồn cung .

Cảnh báo từ các nhà phân tích: thị trường đang định giá thấp rủi ro

Nhiều nhà phân tích — bao gồm Commerzbank, Wood Mackenzie và JPMorgan — đã cảnh báo rằng thị trường tài chính vẫn đang định giá thấp rủi ro biến động địa chính trị . Norman Liebke tại Commerzbank tuyên bố rằng ngay cả khi Eo biển Hormuz mở cửa trở lại bền vững, giá khí đốt châu Âu sẽ vẫn ở mức cao do cơ sở hạ tầng bị hư hại của Qatar, lượng dự trữ châu Âu thấp và nhu cầu châu Á mạnh hơn. Ông cho rằng chỉ có thể giảm nhẹ trong dài hạn .

Wood Mackenzie cảnh báo rằng sự gián đoạn mới của Eo biển Hormuz đã đẩy giá giao ngay tăng hơn gấp đôi so với mức thấp nhất tháng 6 và kho dự trữ châu Âu không thể được bổ sung một cách đáng tin cậy trong những điều kiện này . Thị trường đã định giá một giải pháp nhanh chóng, nhưng thiệt hại cho Ras Laffan được tính bằng năm chứ không phải tuần.

Kết luận

Các cuộc tấn công của Israel vào South Pars ngày 18 tháng 3 năm 2026 và sự trả đũa phá hủy hai dây chuyền LNG tại Ras Laffan của Iran đã loại bỏ khoảng 17% công suất xuất khẩu của Qatar (lịch trình sửa chữa 3-5 năm), khiến kho dự trữ châu Âu xuống mức thấp kỷ lục theo mùa (57-58% đầy so với mức trung bình 5 năm), chuyển hướng LNG của Mỹ sang châu Á, đẩy giá dầu Brent tăng khoảng 6% và TTF tăng tới 35% trong ngày, đồng thời đẩy cổ phiếu Cheniere (+36% YTD) và Venture Global (+130% YTD) lên mức cao nhiều năm. Các nhà phân tích tại Commerzbank, Equinor và Wood Mackenzie đều cảnh báo rằng thị trường vẫn chưa định giá đầy đủ thiệt hại cơ sở hạ tầng kéo dài nhiều năm và rủi ro địa chính trị vẫn tiếp diễn.