Sự Thật Đằng Sau Tính Năng ‘Extensions’ Bí Ẩn Của iOS 27: Cỗ Máy AI Đa Nền Tảng Của Apple Chưa Từng Được Công Bố

Apple đã âm thầm gây sốc cho giới công nghệ: Bản beta dành cho nhà phát triển của iOS 27 được phát hành gần đây chứa đựng một framework "Extensions" khổng lồ và hoàn toàn bí mật. Framework này được thiết kế để cho phép người dùng thay thế bộ não AI đằng sau Siri bằng các mô hình của bên thứ ba như ChatGPT, Claude hay Google Gemini. Mã nguồn hé lộ một bảng cài đặt hoàn chỉnh và một khu vực riêng trên App Store dành riêng cho các tiện ích mở rộng AI này, nhưng đáng kinh ngạc là Apple đã tuyệt đối giữ im lặng về nó tại bài phát biểu quan trọng WWDC ngày 8 tháng 6, đồng thời khóa chặt tính năng này từ máy chủ .

Việc "chôn vùi" trong im lặng này đã phơi bày một mớ bòng bong phức tạp về các áp lực pháp lý, quy định và chiến lược. Trong khi đó, Siri AI thế hệ tiếp theo của chính Apple, được xây dựng dựa trên quan hệ đối tác đầy tranh cãi với Google Gemini, đang mắc kẹt trong cuộc đối đầu về quy định với Liên minh Châu Âu (EU), dẫn đến việc trì hoãn ra mắt tại khu vực này . Đồng thời, mối quan hệ hợp tác hiện tại của Apple với OpenAI đã xấu đi đến mức OpenAI đang chuẩn bị các động thái pháp lý tiềm tàng liên quan đến việc tích hợp ChatGPT .

'Extensions' - Framework Bí Ẩn: Những Gì Giới Phân Tích Mã Nguồn Đã Tìm Thấy

Các báo cáo từ Mark Gurman của Bloomberg và The Next Web xác nhận rằng bản beta dành cho nhà phát triển đầu tiên của iOS 27 có chứa một framework "Extensions" không hoạt động . Mã nguồn tham chiếu đến một bảng cài đặt trực quan, nơi người dùng có thể chọn mô hình AI mặc định, cùng với một khu vực App Store chuyên biệt cho các tiện ích mở rộng mô hình AI. Cơ sở hạ tầng này sẽ cho phép người dùng, ví dụ, cài đặt ứng dụng Claude và sau đó chọn nó làm 'bộ máy' trả lời các yêu cầu của Siri .

Phạm vi của nó vượt xa trợ lý giọng nói thông thường. API Extensions này hiện diện trên bốn khu vực hệ thống của iOS: ứng dụng chat Siri, Writing Tools (Công cụ Viết), Image Playground (Sân chơi Hình ảnh), và bề mặt tìm kiếm toàn hệ thống . Đây là lần đầu tiên Apple xây dựng cơ sở hạ tầng gốc cho các mô hình AI đối thủ hoạt động sâu bên trong hệ sinh thái Apple Intelligence đến vậy .

Dù mã nguồn đã hiện diện đầy đủ, nút bật/tắt vẫn đang ở trạng thái tắt từ phía máy chủ của Apple và người dùng thử nghiệm beta không thể thấy được tính năng này .

Vì Sao Apple Bỏ Qua Thông Báo Này?

Sự im lặng của Apple tại WWDC không phải là một sơ suất. Nhiều báo cáo cho thấy sự hội tụ của hàng loạt yếu tố khiến việc ra mắt công khai trở nên bất khả thi vào lúc này .

Bế Tắc Về Quy Định Tại Liên Minh Châu Âu

Rào cản trước mắt nhất đến từ Ủy ban Châu Âu. Apple đã xác nhận trong tuần diễn ra WWDC rằng Siri AI sẽ không ra mắt tại Liên minh Châu Âu (EU), với lý do các cuộc đàm phán chưa được giải quyết về việc tuân thủ Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) . Theo The Next Web, EU đã bác bỏ đề xuất của Apple về một "Tác nhân Hệ thống Đáng tin cậy" (Trusted System Agent) — một cơ chế cho phép các trợ lý ảo đối thủ truy cập vào khả năng của Siri AI mà không tiếp xúc trực tiếp với dữ liệu nhạy cảm trên thiết bị . Việc công bố một framework mời gọi các mô hình AI của bên thứ ba can thiệp sâu vào Siri trong khi kiến trúc tuân thủ DMA vẫn đang bị tranh chấp sẽ là một canh bạc pháp lý khổng lồ.

