Israel Mở Rộng Chiến Dịch ở Nam Lebanon: Tuyên Bố Vùng Chiến Sự, Lực Lượng Trên Bộ Tiến Sâu Vào Lãnh Thổ

Chiến dịch quân sự của Israel ở miền nam Lebanon đã leo thang đột ngột vào cuối tháng 5 năm 2026, phá vỡ lệnh ngừng bắn mong manh vốn được thiết lập từ giữa tháng Tư. Tuyên bố về một vùng chiến sự rộng lớn, làn sóng không kích dữ dội nhất trong nhiều tuần, và chiến dịch trên bộ mở rộng vượt ra ngoài các khu vực đệm đã đánh dấu một giai đoạn mới đầy nguy hiểm, dẫn đến tình trạng di dời hàng loạt dân thường và các cuộc đụng độ chết chóc với Hezbollah, lực lượng do Iran hậu thuẫn.

Vào ngày 27 tháng 5, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tuyên bố toàn bộ lãnh thổ phía nam sông Zahrani—một khu vực trải dài khoảng 2.000 kilômét vuông—là vùng chiến sự và ra lệnh cho người dân sơ tán ngay lập tức . Cùng tuần đó, Israel đã tiến hành đợt oanh tạc dữ dội nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian có hiệu lực vào ngày 16 tháng 4, với hơn 120 cuộc không kích khiến ít nhất 31 người thiệt mạng và 40 người khác bị thương . Quân đội Israel đã tiến sâu hơn khỏi vành đai an ninh được gọi là "Ranh giới Vàng" (Yellow Line), giao tranh với các tay súng Hezbollah ở phía bắc con sông Litani chiến lược .

Những diễn biến này đã phá hủy khuôn khổ ngừng bắn một cách hiệu quả, vốn đã bị căng thẳng bởi các hành vi vi phạm hàng ngày . Mặc dù lệnh ngừng bắn về mặt chính thức vẫn còn hiệu lực, quy mô của các hoạt động quân sự cho thấy nguy cơ quay trở lại một cuộc chiến tranh toàn diện là thực sự và sắp xảy ra.

Vùng Chiến Sự Rộng 2.000 km2

Tuyên bố về vùng chiến sự là lệnh lớn nhất của Israel kể từ sau lệnh ngừng bắn ngày 17 tháng 4 . Bằng cách chỉ định tất cả các khu vực phía nam sông Zahrani—cách biên giới Israel khoảng 40 kilômét (25 dặm)—là vùng chiến sự, IDF đã phát tín hiệu về một sự mở rộng địa lý lớn cho các hoạt động của mình .

Một phát ngôn viên quân đội Israel đã đăng trên mạng xã hội X: "Chúng tôi khuyến cáo người dân miền nam Lebanon hãy sơ tán về phía bắc sông Zahrani, vì tất cả các khu vực phía nam con sông này đều được coi là vùng chiến sự." Bài đăng cảnh báo rằng quân đội sẽ hành động "với sức mạnh to lớn" chống lại Hezbollah trong khu vực này .

Lệnh này bao phủ gần 14% lãnh thổ Lebanon và được đưa ra khi các cuộc không kích vẫn tiếp tục sang ngày thứ hai trên khắp miền nam và miền đông Lebanon, bao gồm Thung lũng Beqaa và thành phố Tyre .

Đợt Oanh Tạc Dữ Dội Nhất Kể Từ Sau Lệnh Ngừng Bắn

Vào thứ Ba, ngày 26 tháng 5, các lực lượng Israel đã tiến hành điều mà các nguồn tin an ninh Lebanon mô tả là một trong những ngày ném bom dữ dội nhất trong nhiều tuần—hơn 120 cuộc không kích nhắm vào miền nam và miền đông Lebanon .

