Deepfake AI đang tiếp tay cho xâm hại hình ảnh trẻ em tại Hong Kong

Quy mô của vấn đề đặc biệt đáng lo ngại: một chatbot AI được cho là từng cho phép người dùng tải ảnh thật của phụ nữ và trẻ em lên rồi dùng câu lệnh để tạo hình ảnh “cởi bỏ” quần áo kỹ thuật số. Báo cáo cho biết khoảng 3 triệu hình ảnh tình dục đã được tạo chỉ trong 11 ngày .

2. Nguy cơ xâm hại từ bạn học và trong môi trường trường học

Vụ việc tại Đại học Hong Kong (HKU) cho thấy mối đe dọa không chỉ đến từ những nhóm tội phạm xa lạ trên mạng. Một nam sinh viên luật bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm AI miễn phí để tạo khoảng 700 hình ảnh khiêu dâm không có sự đồng thuận của khoảng 20–30 phụ nữ, trong đó có bạn học đại học, bạn học tiểu học và các giáo viên trung học của người này .

PCPD cảnh báo trẻ em và thanh thiếu niên có thể vừa là nạn nhân, vừa vô tình trở thành người tạo hoặc chia sẻ deepfake độc hại về bạn bè mà chưa hiểu đầy đủ mức độ nghiêm trọng và hậu quả pháp lý của hành vi đó . Một số trường học ở các khu vực khác cũng từng bị đe dọa hoặc tống tiền bằng deepfake nhạy cảm của học sinh .

3. Tổn thương tâm lý có thể kéo dài

Trẻ là nạn nhân của xâm hại tình dục bằng hình ảnh do AI tạo ra có thể trải qua cảm giác nhục nhã, xấu hổ, tức giận, bị xâm phạm và tự trách bản thân. Những trải nghiệm này có thể dẫn đến đau khổ kéo dài, thu mình khỏi gia đình và trường học, cũng như gặp khó khăn trong việc duy trì các mối quan hệ tin cậy .

Một số trường hợp có thể liên quan đến hành vi tự làm hại bản thân và ý nghĩ tự sát. Nếu hình ảnh bị chuyền tay trong trường hoặc các nhóm bạn, mỗi lần nội dung được chia sẻ lại có thể khiến tổn thương bị khơi lại và trầm trọng hơn .

Trẻ em đặc biệt dễ bị tổn thương vì năng lực nhận thức vẫn đang phát triển và các em thường khó nhận diện deepfake hơn người trưởng thành .

4. Nội dung xâm hại tình dục trẻ em do AI tạo ra đang tăng nhanh

Internet Watch Foundation (IWF), một tổ chức giám sát nội dung xâm hại trẻ em trên internet, cho biết trong năm 2025 đã đánh giá 8.029 hình ảnh và video do AI tạo ra là thể hiện hành vi xâm hại tình dục trẻ em ở mức chân thực .

Khối lượng nội dung này tiếp tục tăng đều và xuất hiện trên cả dark web lẫn các nền tảng thương mại phổ biến trên internet . Việc hình ảnh có thể được tạo và phát tán với quy mô lớn đang gây sức ép lên các hệ thống kiểm duyệt vốn đã khó theo kịp tốc độ của công nghệ tạo sinh.

5. Khoảng trống pháp lý tại Hong Kong

Theo các báo cáo về khung pháp luật hiện hành, việc chỉ tạo hình ảnh thân mật giả mạo bằng AI mà chưa phát tán có thể chưa cấu thành một tội hình sự cụ thể; các quy định hiện nay chủ yếu xử lý hành vi công bố hoặc đe dọa công bố hình ảnh thân mật không có sự đồng thuận .

Khoảng trống này được chú ý sau vụ việc tại HKU. Các nạn nhân cho biết họ được tư vấn rằng nếu hình ảnh chỉ được tạo ra nhưng chưa bị phát tán, việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người tạo ra chúng gặp trở ngại lớn .