Mối Đe Dọa Pháp Lý Từ OpenAI

Sự tích hợp lâu dài của Apple với ChatGPT đã trở nên chua chát. OpenAI được cho là đang cân nhắc hành động pháp lý, cáo buộc Apple đã vi phạm hợp đồng bằng cách quảng bá yếu ớt cho việc tích hợp, thiết kế trải nghiệm người dùng kém cỏi và hạn chế quyền truy cập sâu vào ChatGPT từ bên trong Siri . Theo Bloomberg, OpenAI đã thuê một công ty luật bên ngoài để chuẩn bị các phương án, bao gồm cả một thông báo vi phạm hợp đồng chính thức, mặc dù công ty này vẫn hy vọng vào một thỏa thuận dàn xếp ngoài tòa án .

Trên thực tế, người dùng bắt buộc phải nói hoặc gõ cụ thể từ "ChatGPT" để định tuyến yêu cầu đến mô hình này và giao diện Siri được báo cáo là trả về ít thông tin hơn so với ứng dụng ChatGPT độc lập . Trong nội bộ, OpenAI đã mô tả sự tích hợp này là một "thảm họa" (dud) không thúc đẩy được doanh thu đăng ký như kỳ vọng . Mối quan hệ rạn nứt này đã tạo thêm rủi ro pháp lý cho bất kỳ sự mở rộng công khai nào về tích hợp AI của bên thứ ba tại WWDC.

Vụ Kiện Chống Độc Quyền Của Elon Musk

Làm phức tạp thêm vấn đề, vụ kiện chống độc quyền đang diễn ra của Elon Musk chống lại Apple và OpenAI cáo buộc thỏa thuận ChatGPT ban đầu đã vi phạm luật cạnh tranh . Một thẩm phán đã ra lệnh cho Apple chia sẻ các tài liệu nội bộ từ Craig Federighi liên quan đến thỏa thuận Apple-OpenAI . Quan hệ đối tác đang xấu đi có thể ảnh hưởng đến quỹ đạo của vụ kiện đó, và Apple có lẽ không muốn khuếch đại rủi ro pháp lý bằng cách công khai ủng hộ một 'vỏ bọc' AI đa mô hình.

Thông Điệp Và Sự Mơ Hồ Chiến Lược

Bên cạnh những cơn gió ngược về pháp lý và quy định, Apple còn phải đối mặt với một thách thức về thông điệp đối với framework Extensions. Tính năng này về cơ bản sẽ biến Siri thành một "vỏ bọc" cho các mô hình đối thủ, một câu chuyện làm suy yếu nỗ lực ra mắt được dàn dựng công phu của Siri AI như một lớp trí tuệ độc quyền của Apple . Bằng cách giấu kín framework, Apple có thêm thời gian để giải quyết bế tắc với EU và tranh chấp với OpenAI trước khi công khai cam kết với một tính năng định hình lại Siri như một nhà môi giới mô hình AI hơn là một trợ lý độc lập.

Siri AI Mới Của Apple: Kiến Trúc Google Gemini

Trong khi framework Extensions bị giấu kín, Apple đã công bố Siri AI — một trợ lý được xây dựng lại hoàn toàn sẽ ra mắt theo từng giai đoạn vào cuối năm 2026 . Kiến trúc này là kết quả của một thỏa thuận nhiều năm với Google, được công bố vào tháng 1 năm 2026, theo đó thế hệ Apple Foundation Models (Mô hình Nền tảng của Apple) tiếp theo sẽ dựa trên công nghệ Gemini của Google .

Trong một bài nói chuyện, Phó Chủ tịch Cấp cao của Apple, Craig Federighi, đã làm rõ: Apple không sử dụng bất kỳ mã khách hàng, mô hình hay cơ sở hạ tầng nào mà Google triển khai cho khách hàng của mình. Thay vào đó, Apple tự đào tạo và vận hành các mô hình tùy chỉnh của riêng mình được xây dựng trên công nghệ Gemini . Một "Trình Điều phối Hệ thống" (System Orchestrator) sẽ định tuyến khoảng 80% yêu cầu của Siri tới Mô hình Nền tảng Apple chạy trên thiết bị, và chỉ những yêu cầu phức tạp nhất mới được gửi lên đám mây .

