Apple sẵn sàng chi hàng trăm triệu USD cho Siri AI, nhưng cách trả tiền hoàn toàn khác lạ

Apple đang chuẩn bị 'lột xác' Siri bằng AI tạo sinh (generative AI), và hãng sẵn sàng trả cho các nhà xuất bản tin tức hàng trăm triệu USD để điều đó xảy ra. Nhưng không giống các đối thủ như OpenAI hay Google, Apple không đưa ra mức phí cố định hàng năm. Thay vào đó, công ty đề xuất một mô hình đền bù linh hoạt, 'trả theo lượt sử dụng' (pay-as-you-use): nhà xuất bản chỉ được trả tiền khi nội dung của họ thực sự được Siri hiển thị .

Cách tiếp cận này, được chi tiết trong một báo cáo của The Wall Street Journal vào ngày 12 tháng 8 năm 2026 , đánh dấu một sự khác biệt đáng kể so với các thỏa thuận cấp phép nội dung AI tiêu chuẩn trong ngành. Dưới đây là những gì đã biết về cấu trúc, rủi ro và ý nghĩa đối với các nhà xuất bản đang đứng trước một lựa chọn ngày càng khó khăn.

Cấu trúc thỏa thuận và quy mô

Trong những tháng gần đây, Apple đã tiếp cận nhiều nhà xuất bản tin tức để đàm phán các thỏa thuận cấp phép nhiều năm, được thiết kế đặc biệt để cung cấp sức mạnh cho một bản nâng cấp Siri lớn dựa trên AI, dự kiến ra mắt vào cuối năm nay . Công ty đã thảo luận về tổng ngân sách có thể lên tới chín con số — hàng trăm triệu đô la — cho các khoản thanh toán này .

Các cuộc đàm phán được báo cáo là đang ở giai đoạn đầu hoặc giữa, và tên của các nhà xuất bản cụ thể, mức đền bù chính xác cho từng nhà xuất bản, cũng như việc các thỏa thuận có bao gồm cả kho lưu trữ cùng với nội dung trực tiếp hay không vẫn chưa được tiết lộ .

Mô hình 'trả theo lượt dùng': Khác biệt so với thông lệ ngành

Yếu tố đặc biệt nhất trong đề xuất của Apple là kế hoạch đền bù linh hoạt. Theo mô hình này, các nhà xuất bản tham gia sẽ nhận được tiền thanh toán mỗi khi nội dung của họ được Siri sử dụng, thay vì thông qua một khoản phí cố định hàng năm được đảm bảo .

Các thỏa thuận nội dung AI tiêu chuẩn trong ngành — chẳng hạn như thỏa thuận của OpenAI với Axel Springer, Dotdash Meredith, News Corp và những đơn vị khác, hoặc quan hệ đối tác của Google với các nhà xuất bản — thường liên quan đến các khoản thanh toán trả trước cố định để có quyền truy cập rộng rãi vào dữ liệu đào tạo và nội dung trực tiếp . Đề xuất dựa trên mức sử dụng của Apple đã đảo ngược logic đó, gắn trực tiếp tiền bồi thường với khối lượng truy vấn hoặc truy xuất nội dung.

Những điểm chưa rõ: Cơ chế chính xác vẫn đang được thương lượng. Vẫn chưa rõ liệu các khoản thanh toán sẽ được kích hoạt theo mỗi truy vấn, mỗi phiên, mỗi lượt xem bài viết hay theo một chỉ số khác .

Trọng tâm nội dung: Tin tức hiện tại, không phải kho lưu trữ

Trọng tâm của Apple là tin tức và thông tin cập nhật, trực tiếp, thay vì dữ liệu đào tạo từ kho lưu trữ . Công ty muốn Siri có thể trả lời các câu hỏi về các sự kiện gần đây và cung cấp các phản hồi tin tức chính xác, kịp thời. Điều này cho thấy Apple đang xây dựng một giấy phép hiển thị hoặc 'neo' (grounding) — nơi AI hiển thị các bản tóm tắt, trích dẫn và liên kết đến các bài báo trực tiếp có ghi nguồn — chứ không phải là giấy phép đào tạo để phát triển mô hình .

Cách tiếp cận này phù hợp với kiến trúc Apple Intelligence trên thiết bị và Private Cloud Compute, vốn yêu cầu các nguồn cấp dữ liệu nội dung thời gian thực cho các tác vụ như tóm tắt và tìm kiếm .

