Các điều khoản chính của Biên bản Ghi nhớ Islamabad

Biên bản Ghi nhớ Islamabad (Islamabad MoU) cam kết cả hai bên chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon . Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã làm trung gian cho các cuộc đàm phán gián tiếp kéo dài nhiều tháng giữa Washington và Tehran. Tổng thống Donald Trump đã ký văn bản trực tiếp tại bữa tối do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trì tại Cung điện Versailles, ngay sau hội nghị thượng đỉnh G7 ở Évian. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký từ xa tại Tehran .

Cam kết của Mỹ

• Dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran trong vòng 30 ngày
• Xóa bỏ các lệnh trừng phạt theo một lịch trình đã thỏa thuận
• Mở lại eo biển Hormuz "ngay lập tức"
• Xây dựng kế hoạch tái thiết 300 tỷ USD cho Iran

Cam kết của Iran

• Cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân
• Làm loãng vật liệu làm giàu dưới sự giám sát của IAEA
• Chấm dứt mọi hoạt động quân sự

Thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn lần đầu được công bố vào tháng 4 thêm 60 ngày để cho phép cả hai bên đàm phán một thỏa thuận đình chiến cuối cùng . Trump nhấn mạnh thỏa thuận này không phải là một hiệp ước hòa bình cuối cùng, mà là một bước sơ bộ để tiến tới các cuộc đàm phán toàn diện .

Văn bản của MoU đã được phía Mỹ chính thức công bố vào tối thứ Tư và có hiệu lực ngay lập tức .

Phản ứng toàn cầu và trong nước

Phản ứng của Quốc hội Mỹ

Các nghị sĩ Đảng Dân chủ yêu cầu Nhà Trắng cung cấp thông tin ngay lập tức về các điều khoản của MoU . Một sự đồng thuận lưỡng đảng đã xuất hiện tại Quốc hội rằng bất kỳ thỏa thuận hạt nhân cuối cùng nào cũng phải nhận được sự bỏ phiếu của Quốc hội, báo hiệu sự phản đối đối với một thỏa thuận chỉ do hành pháp thực hiện .

Phản ứng của G7

Các nhà lãnh đạo G7 hoan nghênh thỏa thuận sơ bộ nhưng kêu gọi một lệnh ngừng bắn ngay lập tức tại Lebanon một cách cụ thể. Họ cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đa dạng hóa các tuyến đường cung cấp năng lượng toàn cầu, phản ánh những lo ngại về độ tin cậy của Hormuz .

Cảnh báo của Trump

Tổng thống nói rằng Mỹ có thể nối lại các cuộc không kích Iran nếu các nhà lãnh đạo Iran "không cư xử đúng mực" hoặc không thực hiện các cam kết .

Câu chuyện nội bộ của Iran

Tehran tuyên bố chiến thắng, cho rằng MoU phản ánh những nhượng bộ lớn của Mỹ bao gồm dỡ bỏ trừng phạt và phong tỏa . Tổng thống Iran Pezeshkian gọi thỏa thuận này là "một văn kiện lịch sử và một thông điệp từ một Iran hùng mạnh" .

Lập trường của Israel

Israel không phải là bên ký kết trực tiếp nhưng đã được tham vấn chặt chẽ; lệnh ngừng bắn áp dụng cho Lebanon và tất cả các mặt trận liên quan đến lực lượng thân Iran . MoU không đề cập rõ ràng đến Israel, quốc gia đã tiến hành các cuộc không kích thường xuyên ở Lebanon kể từ đầu tháng 3 .

Ý nghĩa của MoU đối với Lebanon và khu vực

Phần đầu tiên của MoU khẳng định rằng cả hai nước đã đồng ý "chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon." Cả hai quốc gia cam kết bảo vệ "toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Lebanon" . Thỏa thuận không nêu chi tiết về vai trò của các lực lượng thân Iran ở Lebanon nhưng đánh dấu một bước tiến đáng kể hướng tới giảm leo thang sau nhiều tháng xung đột chứng kiến các cuộc tấn công của Israel và các hoạt động do Iran hậu thuẫn trên khắp khu vực.

Các bước tiếp theo: Cửa sổ đàm phán 60 ngày

Cửa sổ đàm phán 60 ngày mở ra cánh cửa cho các cuộc đàm phán rộng hơn nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện. Các vấn đề chính bao gồm tình trạng cuối cùng của các lệnh trừng phạt, phạm vi của kế hoạch tái thiết và các cơ chế xác minh đối với các cam kết hạt nhân của Iran. Mỹ đã báo hiệu sẽ duy trì mối đe dọa nối lại hành động quân sự như một đòn bẩy, trong khi Iran mô tả thỏa thuận này như một sự xác nhận vị thế chiến lược của mình.