Tuyên bố chung từ cả hai công ty cho biết Google đóng vai trò là "nhà cung cấp đám mây ưu tiên" cho các mô hình này, nhưng quan hệ đối tác này không mang tính độc quyền về phía Apple . Apple đã tuyên bố rằng người dùng không cần tài khoản Google, Google không thể truy cập dữ liệu cá nhân và Siri AI chạy trên các thiết bị Apple cùng cơ sở hạ tầng Private Cloud Compute (Điện toán Đám mây Riêng tư) của Apple .

Siri AI mới được thiết kế để trở nên có khả năng đàm thoại tốt hơn, có thể thực hiện đối thoại nhiều lượt và khai thác ngữ cảnh cá nhân như tin nhắn, email, ảnh và dữ liệu lịch để trả lời câu hỏi . Nó cũng giới thiệu một ứng dụng Siri chuyên dụng bên cạnh tích hợp toàn hệ thống hiện có .

Tình Trạng Sẵn Sàng và Những Hạn Chế

Việc ra mắt Siri AI bị phân mảnh và hạn chế, ngay cả ở những nơi nó đã được công bố chính thức.

• Loại trừ EU: Như đã đề cập, Liên minh Châu Âu sẽ không nhận được Siri AI khi ra mắt. Apple viện dẫn các cuộc đàm phán tuân thủ DMA chưa được giải quyết với Ủy ban Châu Âu . Chưa có mốc thời gian cho sự sẵn sàng tại EU.
• Ngôn ngữ và khu vực: "Siri mới" ban đầu chỉ hỗ trợ tiếng Anh và sẽ triển khai tại một số khu vực chọn lọc trước. Hỗ trợ ngôn ngữ rộng hơn chưa được chi tiết hóa .
• Tính năng theo giai đoạn: Apple định vị bản phát hành Siri AI là một đợt triển khai theo từng giai đoạn. Một số khả năng được công bố tại WWDC sẽ đến sau trong vòng đời iOS 27, có nghĩa là bản phát hành ban đầu sẽ chưa hoàn chỉnh . Các bản beta dành cho nhà phát triển đã có sẵn từ tháng 6 và bản beta dành cho người dùng dự kiến sẽ ra mắt vào cuối năm .
• Extensions bị vô hiệu hóa: Framework Extensions của bên thứ ba, dù có mặt trong bản beta dành cho nhà phát triển, đã bị tắt từ máy chủ của Apple và không có ngày ra mắt dự kiến .

Điều Này Có Ý Nghĩa Gì Với Nhà Phát Triển Và Người Dùng?

Khi cuối cùng được kích hoạt, framework Extensions sẽ đại diện cho một sự thay đổi đáng kể trong cách các mô hình AI tích hợp với nền tảng của Apple. Các công ty AI sẽ cần phải cập nhật ứng dụng của họ để hỗ trợ API Extensions của Apple, phân phối thông qua App Store theo quy tắc của Apple và trả mức hoa hồng tiêu chuẩn 30% cho các đăng ký được mua qua kênh đó .

Đối với người dùng, trải nghiệm được thiết kế theo hướng tự chọn: cài đặt một ứng dụng AI tương thích, và nó sẽ xuất hiện như một mô hình có thể lựa chọn trong cài đặt Siri . Google Gemini được nhúng ở cấp độ hợp đồng sâu hơn như một bộ máy AI mặc định, với Claude, ChatGPT và có khả năng là các mô hình khác sẽ đến như những lựa chọn thay thế do người dùng định đoạt .

Tính năng này sẽ đánh dấu sự mở cửa đáng kể nhất của Apple đối với AI của bên thứ ba, chấm dứt vị thế độc quyền trên thực tế mà ChatGPT đã nắm giữ từ năm 2024 . Nhưng với những thách thức pháp lý và quy định chưa được giải quyết, tính năng này vẫn tồn tại dưới dạng một sản phẩm hoàn chỉnh nhưng hoàn toàn không thể truy cập — một 'món hàng' đã đóng gói xong, chỉ chờ sự cho phép để được 'lên kệ' .