Bên trong leo thang Lebanon của Israel: Yêu sách cực hữu, lệnh ngừng bắn mong manh và con đường phía trước

Lệnh ngừng bắn là một nghịch lý. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố một thỏa thuận đình chiến ban đầu kéo dài 10 ngày vào ngày 16 tháng 4 năm 2026 . Sau các cuộc đàm phán tại Washington, thỏa thuận này được gia hạn thêm 45 ngày vào ngày 15 tháng 5 để tạo không gian cho một giải pháp chính trị . Bước tiếp theo được ấn định vào ngày 29 tháng 5, với việc Lầu Năm Góc dự kiến tiếp đón các phái đoàn quân sự từ cả hai phía, trước thềm các cuộc đàm phán chính trị vào ngày 2 và 3 tháng 6 .

Tuy nhiên, trên thực tế, lệnh ngừng bắn đã trở nên "thủng lỗ chỗ". Israel tiếp tục các cuộc không kích hàng ngày, lập luận rằng họ nhắm vào các thành viên Hezbollah gây ra mối đe dọa ngay lập tức, trong khi Hezbollah - bên không tham gia các cuộc đàm phán cấp chính phủ - vẫn tiếp tục bắn tên lửa và máy bay không người lái (drone) vào lãnh thổ Israel . Xung đột vẫn "âm ỉ kéo dài", như một phân tích đã nhận định, bất chấp thỏa thuận chính thức .

Vụ nổ chính trị: Các bộ trưởng cực hữu yêu cầu không kích Beirut

Mối đe dọa cấp tính nhất đối với lệnh ngừng bắn đã bùng phát vào ngày 25 tháng 5, khi hai bộ trưởng cực hữu của Israel công khai kêu gọi một đợt leo thang mạnh mẽ có thể chấm dứt hiệu lực của thỏa thuận đình chiến .

Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben Gvir đã thúc giục Thủ tướng Netanyahu phối hợp với Tổng thống Trump và tuyên bố Israel đang "quay trở lại chiến tranh ở Lebanon", kêu gọi cắt điện và chiếm giữ khu vực Zahrani ở miền nam Lebanon .

Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich còn đi xa hơn, công khai yêu cầu không kích vào Beirut. Chỉ thị của ông rất rõ ràng: "Cứ mỗi máy bay không người lái mang thuốc nổ, mười tòa nhà ở Beirut phải sập xuống" .

Những lời kêu gọi này là phản ứng trực tiếp trước việc Hezbollah sử dụng máy bay không người lái điều khiển bằng cáp quang chống lại các lực lượng Israel, một chiến thuật đã khiến các biện pháp đối phó của quân đội trở nên kém hiệu quả . Về phần mình, dù không công khai tán thành các cuộc tấn công vào Beirut, ông Netanyahu đã ra lệnh cho quân đội tăng cường các đòn tấn công và "gia tăng hỏa lực" để nghiền nát nhóm này .

Tại sao lại là lúc này? Tính toán chính trị

Các nhà phân tích nhận thấy đợt leo thang này đan xen với sự tồn vong chính trị trong nước của ông Netanyahu. Các đối tác liên minh cực hữu của ông nắm giữ đòn bẩy đối với sự ổn định của chính phủ, khiến những yêu sách của họ trở nên khó lòng phớt lờ nếu không muốn đối mặt với nguy cơ liên minh tan rã . Do đó, động thái thúc đẩy một cuộc chiến rộng lớn hơn phục vụ hai mục đích: một mặt là phản ứng trước các cuộc tấn công bằng drone của Hezbollah, mặt khác là cơ chế để củng cố sự ủng hộ chính trị tại quê nhà .

Triển vọng: Ngoại giao có thể tồn tại không?

Con đường phía trước vô cùng hẹp và mong manh.

Trên lý thuyết, thời gian gia hạn ngừng bắn sẽ kéo dài đến khoảng cuối tháng 6, với các cuộc đàm phán tại Lầu Năm Góc vào ngày 29 tháng 5 và các cuộc đàm phán do Bộ Ngoại giao Mỹ dẫn dắt vào ngày 2-3/6 nhằm đạt được một "thỏa thuận chính trị lâu dài" . Chính phủ Lebanon đã thúc đẩy một lệnh ngừng bắn chính thức và yêu cầu Israel rút quân khỏi miền nam, nhưng vẫn không sẵn sàng hoặc không thể đối đầu trực tiếp với Hezbollah .

Chính quyền Trump, bên đã làm trung gian cho thỏa thuận đình chiến, đóng vai trò trung tâm trong mọi giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, năng lực của chính quyền này đang bị kéo căng bởi cuộc chiến song song nhằm phá hủy các năng lực chiến lược của Iran, một chiến dịch mà Israel đang dốc toàn lực nhằm vào sự sụp đổ chế độ .

Rủi ro trước mắt là vòng xoáy leo thang của Israel và hùng biện cực hữu, kết hợp với các cuộc tấn công liên tục của Hezbollah, khiến lệnh ngừng bắn trở nên không thể duy trì trước khi các cuộc đàm phán chính trị có thể đạt được tiến triển. Những tuần tới sẽ cho thấy liệu thỏa thuận đình chiến này là cầu nối tới một giải pháp, hay chỉ là khoảng lặng trước một cơn bão lớn hơn.