Chiến dịch Midas là gì? Từ Energoatom đến cáo buộc bất động sản xa xỉ quanh Andriy Yermak

Chiến dịch Midas là gì?

Chiến dịch Midas là mật danh của cuộc điều tra do Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chống tham nhũng Chuyên trách (SAPO) thực hiện. Theo Brookings, ngày 10/11/2025, hai cơ quan này công bố một đường dây bị cáo buộc trong ngành năng lượng Ukraine, liên quan đến biển thủ và rửa tiền ít nhất 100 triệu USD, xoay quanh Energoatom .

Tên Midas gợi đến vua Midas trong thần thoại Hy Lạp, người chạm vào đâu thì nơi đó hóa vàng; Euronews cho biết cuộc điều tra kéo dài 15 tháng và dựa trên khoảng 1.000 giờ ghi âm . Các nguồn khác mô tả giai đoạn đầu có khoảng 70 cuộc khám xét hoặc đột kích .

Bối cảnh của Energoatom khiến vụ việc nhạy cảm hơn một vụ mua sắm công thông thường. Energoatom vận hành bốn nhà máy điện hạt nhân với 15 lò phản ứng của Ukraine; trong đó nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia đang bị Nga chiếm đóng . Nói cách khác, cáo buộc tham nhũng này chạm vào một hạ tầng chiến lược trong thời chiến.

Cơ chế bị cáo buộc: lại quả, kiểm soát hợp đồng và rửa tiền

Theo các báo cáo, điều tra viên mô tả một mạng lưới trung gian bên ngoài, hoặc những người điều hành trong bóng tối, bị cáo buộc tác động đến quyết định của Energoatom và buộc nhà thầu phải chi tiền để được tiếp cận hoặc duy trì hợp đồng .

Euromaidan Press cho biết các đoạn ghi âm do NABU công bố được cho là ghi lại những cuộc thảo luận về khoản lại quả 10–15% trong các hợp đồng liên quan đến bảo vệ nhà vận hành hạt nhân . Đó là phần lõi của Chiến dịch Midas: cáo buộc tiền được rút ra từ hợp đồng năng lượng, sau đó được hợp thức hóa qua các kênh khác .

Yermak bị cáo buộc gì?

Cáo buộc công khai đối với Andriy Yermak không chỉ là ông gần gũi với Zelensky. Trọng tâm được truyền thông nêu là cáo buộc rửa tiền qua bất động sản.

RTE đưa tin vào tháng 5/2026 rằng giới chức Ukraine đã nêu tên Yermak là nghi phạm, cáo buộc ông tham gia một nhóm tội phạm rửa khoảng 10,5 triệu USD qua một khu dân cư hạng sang bên ngoài Kyiv . Kyiv Independent cũng đưa tin SAPO nói một cựu chánh văn phòng tổng thống đã bị buộc tội rửa tiền liên quan đến việc xây dựng một khu dân cư cao cấp ngoài Kyiv; một nguồn trong lực lượng thực thi pháp luật xác định người đó là Yermak .

Tuy vậy, Daily Sabah lưu ý rằng các cơ quan chống tham nhũng Ukraine không nêu tên quan chức trong thông báo của họ, dù truyền thông địa phương xác định rộng rãi người này là Yermak . Vì thế, cách diễn đạt an toàn nhất là: Yermak được đưa tin là nghi phạm hoặc nhân vật bị buộc tội trong nhánh rửa tiền qua bất động sản; các nguồn được dẫn không cho thấy đã có phán quyết cuối cùng của tòa .

Nhánh bất động sản nối với Midas ra sao?

Cầu nối giữa hai phần của vụ án là cáo buộc rửa tiền. Chiến dịch Midas tập trung vào lại quả, biển thủ và rửa tiền bị nghi liên quan đến Energoatom . Nhánh liên quan Yermak, theo các báo cáo, tập trung vào việc rửa tiền thông qua xây dựng nhà ở cao cấp gần Kyiv .

Daily Sabah dẫn NABU nói một nhóm có tổ chức đã rửa 460 triệu hryvnia, còn RTE mô tả con số này là khoảng 10,5 triệu USD . Một số bài viết cũng đặt nhánh bất động sản vào bức tranh rộng hơn của Chiến dịch Midas, với cáo buộc tiền thu từ các gói thầu năng lượng được đưa vào các dự án xa xỉ .

Điều đó không đồng nghĩa toàn bộ đường đi của dòng tiền đã được công khai chứng minh. Dựa trên hồ sơ tiếng Anh hiện có, vụ Energoatom là một cuộc điều tra đang hoạt động của NABU/SAPO, còn cáo buộc cụ thể về bất động sản liên quan Yermak vẫn là cáo buộc phải được kiểm tra trước tòa .

Những nhân vật khác được nêu trong vụ án

Tình trạng pháp lý của từng người không giống nhau, nên không thể gom tất cả vào một nhóm như nhau.