Bộ Y tế Lebanon xác nhận ít nhất 31 người đã thiệt mạng và 40 người bị thương trong các cuộc không kích hôm thứ Ba . Trong số những người thiệt mạng có 14 dân thường ở thị trấn Burj al-Shamali thuộc quận Tyre, bao gồm hai trẻ em và ba phụ nữ . Pháo kích cũng tấn công gần Lâu đài Beaufort thời trung cổ và khu vực Qana .

Các cuộc không kích tiếp tục vào thứ Tư, ngày 27 tháng 5, khi các gia đình Lebanon đang kỷ niệm lễ Eid al-Adha. Chính quyền Lebanon báo cáo có thêm ít nhất chín người thiệt mạng trong ngày hôm đó . IDF cho biết họ đã tấn công hơn 100 địa điểm cơ sở hạ tầng và các tay súng của Hezbollah . Sự leo thang này diễn ra sau tuyên bố công khai của Thủ tướng Benjamin Netanyahu về việc sẽ đẩy mạnh hành động quân sự chống lại Hezbollah .

Tiến Vượt Qua "Ranh Giới Vàng"

Các cuộc không kích đi kèm với một chiến dịch trên bộ sâu hơn. Quân đội Israel đã mở rộng hoạt động vượt ra ngoài cái gọi là "Ranh giới Vàng" —một vùng an ninh do Israel đơn phương tuyên bố, trải dài khoảng 10 kilômét vào sâu bên trong lãnh thổ Lebanon, được thiết lập sau lệnh ngừng bắn tháng 4 .

Hai nguồn tin xác nhận IDF đã di chuyển qua ranh giới phân định này, mặc dù mức độ chính xác của cuộc tiến công không được tiết lộ . Ranh giới Vàng khác biệt với "Đường Xanh" (Blue Line) do Liên Hợp Quốc phân định, đánh dấu biên giới chính thức, và là một phần của vùng đệm được đề xuất kéo dài từ 5 đến 10 kilômét vào miền nam Lebanon .

Bước phát triển có ý nghĩa chiến lược nhất là cuộc tiến công về phía sông Litani, con sông đã hoạt động như một ranh giới trên thực tế trong suốt cuộc xung đột. Trước đó, Israel đã phá hủy các cây cầu chính của con sông này để cắt đứt miền nam Lebanon . Vào ngày 27 tháng 5, lực lượng Israel và các tay súng Hezbollah đã giao tranh tại khu vực Zawtar al-Sharqiyah, một thị trấn phía bắc sông Litani, Hezbollah xác nhận .

Thủ tướng Netanyahu cho biết quân đội đang "làm sâu sắc thêm" các hoạt động và "chiếm giữ các khu vực chiến lược" . Một quan chức quân đội Israel mô tả các hoạt động này là những động thái "có mục tiêu" nhằm "loại bỏ các mối đe dọa trực tiếp" bên ngoài Tuyến Phòng thủ Tiền phương (Forward Defense Line) .

Việc tiến quân qua sông Litani vọng lại những tham vọng đã được nêu ra trước đó: vào tháng 3, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz đã tuyên bố quân đội sẽ duy trì một "vùng an ninh" kéo dài đến sông Litani vô thời hạn và cấm những người dân phải di dời quay trở lại .

Các Cuộc Phản Công Phòng Thủ Của Hezbollah

Hezbollah tuyên bố các tay súng của mình đã giao tranh với quân đội Israel ở phía bắc sông Litani vào ngày 27 tháng 5 . Nhóm này cho biết đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) mang thuốc nổ, rocket và pháo trong các chiến dịch quân sự mà họ mô tả là mang tính phòng thủ trước các cuộc tiến công của Israel .