Tận dụng mối quan hệ từ Apple News+

Apple đang xây dựng dựa trên các mối quan hệ thương mại hiện có thông qua Apple News+, dịch vụ tổng hợp tin tức trả phí ra mắt năm 2019 . Một số nhà xuất bản đã tham gia Apple News+ theo các thỏa thuận chia sẻ doanh thu với Apple. Các cuộc đàm phán cấp phép AI mới này độc lập với các thỏa thuận hiện có, nhưng việc có sẵn quan hệ đối tác mang lại cho Apple một lợi thế đáng kể trong việc đạt được thỏa thuận so với các công ty AI tiếp cận các nhà xuất bản một cách 'lạnh lùng' .

The Wall Street Journal, thuộc sở hữu của News Corp, là một trong những nhà xuất bản đầu tiên tham gia Apple News+ và đã có các thỏa thuận thương mại hiện có với Apple về nội dung tin tức .

Bối cảnh ngành: Cấp phép hay kiện tụng

Các nhà xuất bản trên toàn ngành truyền thông ngày càng buộc phải chọn một con đường :

• Cấp phép nội dung cho các công ty AI để lấy doanh thu, như đã thấy trong các thỏa thuận của OpenAI với Axel Springer, Dotdash Meredith, News Corp, Vox Media, The Atlantic, Time, Condé Nast, Hearst, The Guardian và nhiều đơn vị khác, hoặc các thỏa thuận của Google với các nhà xuất bản .
• Kiện tụng các công ty AI vì sử dụng trái phép tài liệu có bản quyền, như The New York Times, The Intercept và những đơn vị khác đã làm .

Mô hình thanh toán linh hoạt của Apple có thể hấp dẫn các nhà xuất bản vốn thận trọng trong việc khóa mức giá có thể thấp hơn giá trị lâu dài của nội dung của họ. Tuy nhiên, một số nhà xuất bản vẫn thận trọng về cấu trúc 'trả theo lượt dùng' vì nó chuyển toàn bộ rủi ro về nhu cầu sang cho họ — nếu Siri sử dụng nội dung của họ thấp, tiền bồi thường của họ sẽ thấp, bất kể giá trị mà các bài báo của họ mang lại là bao nhiêu .

Điều này có ý nghĩa gì đối với bối cảnh cấp phép AI?

Mô hình được đề xuất của Apple đại diện cho một sự đổi mới thực sự trong lĩnh vực cấp phép nội dung AI, nhưng nó cũng mang đến sự không chắc chắn cho cả hai bên:

Lợi ích tiềm năng cho nhà xuất bản:

• Không có giới hạn về doanh thu nếu việc sử dụng Siri cao
• Tránh bị khóa ở một mức giá cố định có thể định giá thấp nội dung theo thời gian
• Gắn kết việc đền bù với mức tiêu thụ thực tế, mà một số người cho là công bằng hơn

Rủi ro tiềm năng cho nhà xuất bản:

• Không có mức sàn doanh thu được đảm bảo; mọi rủi ro về nhu cầu đều thuộc về nhà xuất bản
• Doanh thu hoàn toàn phụ thuộc vào các quyết định sản phẩm và mức độ chấp nhận của người dùng đối với Apple
• Khó lập ngân sách và lập kế hoạch hơn so với phí hàng năm cố định

Nếu các cuộc đàm phán thành công, mô hình của Apple có thể gây áp lực buộc các đối thủ cạnh tranh như OpenAI và Google phải đưa ra các điều khoản linh hoạt hơn. Nếu chúng bị đình trệ, đó có thể là dấu hiệu cho thấy các nhà xuất bản ưu tiên doanh thu được đảm bảo hơn là tiềm năng tăng trưởng biến động.

Yếu tố bất định chính

Các cuộc đàm phán vẫn đang được tiến hành và nhiều chi tiết vẫn chưa được biết . Chưa có nhà xuất bản nào xác nhận công khai việc tham gia, và Apple đã từ chối bình luận chính thức . Cấu trúc thỏa thuận cuối cùng — và liệu có nhà xuất bản lớn nào rút lui hay không — sẽ là bài kiểm tra thực sự để xem liệu mô hình 'trả theo lượt dùng' có hoạt động trên thực tế hay chỉ là một vị thế đàm phán.