Báo cáo Tổng thống Iran Pezeshkian từ chức: Cáo buộc IRGC 'tiếp quản' chính phủ và sự phủ nhận chớp nhoáng từ Tehran

Tối muộn Chủ Nhật, ngày 31 tháng 5 năm 2026, một cuộc khủng hoảng chính trị dường như đã bùng nổ tại Tehran khi một hãng tin cho biết Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã đệ đơn từ chức, trực tiếp phản đối sự kiểm soát quá lớn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đối với nhà nước. Chỉ trong vài giờ, các quan chức Iran đã thẳng thừng bác bỏ câu chuyện này. Dưới đây là những gì đã biết, những cáo buộc, và lý do tại sao tình hình vẫn cực kỳ bất ổn.

Báo cáo ban đầu: Lá đơn từ chức phản đối sự 'tiếp quản' của IRGC

Câu chuyện bắt đầu từ Iran International, một tờ báo đối lập tiếng Ba Tư có trụ sở tại London. Trích dẫn một nguồn tin ẩn danh duy nhất "thân cận với vấn đề", tờ báo này cho biết ông Pezeshkian đã gửi một lá thư từ chức chính thức đến Văn phòng Lãnh tụ Tối cao, Mojtaba Khamenei .

Các tuyên bố cốt lõi trong lá thư được cho là rất cụ thể và đầy kịch tính:

• Bị gạt ra ngoài lề một cách có hệ thống: Ông Pezeshkian tuyên bố rằng ông và chính phủ của mình đã bị "loại khỏi các quy trình ra quyết định quan trọng và sống còn" và khoảng trống quyền lực này đã tạo điều kiện cho các phe phái cực đoan trong IRGC nắm quyền kiểm soát các vấn đề quốc gia .
• IRGC 'tiếp quản': Lá thư cáo buộc rõ ràng rằng IRGC đã "trên thực tế tiếp quản phần lớn chính phủ", cô lập không chỉ tổng thống mà còn các quan chức cấp cao khác khỏi việc điều hành đất nước .
• Không thể lãnh đạo: Tổng thống được cho là đã kết luận rằng trong những điều kiện này, ông "không thể điều hành chính phủ hay hoàn thành trách nhiệm của mình", và việc từ chức là hành động phản đối khả thi duy nhất .

Tuyên bố này ngay lập tức gợi lên hình ảnh về một sự rạn nứt nghiêm trọng và công khai giữa giới lãnh đạo dân sự được bầu cử của Iran và thể chế quân sự-an ninh quyền lực nhất của nước này.

Sự phủ nhận nhanh chóng và dứt khoát từ Tehran

Phản ứng của chính phủ Iran rất nhanh và rõ ràng. Trong vòng vài giờ, nhiều quan chức và phương tiện truyền thông liên kết với nhà nước đã bác bỏ báo cáo, coi đó là một sự bịa đặt có sự hậu thuẫn từ nước ngoài.

Ngài Elyas Hazrati, Chánh Văn phòng Truyền thông của Tổng thống, được hãng tin Tasnim liên kết với IRGC trích lời, gọi tin đồn từ chức là "hoàn toàn không có thực" và khẳng định tổng thống "đang bận rộn theo đuổi các công việc của đất nước và phục vụ nhân dân bằng tất cả sức lực của mình" . Một quan chức cấp cao của Iran, khi trả lời hãng tin Anadolu, mô tả những báo cáo này chỉ đơn giản là "trò chơi truyền thông" .

Các nhân vật khác trong chính phủ còn đi xa hơn. Truyền thông nhà nước và các quan chức Iran liên kết câu chuyện này với các chiến dịch tình báo nước ngoài, định hình nó như là sự tuyên truyền của "Mossad và Iran International" được thiết kế để gây bất ổn cho đất nước trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngừng bắn nhạy cảm giữa Mỹ và Iran đang diễn ra . Đáng chú ý, ngay cả chính Iran International sau đó cũng đưa tin rằng các quan chức Iran, bao gồm cả từ hãng Tasnim, đã thẳng thừng phủ nhận việc tổng thống từ chức .

Lịch sử căng thẳng: Bối cảnh của một nhiệm kỳ tổng thống mong manh

Mặc dù bản thân báo cáo từ chức chưa được xác minh, nhưng những căng thẳng chính trị mà nó mô tả thì đã được ghi nhận rõ ràng và đã tích tụ trong hơn một năm qua.

Ông Pezeshkian, một người theo đường lối cải cách, đã ở trong tình trạng đấu tranh gần như liên tục với bộ máy bảo thủ của Iran kể từ khi nhậm chức. Vào tháng 3 năm 2025, phe bảo thủ đã thành công trong việc loại bỏ hai phụ tá thân cận của ông, một sự kiện mà Iran International đưa tin đã khiến tổng thống cảm thấy "hơi mong manh" nhưng vẫn quyết tâm tiếp tục .

Vai trò ngày càng mở rộng của IRGC trong việc thiết lập chính sách an ninh quốc gia và kinh tế từ lâu đã là một nguồn gốc của xung đột. Bối cảnh hiện tại của các cuộc đàm phán hậu xung đột với Mỹ - sau một cuộc xung đột quân sự kéo dài ba tháng - chỉ càng làm tăng thêm rủi ro, khi các chỉ huy quân sự nắm giữ ảnh hưởng quyết định đối với các quyết sách đối ngoại quan trọng nhất của đất nước .

Tình trạng chưa được giải quyết: Sự im lặng của Lãnh tụ Tối cao

Tính đến tối muộn Chủ Nhật, thông tin quan trọng nhất vẫn còn thiếu: chưa có xác nhận hay phủ nhận chính thức nào được đưa ra từ Văn phòng Lãnh tụ Tối cao hoặc chính văn phòng tổng thống .

Theo hiến pháp Iran, tổng thống phục vụ theo sự tín nhiệm của Lãnh tụ Tối cao. Việc liệu một lá đơn từ chức chính thức, nếu được đệ trình, có được chấp thuận hay không lại là một câu hỏi chính trị riêng biệt. Sự chấp thuận sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng bằng cách công khai xác nhận sự chia rẽ ở các cấp quyền lực cao nhất.

Các hãng tin quốc tế lớn, bao gồm Hindustan Times, Ynet, và Gulf News, đang xử lý câu chuyện này với sự thận trọng đáng kể, nhấn mạnh rằng nó bắt nguồn từ một nguồn tin ẩn danh duy nhất và đang bị chính phủ Iran tích cực phủ nhận . Hiện tại, tình hình có thể được tóm tắt như sau: một báo cáo đáng tin cậy nhưng chưa được xác nhận về một sự rạn nứt chính trị sâu sắc, đã vấp phải một bức tường phủ nhận chính thức, và kết quả cuối cùng phụ thuộc vào một tín hiệu từ Lãnh tụ Tối cao mà đến nay vẫn chưa xuất hiện.