Để hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045—một khối “tự cường, đổi mới, năng động và lấy người dân làm trung tâm”—Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đề xuất ba định hướng chiến lược cốt lõi, như một “kim chỉ nam” cho chặng đường hai thập kỷ phía trước.
Trong một thế giới ngày càng phân mảnh và cạnh tranh, ASEAN phải củng cố vai trò trung tâm. Nhiệm vụ không chỉ là tham gia vào các xu thế toàn cầu, mà quan trọng hơn là góp phần định hình chúng. Bằng cách thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin chiến lược và giải quyết các khác biệt trên cơ sở luật lệ, ASEAN sẽ trở thành “mỏ neo” vững chắc cho hợp tác khu vực.
Thủ tướng kêu gọi khối nâng cấp mô hình kinh tế truyền thống, vốn dựa nhiều vào gia công, sản xuất. Hướng đi mới là vươn lên các nấc thang giá trị cao hơn, đẩy nhanh chuyển đổi số và khẳng định vị thế dẫn đầu về công nghệ. Trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi năng lượng và các mô hình tăng trưởng mới chính là những từ khóa then chốt cho giai đoạn này.
Đây có lẽ là thông điệp xuyên suốt và nhân văn nhất của diễn đàn. Tương lai của ASEAN phải được định hình xung quanh con người, chứ không phải những con số thống kê tăng trưởng GDP khô khan. Mọi chính sách hợp tác, từ an ninh, kinh tế đến văn hóa - xã hội, đều phải hướng đến mục tiêu cuối cùng là mang lại lợi ích thiết thực, bảo đảm sự phát triển bao trùm cho mọi người dân trong khu vực.
Sự hiện diện của đông đảo người đứng đầu chính phủ các nước đã khẳng định tầm vóc và sức hút của Diễn đàn năm nay. Lễ khai mạc vinh dự chào đón Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul, và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão, cùng với sự tham gia của Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn và Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Lê Hoài Trung.
Điểm đặc biệt của AFF 2026 chính là phạm vi được mở rộng đáng kể, thể hiện tầm nhìn bao quát và toàn diện hơn của Việt Nam trên cương vị nước chủ nhà. Lần đầu tiên, diễn đàn có sự góp mặt của:
Phát biểu với báo giới trước thềm sự kiện, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết, những mở rộng này được thiết kế để tạo ra “những góc nhìn, sáng kiến và khuyến nghị chính sách tươi mới” cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, đặc biệt trong bối cảnh khối bắt đầu triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Với những bước chuyển mình mạnh mẽ từ tư duy đến hành động, Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 không chỉ là một hội nghị, mà dường như đang thực sự trở thành điểm khởi đầu cho một hành trình mới—hành trình mà ở đó, ASEAN tự tay viết nên các chương tiếp theo của chính mình.