Thương vong chồng chất và ngoại giao bế tắc: Xung đột Israel-Hezbollah phủ bóng lên đàm phán Washington

Các hoạt động quân sự của Israel trên khắp miền nam Lebanon đã leo thang mạnh mẽ kể từ đầu tháng 3 năm 2026, gây ra thiệt hại nhân đạo nghiêm trọng và đe dọa một loạt các lệnh ngừng bắn mong manh do Mỹ làm trung gian. Khi Hezbollah trả đũa bằng các cuộc tấn công drone chết người vào lãnh thổ Israel, các nhà ngoại giao đang chạy đua qua vòng đàm phán thứ tư tại Washington, D.C., để ngăn chặn một cuộc chiến tranh toàn diện nhấn chìm các cuộc đàm phán hòa bình Mỹ-Iran song song.

Thiệt hại từ các cuộc không kích của Israel vào miền nam Lebanon

Đợt leo thang hiện tại bắt nguồn từ ngày 2 tháng 3 năm 2026. Đến ngày 10 tháng 4, các cuộc không kích của Israel đã giết chết ít nhất 54 người và làm bị thương 156 người chỉ trong vòng 24 giờ, đẩy tổng số người chết tích lũy vượt qua 1.422 với gần 5.000 người bị thương . Nhịp độ hoạt động tăng cường vào ngày 8 tháng 4, khi hơn 100 cuộc không kích của Israel trên khắp Lebanon—bao gồm cả các khu dân cư đông đúc ở Beirut—đã giết chết hơn 300 người trong một ngày, theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) .

Bộ Y tế Lebanon báo cáo rằng đến ngày 13 tháng 4, số người chết đã lên tới 2.089 với 6.762 người bị thương . Con số thương vong tiếp tục tăng. Vào ngày 19 tháng 5, các cuộc không kích của Israel vào miền nam Lebanon đã giết chết ít nhất 19 người—bao gồm bốn phụ nữ và ba trẻ em—tại các thị trấn trên khắp tỉnh Tyre, như Deir Qanoun al Nahr .

Các đợt bắn phá kéo dài đã tạo ra một cuộc khủng hoảng di dời nghiêm trọng. Hơn một triệu người, hơn 20% dân số Lebanon, đã buộc phải rời bỏ nhà cửa . Cây cầu chính cuối cùng nối miền nam Lebanon với phần còn lại của đất nước đã bị hư hại trong một cuộc không kích ngày 8 tháng 4, hạn chế hơn nữa việc đi lại của dân thường .

Các cuộc tấn công bằng drone của Hezbollah và tổn thất quân sự của Israel

Trong khi Israel chiếm ưu thế tuyệt đối trong chiến dịch không kích, Hezbollah đã gây ra tổn thất ngày càng tăng thông qua các cuộc tấn công bằng drone mang chất nổ. Tính đến cuối tháng 5 năm 2026, quân đội Israel báo cáo rằng 24 binh sĩ đã thiệt mạng trong cuộc chiến với nhóm được Iran hậu thuẫn này .

Trong số những người thiệt mạng gần đây nhất có:

• Trung sĩ Noam Hamburger, 23 tuổi, chuyên gia công nghệ và bảo trì thuộc Lữ đoàn 401, bị giết bởi một drone mang chất nổ của Hezbollah ở miền bắc Israel vào ngày 23 tháng 5 .
• Đại úy Maoz Israel Recanati, 24 tuổi, chỉ huy trung đội thuộc Lữ đoàn Bộ binh Golani, bị trọng thương trong một cuộc tấn công drone ở miền nam Lebanon vào ngày 17 tháng 5 .
• Trung sĩ Rotem Yanai, 20 tuổi, thiệt mạng trong một cuộc tấn công drone của Hezbollah vào ngày 27 tháng 5, trở thành binh sĩ IDF thứ 24 chết trong cuộc xung đột .
• Trung sĩ Idan Fooks, 19 tuổi, thiệt mạng cùng sáu binh sĩ bị thương khi một drone tấn công vị trí của anh ở miền nam Lebanon vào ngày 26 tháng 4 .

Các cuộc tấn công này vẫn tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn được tuyên bố lần đầu vào ngày 16 tháng 4 và sau đó được gia hạn. Đến tận ngày 28 tháng 5, Lực lượng Phòng vệ Israel báo cáo rằng 11 binh sĩ đã chết kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu, với bảy người trong số đó bị giết bởi drone mang chất nổ .