• Tymur Mindich, cũng được viết là Timur Mindich trong một số bản tin tiếng Anh, được mô tả là nhân vật trung tâm bị cáo buộc. Kyiv Independent đưa tin ông là người thân cận với Zelensky và đồng sở hữu hãng sản xuất Kvartal 95, đồng thời đã rời Ukraine trước khi bị buộc tội . OCCRP cho biết Ukraine đã tiến tới trừng phạt Mindich khi cuộc điều tra mở rộng .
• Herman Halushchenko, cựu bộ trưởng năng lượng và đang là bộ trưởng tư pháp khi bê bối nổ ra, bị khám xét trong giai đoạn đầu cuộc điều tra, sau đó bị đình chỉ chức bộ trưởng tư pháp và về sau bị buộc tội rửa tiền, tham gia nhóm tội phạm, theo Euronews và các nguồn tin Ukraine .
• Ihor Myroniuk và Dmytro Basov được nêu trong các bản tin về thông báo tình nghi. Ukrainska Pravda, dẫn dự án điều tra Skhemy, xác định Myroniuk là cựu cố vấn bộ năng lượng, còn Basov là giám đốc điều hành phụ trách an ninh của Energoatom .
• Oleksandr Tsukerman và Ihor Fursenko cũng được Ukrainska Pravda nêu tên trong nhóm những người nhận thông báo tình nghi trong Chiến dịch Midas .
• Oleksiy Chernyshov, khi đó là phó thủ tướng, được Kyiv Independent liệt kê trong số các nhân vật cấp cao liên quan đến bê bối đang tiếp diễn, dù phần tóm tắt nguồn được dẫn không nêu cùng tình trạng tố tụng như với Mindich hoặc Halushchenko .

Dòng thời gian chính

• 10/11/2025: NABU và SAPO công bố Chiến dịch Midas, mô tả một đường dây tham nhũng lớn bị cáo buộc trong ngành năng lượng, xoay quanh Energoatom .
• 11/11/2025: NABU cho biết năm người bị bắt giữ và bảy người nhận thông báo tình nghi trong giai đoạn đầu .
• 12/11/2025: Herman Halushchenko bị đình chỉ chức bộ trưởng tư pháp sau khi cuộc điều tra về Energoatom được công khai .
• 28/11/2025: Các quan chức chống tham nhũng khám xét nhà và văn phòng của Yermak; ông từ chức cùng ngày và Zelensky chấp thuận đơn từ chức .
• 16/2/2026: Euronews đưa tin Halushchenko bị buộc tội rửa tiền và tham gia nhóm tội phạm trong cuộc điều tra Energoatom .
• 11/5/2026: RTE và Kyiv Independent đưa tin Yermak được nêu tên hoặc được xác định là nhân vật trong vụ rửa tiền qua bất động sản cao cấp .

Hệ quả chính trị với chính quyền Zelensky

Đòn chính trị tức thì là việc Yermak ra đi. Ông lâu nay được mô tả là cánh tay phải của Zelensky và là một trong những nhân vật quyền lực nhất trong bộ máy thời chiến của Ukraine . Nhà và văn phòng của Yermak bị khám xét ngày 28/11/2025, và Zelensky chấp nhận đơn từ chức của ông chỉ vài giờ sau đó .

Thời điểm xảy ra vụ khám xét càng làm áp lực tăng lên. Kyiv Independent đưa tin cuộc đột kích diễn ra khi Yermak đang dẫn đầu phía Ukraine trong các cuộc đàm phán hòa bình quan trọng với Mỹ, sau khi Washington đề xuất một kế hoạch gây tranh cãi mà tờ này mô tả là có lợi cho nhiều yêu sách tối đa của Nga .

Vụ việc cũng lan tới nội các và chính Energoatom. Halushchenko bị đình chỉ chức bộ trưởng tư pháp ngay sau các tiết lộ về Chiến dịch Midas, rồi sau đó được đưa tin là bị buộc tội . UNITED24 Media cho biết chiến dịch đã dẫn tới các quyết định đình chỉ trong nội các và giải thể ban giám sát của Energoatom .

Với Zelensky, bê bối này gây thiệt hại ở hai chiều. Một mặt, nó chạm tới những người gần ông và được Atlantic Council mô tả là bê bối tham nhũng lớn nhất trong nhiệm kỳ tổng thống của ông . Mặt khác, việc NABU và SAPO vẫn tiến hành khám xét, gửi thông báo tình nghi và truy tố các nhân vật cấp cao cũng cho thấy các thiết chế chống tham nhũng của Ukraine vẫn hoạt động trong sức ép thời chiến .

Điều gì còn bỏ ngỏ?

Câu hỏi quyết định không phải là Chiến dịch Midas có tồn tại hay không; nhiều nguồn đã mô tả đây là một cuộc điều tra đang diễn ra của NABU/SAPO về đường dây bị cáo buộc tại Energoatom . Câu hỏi còn lại là tòa án sẽ kết luận gì về từng cá nhân và từng dòng tiền bị cáo buộc.

Điều này đặc biệt quan trọng với Yermak. Các nguồn được dẫn ủng hộ việc ông được truyền thông nêu là nghi phạm hoặc nhân vật bị buộc tội trong vụ rửa tiền qua bất động sản cao cấp. Nhưng một số thông báo của cơ quan chức năng không nêu tên quan chức, và hồ sơ công khai bằng tiếng Anh chưa đưa ra một chuỗi chứng cứ đã được tòa kiểm chứng cuối cùng .

Tóm lại

Chiến dịch Midas cáo buộc một mạng lưới lại quả và rửa tiền lớn tại Energoatom, với quy mô ít nhất 100 triệu USD . Nhánh liên quan Yermak được đưa tin xoay quanh 460 triệu hryvnia, được RTE mô tả là khoảng 10,5 triệu USD, bị cáo buộc được rửa qua xây dựng khu dân cư cao cấp gần Kyiv . Bê bối đã dẫn tới từ chức, đình chỉ và buộc tội quanh vòng thân cận của Zelensky, nhưng các cáo buộc đối với Yermak và những người khác vẫn là cáo buộc cho đến khi tòa án xác lập trách nhiệm pháp lý .