Các điều khoản chính của Biên bản Ghi nhớ Islamabad

Biên bản Ghi nhớ Islamabad (Islamabad MoU) cam kết cả hai bên chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon . Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã làm trung gian cho các cuộc đàm phán gián tiếp kéo dài nhiều tháng giữa Washington và Tehran. Tổng thống Donald Trump đã ký văn bản trực tiếp tại bữa tối do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trì tại Cung điện Versailles, ngay sau hội nghị thượng đỉnh G7 ở Évian. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký từ xa tại Tehran .

Cam kết của Mỹ

• Dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran trong vòng 30 ngày
• Xóa bỏ các lệnh trừng phạt theo một lịch trình đã thỏa thuận
• Mở lại eo biển Hormuz "ngay lập tức"
• Xây dựng kế hoạch tái thiết 300 tỷ USD cho Iran

Cam kết của Iran

• Cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân
• Làm loãng vật liệu làm giàu dưới sự giám sát của IAEA
• Chấm dứt mọi hoạt động quân sự

Thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn lần đầu được công bố vào tháng 4 thêm 60 ngày để cho phép cả hai bên đàm phán một thỏa thuận đình chiến cuối cùng . Trump nhấn mạnh thỏa thuận này không phải là một hiệp ước hòa bình cuối cùng, mà là một bước sơ bộ để tiến tới các cuộc đàm phán toàn diện .

Văn bản của MoU đã được phía Mỹ chính thức công bố vào tối thứ Tư và có hiệu lực ngay lập tức .

Phản ứng toàn cầu và trong nước

Phản ứng của Quốc hội Mỹ

Các nghị sĩ Đảng Dân chủ yêu cầu Nhà Trắng cung cấp thông tin ngay lập tức về các điều khoản của MoU . Một sự đồng thuận lưỡng đảng đã xuất hiện tại Quốc hội rằng bất kỳ thỏa thuận hạt nhân cuối cùng nào cũng phải nhận được sự bỏ phiếu của Quốc hội, báo hiệu sự phản đối đối với một thỏa thuận chỉ do hành pháp thực hiện .

Phản ứng của G7

Các nhà lãnh đạo G7 hoan nghênh thỏa thuận sơ bộ nhưng kêu gọi một lệnh ngừng bắn ngay lập tức tại Lebanon một cách cụ thể. Họ cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đa dạng hóa các tuyến đường cung cấp năng lượng toàn cầu, phản ánh những lo ngại về độ tin cậy của Hormuz .

Cảnh báo của Trump

Tổng thống nói rằng Mỹ có thể nối lại các cuộc không kích Iran nếu các nhà lãnh đạo Iran "không cư xử đúng mực" hoặc không thực hiện các cam kết .

Câu chuyện nội bộ của Iran

Tehran tuyên bố chiến thắng, cho rằng MoU phản ánh những nhượng bộ lớn của Mỹ bao gồm dỡ bỏ trừng phạt và phong tỏa . Tổng thống Iran Pezeshkian gọi thỏa thuận này là "một văn kiện lịch sử và một thông điệp từ một Iran hùng mạnh" .

Lập trường của Israel

Israel không phải là bên ký kết trực tiếp nhưng đã được tham vấn chặt chẽ; lệnh ngừng bắn áp dụng cho Lebanon và tất cả các mặt trận liên quan đến lực lượng thân Iran . MoU không đề cập rõ ràng đến Israel, quốc gia đã tiến hành các cuộc không kích thường xuyên ở Lebanon kể từ đầu tháng 3 .

Ý nghĩa của MoU đối với Lebanon và khu vực

Phần đầu tiên của MoU khẳng định rằng cả hai nước đã đồng ý "chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon." Cả hai quốc gia cam kết bảo vệ "toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Lebanon" . Thỏa thuận không nêu chi tiết về vai trò của các lực lượng thân Iran ở Lebanon nhưng đánh dấu một bước tiến đáng kể hướng tới giảm leo thang sau nhiều tháng xung đột chứng kiến các cuộc tấn công của Israel và các hoạt động do Iran hậu thuẫn trên khắp khu vực.

Các bước tiếp theo: Cửa sổ đàm phán 60 ngày

Cửa sổ đàm phán 60 ngày mở ra cánh cửa cho các cuộc đàm phán rộng hơn nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện. Các vấn đề chính bao gồm tình trạng cuối cùng của các lệnh trừng phạt, phạm vi của kế hoạch tái thiết và các cơ chế xác minh đối với các cam kết hạt nhân của Iran. Mỹ đã báo hiệu sẽ duy trì mối đe dọa nối lại hành động quân sự như một đòn bẩy, trong khi Iran mô tả thỏa thuận này như một sự xác nhận vị thế chiến lược của mình.