Gia hạn lệnh ngừng bắn tại Washington và vòng đàm phán thứ tư

Các cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa Israel và Lebanon trong nhiều thập kỷ bắt đầu vào tháng 4 năm 2026 . Vào ngày 14 tháng 5, ở vòng thứ ba, nhà đàm phán của Lebanon, ông Simon Karam, được chỉ thị yêu cầu một "lệnh ngừng bắn hoàn toàn và lâu dài", trong khi Israel nhấn mạnh vào các thỏa thuận an ninh để vô hiệu hóa năng lực quân sự của Hezbollah .

Các phiên họp đó kết thúc vào ngày 16 tháng 5 với một thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn 45 ngày, được công bố bởi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott, người mô tả các cuộc thảo luận là "có hiệu quả cao" . Tuy nhiên, thỏa thuận đình chiến đã thất bại trong việc ngăn chặn bạo lực; các cuộc không kích của Israel đã giết chết 19 thường dân Lebanon chỉ ba ngày sau khi thỏa thuận gia hạn được ký kết .

Vòng thứ tư bắt đầu vào ngày 28 tháng 5 với một sự thay đổi chiến thuật đáng kể. Lần đầu tiên, Lầu Năm Góc tổ chức một kênh đàm phán an ninh riêng biệt, thừa nhận rằng kênh chính trị tại Bộ Ngoại giao đã bị đình trệ do tranh chấp cốt lõi về việc giải giáp Hezbollah . Một phân tích của Viện Washington lưu ý rằng việc tách các cuộc đàm phán quân sự khỏi các cuộc đàm phán chính trị nhằm phá vỡ thế bế tắc, nhưng sự thiếu tin tưởng cơ bản vẫn tồn tại .

Các quan chức Lebanon đã nhấn mạnh rằng không thể có tiến bộ chính trị nào nếu không có sự chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch, trong khi Israel tiếp tục các hoạt động quân sự thường lệ nhắm vào cơ sở hạ tầng của Hezbollah .

Bóng đen phủ lên ngoại giao Mỹ-Iran

Xung đột Israel-Lebanon đang diễn ra song song với các cuộc đàm phán hòa bình mong manh giữa Mỹ và Iran. Mỹ và Iran đã đồng ý một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần vào ngày 8 tháng 4, do Pakistan làm trung gian, nhưng các cuộc đàm phán Islamabad sau đó đã sụp đổ và Mỹ đã áp đặt một lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran .

Đến cuối tháng 5, một dự thảo thỏa thuận hòa bình dường như đã trong tầm tay. Tờ Washington Times đưa tin vào ngày 23 tháng 5 rằng các nhà đàm phán Mỹ và Iran dự kiến sẽ công bố một đề xuất dự thảo đã hoàn thiện trong vòng 24 giờ, được phê duyệt bởi Phó Tổng thống J.D. Vance, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf, và các quan chức cấp cao khác .

Tuy nhiên, giao tranh tiếp diễn giữa Israel và Hezbollah—một nhóm được Iran hậu thuẫn—tạo ra một phức tạp tức thời. Iran đã yêu cầu các đảm bảo như một phần của bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào, và các hoạt động quân sự đang diễn ra của Israel ở Lebanon có thể dễ dàng làm trật bánh một đột phá ngoại giao dự kiến . Các nhà phân tích tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (Council on Foreign Relations) lưu ý rằng các vòng đàm phán Mỹ-Iran trước đó đã thất bại một phần vì "Israel tiếp tục không kích Lebanon" và các yêu cầu chính từ cả hai phía vẫn chưa được đáp ứng .

Tính đến ngày 28 tháng 5, Mỹ đã mở ra hai mặt trận đàm phán tại Washington: một với Lebanon tại Lầu Năm Góc, và một với Iran thông qua các kênh hậu trường. Nhưng với hơn 2.000 người chết, một triệu người phải di dời, và một lệnh ngừng bắn liên tục bị phá vỡ, nền ngoại giao vẫn thiếu một yếu tố mà cả hai mặt trận đều cần gấp: một sự chấm dứt thực sự của giao tranh.