Tổng thư ký LHQ thăm lực lượng trấn áp băng đảng Haiti, LHQ chạy đua 10 triệu USD ngăn nạn đói Somalia

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres đã dành giai đoạn giữa tháng 6 năm 2026 để đối mặt với hai trong số những tình trạng khẩn cấp nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới ở hai bán cầu. Chuyến thăm đoàn kết tới Haiti, quốc gia bị tàn phá bởi các băng đảng tội phạm, bao gồm chuyến thị sát trực tiếp một lực lượng an ninh quốc tế vừa được triển khai. Gần như cùng lúc, quan chức nhân đạo cấp cao nhất của Liên Hợp Quốc đã giải ngân quỹ khẩn cấp để ngăn chặn một nạn đói đang rình rập ở Somalia. Những diễn biến này làm nổi bật khả năng ứng phó khủng hoảng đa chiều của Liên Hợp Quốc – kết hợp giữa cam kết ngoại giao cấp cao và can thiệp tài chính trực tiếp.

Chuyến thăm đoàn kết của ông Guterres tới Haiti và Lực lượng Trấn áp Băng đảng

Ông Guterres đã tới thủ đô Port-au-Prince vào ngày 16 tháng 6 trong chuyến thăm thứ hai tới quốc gia vùng Caribe này, đặt chân đến một đất nước mà tình trạng bạo lực băng đảng gia tăng đã tạo ra một thảm cảnh nhân đạo mà ông gọi là "tuyệt vọng" . Quy mô của cuộc khủng hoảng thật đáng kinh ngạc: các băng đảng đã sát hại 2.300 người trên khắp Haiti chỉ tính từ đầu năm 2026, cùng với 100 người khác bị bắt cóc, và hơn 1,5 triệu người Haiti – tức cứ mười người thì có hơn một người – hiện đang phải di dời .

Đánh giá Lực lượng Trấn áp Băng đảng (Nghị quyết 2793)

Trọng tâm trong chuyến thăm của Tổng thư ký là chuyến thị sát trụ sở của Lực lượng Trấn áp Băng đảng (GSF) mới được thành lập, phái bộ an ninh quốc tế được lập ra theo Nghị quyết 2793 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc . Được thông qua vào ngày 30 tháng 9 năm 2025, với 12 phiếu thuận và 3 phiếu trắng (Trung Quốc, Pakistan và Nga), nghị quyết đã cho phép chuyển đổi Phái bộ Hỗ trợ An ninh Đa quốc gia (MSS) do Kenya dẫn đầu trước đó thành GSF trong giai đoạn đầu kéo dài 12 tháng . Lực lượng này có quy mô dự kiến gồm 5.500 sĩ quan cảnh sát và quân đội .

Trong chuyến thăm, ông Guterres đã đưa ra một đánh giá có chừng mực, thừa nhận có "những tia hy vọng le lói" và "những dấu hiệu lạc quan" từ việc triển khai lực lượng, đồng thời tiếp tục vận động cho sự hậu thuẫn quốc tế mạnh mẽ hơn và các cơ chế tài trợ cho phái bộ . Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh các nhóm tội phạm đã mở rộng sự hiện diện ra 5 trên 10 tỉnh của Haiti, thực hiện các hành vi tàn bạo trên diện rộng bao gồm thảm sát và bạo lực tình dục, theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) . Việc ông Guterres trước đó từng vận động cho một ngân sách do Liên Hợp Quốc phân bổ dành riêng cho phái bộ cho thấy những thách thức dai dẳng về tài chính mà lực lượng này đang đối mặt khi chuyển đổi từ MSS, phái bộ đã gặp khó khăn trong việc ngăn chặn bạo lực dù đã triển khai khoảng 1.000 nhân sự .

Khoản tài trợ khẩn cấp 10 triệu USD của Liên Hợp Quốc để ngăn chặn nạn đói ở Somalia

Cùng thời điểm, trong một cuộc chạy đua với thời gian tại vùng Sừng châu Phi, Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc phụ trách các vấn đề nhân đạo Tom Fletcher đã giải ngân 10 triệu USD từ Quỹ Ứng phó Khẩn cấp Trung ương (CERF) cho Somalia vào ngày 14-15 tháng 6 năm 2026, đưa ra một thông điệp rõ ràng: "Cánh cửa ngăn chặn nạn đói ở Somalia đang dần khép lại" .

Một cuộc khủng hoảng đói kém ngày càng trầm trọng

Khoản phân bổ khẩn cấp này nhắm vào một cuộc khủng hoảng đã đẩy 6 triệu người – tương đương 31% dân số Somalia – vào tình trạng mất an ninh lương thực ở mức nghiêm trọng, trong đó 1,9 triệu người đang phải đối mặt với tình trạng khẩn cấp . Số tiền này sẽ giúp tiếp cận khoảng 640.000 người với hỗ trợ cứu sinh về lương thực, dinh dưỡng, y tế và nước sạch .

Một cảnh báo chung từ Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của LHQ (OCHA), Tổ chức Lương Nông (FAO), Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) và Quỹ Nhi đồng (UNICEF) vào ngày 15 tháng 5 năm 2026, đã lên tiếng về tình trạng khẩn cấp về đói kém đang gia tăng nhanh chóng, lưu ý đến nguy cơ có thể xảy ra nạn đói tại các vùng Bay và Bakool nếu kịch bản tồi tệ nhất xảy ra . Tình hình càng trở nên phức tạp bởi sự thiếu hụt nghiêm trọng về tài chính: WFP đã cảnh báo vào tháng 2 năm 2026 rằng hoạt động viện trợ lương thực của họ ở Somalia có thể phải dừng lại vào tháng 4 nếu không có nguồn tiền mới, và hiện tại ước tính cần 131 triệu USD để duy trì hỗ trợ cho những người dễ bị tổn thương nhất đến tháng 10 năm 2026 . Liên Hợp Quốc cho biết hiện chỉ có thể tiếp cận một trong số mười người đang cần giúp đỡ .