Chính quyền Hong Kong đã xem xét mở rộng luật về các tội phạm tình dục để bao quát nội dung khiêu dâm deepfake. Cơ quan An ninh dự kiến tổ chức tham vấn công chúng về vấn đề này, với mục tiêu thúc đẩy sửa đổi pháp luật trong nhiệm kỳ hiện tại . Hiệp hội Luật sư Hong Kong cũng kêu gọi xây dựng một đạo luật “có mục tiêu” nhằm xử lý riêng vấn đề deepfake khiêu dâm . Tuy nhiên, theo các thông tin được cung cấp, đến giữa năm 2026 luật vẫn chưa được sửa đổi.

6. Phụ huynh và trẻ em chưa nhận thức đầy đủ về rủi ro

PCPD nhận định phụ huynh và trẻ em tại Hong Kong nhìn chung còn thiếu hiểu biết về các nguy cơ của deepfake, trong khi những vụ việc độc hại liên quan đến trẻ đang gia tăng nhanh chóng .

Một nguồn dữ liệu dễ bị lạm dụng là hiện tượng “sharenting” — việc cha mẹ chia sẻ quá nhiều ảnh hoặc video của con lên mạng. Những hình ảnh này có thể bị thu thập, chỉnh sửa và đưa vào các công cụ tạo deepfake mà gia đình không hay biết .

Tháng 12 năm 2025, PCPD đã phát hành bộ “Abuse of AI Deepfakes: Toolkit for Schools and Parents” nhằm nâng cao nhận thức và cung cấp hướng dẫn thực tế cho trường học, phụ huynh và người giám hộ .

7. Một khi đã lên mạng, gần như không thể xóa sạch

Hình ảnh thân mật giả mạo, một khi đã bị phát tán, rất khó được gỡ bỏ hoàn toàn khỏi internet . Nội dung có thể bị sao chép, tải lại hoặc chuyển sang các nền tảng khác trước khi nạn nhân và nhà cung cấp dịch vụ kịp phản ứng.

Sự tồn tại dai dẳng này khiến hậu quả tâm lý nặng nề hơn: nạn nhân có thể luôn lo sợ hình ảnh sẽ xuất hiện trở lại hoặc bị nhìn thấy bởi bạn bè, gia đình và cộng đồng.

Hong Kong đang làm gì?

PCPD đã mở cuộc điều tra hình sự về vụ việc tại HKU và công bố bộ công cụ dành cho trường học, phụ huynh . Chính quyền cũng đang rà soát khung pháp lý và xem xét mở rộng các quy định về tội phạm tình dục để xử lý nội dung khiêu dâm deepfake .

Trong một động thái rộng hơn, cơ quan bảo vệ dữ liệu của Hong Kong cùng gần 60 cơ quan đồng cấp trên toàn cầu đã ra tuyên bố chung cảnh báo về hình ảnh độc hại và hình ảnh được tạo ra không có sự đồng thuận bằng AI, đặc biệt khi nạn nhân là trẻ em .

Phụ huynh và nhà trường có thể làm gì?

Bộ công cụ của PCPD khuyến nghị phụ huynh cân nhắc kỹ trước khi đăng ảnh hoặc video của con lên mạng . Điều đó không có nghĩa là mọi hình ảnh trẻ em đều phải bị xóa khỏi internet, mà là gia đình cần chú ý đến phạm vi chia sẻ, cài đặt quyền riêng tư và những thông tin có thể nhận diện trẻ.

Nhà trường nên:

• Giáo dục học sinh về cách deepfake được tạo ra và những tổn hại mà nội dung giả mạo có thể gây ra.
• Giải thích rõ các hậu quả pháp lý và kỷ luật của việc tạo, lưu trữ hoặc chia sẻ hình ảnh không có sự đồng thuận.
• Xây dựng quy trình báo cáo và hỗ trợ nạn nhân, thay vì đổ lỗi cho trẻ bị nhắm đến.
• Dạy kỹ năng kiểm chứng thông tin và nhận diện nội dung bị thao túng.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị cha mẹ duy trì những cuộc trò chuyện cởi mở về an toàn trực tuyến, để trẻ biết tìm kiếm sự giúp đỡ ngay khi phát hiện hình ảnh bị lạm dụng . Điều quan trọng nhất là trẻ phải hiểu: trách nhiệm thuộc về người tạo hoặc phát tán nội dung xâm hại, không phải nạn nhân.