Các hoạt động này là một phần của mô hình phản công hàng ngày trên diện rộng trong suốt tháng 5. Hezbollah đã báo cáo thực hiện:

• 24 chiến dịch chỉ trong một khoảng thời gian 24 giờ vào giữa tháng 5, nhắm vào các điểm tập trung quân, xe tăng Merkava, máy ủi D9 và các trung tâm chỉ huy tại các thị trấn như Khiam, Deir Seryan và Naqoura
• 19 chiến dịch vào ngày 17 tháng 5, bao gồm các cuộc tấn công bằng UAV và pháo binh nhằm vào các vị trí của Israel
• 14 chiến dịch sử dụng UAV mang thuốc nổ, rocket và đạn pháo chống lại lực lượng Israel trên khắp nhiều thị trấn biên giới vào ngày 19 tháng 5

Theo Trung tâm Nghiên cứu Alma, Hezbollah đã thực hiện 161 đợt tấn công nhằm vào Israel và các lực lượng IDF ở miền nam Lebanon chỉ trong một tuần duy nhất vào cuối tháng 5 (từ 17 đến 24 tháng 5), với hầu hết các cuộc tấn công vào lãnh thổ Israel được thực hiện bằng UAV mang thuốc nổ . Các UAV dẫn đường bằng cáp quang mà Hezbollah sử dụng tỏ ra đặc biệt khó bị phát hiện và đánh chặn .

Thiệt Hại Dân Sự Và Sự Di Dời

Các hoạt động quân sự tăng cường diễn ra trong kỳ nghỉ lễ Eid al-Adha, làm trầm trọng thêm tác động nhân đạo. Các cuộc không kích của Israel đã tấn công Tyre và các khu vực lân cận khi các gia đình đang kỷ niệm ngày lễ .

Tuyên bố vùng chiến sự bao phủ 2.000 kilômét vuông đã buộc thêm nhiều cuộc sơ tán hàng loạt, chồng chất lên một cuộc khủng hoảng di dời hiện hữu . Các lệnh sơ tán trước đó đã làm trống rỗng hàng chục thị trấn và làng mạc ở phía nam sông Litani .

Bộ Y tế Lebanon báo cáo rằng các cuộc tấn công của Israel trên khắp đất nước đã giết chết hơn 3.100 người và làm bị thương hàng nghìn người khác kể từ khi các hành động thù địch tái diễn vào đầu tháng 3 năm 2026 . Cuộc xung đột này đã bùng phát trở lại vào ngày 2 tháng 3 năm 2026, sau khi Hezbollah phóng rocket vào miền bắc Israel sau nhiều tháng vi phạm lệnh ngừng bắn .

Một Lệnh Ngừng Bắn Chỉ Tồn Tại Trên Danh Nghĩa

Sự leo thang này đã nhấn mạnh sự sụp đổ gần như hoàn toàn của lệnh ngừng bắn ngày 16 tháng 4. Thỏa thuận ngừng bắn đó, nhằm mục đích chấm dứt giao tranh sau một chiến dịch lớn của Israel vào ngày 8 tháng 4 khiến ít nhất 357 người thiệt mạng chỉ trong một ngày, đã bị vi phạm gần như hàng ngày bởi các cuộc không kích và pháo kích của Israel, theo các quan chức và nguồn tin an ninh Lebanon .

Các quan chức Israel khẳng định quân đội đang đáp trả các hành vi vi phạm của Hezbollah và hành động để bảo vệ các cộng đồng phía bắc Israel. "Chúng tôi đang củng cố và mở rộng quyền kiểm soát khu vực để bảo vệ những người dân trở về Galilee và các cộng đồng ở phía bắc," một phát ngôn viên quân đội Israel cho biết .

Sự leo thang vào cuối tháng 5 diễn ra chỉ vài ngày trước các cuộc đàm phán dự kiến tại Washington giữa các phái đoàn Lebanon và Israel . Nó cũng mở ra trong bối cảnh khu vực rộng lớn hơn về các hoạt động đang diễn ra của Israel trên khắp Gaza và Syria, cũng như các cuộc tiếp xúc ngoại giao Mỹ-Iran, mặc dù trọng tâm trước mắt vẫn là miền nam Lebanon.