Liên minh CT4CA: 5 startup công nghệ không khí cùng nhau đưa cảm biến nhỏ chất lượng cao vào chính sách không khí sạch châu Âu

Ngày 15/7/2026, năm công ty công nghệ chất lượng không khí vốn thường cạnh tranh với nhau đã cùng ra mắt liên minh Clean Tech for Clean Air (CT4CA) tại Brussels. Mục tiêu duy nhất: thúc đẩy EU chính thức công nhận các hệ thống cảm biến nhỏ chất lượng cao như một công cụ hợp pháp, bổ trợ cho đánh giá chất lượng không khí chính thức . Liên minh do Wiktor Warchałowski, CEO kiêm đồng sáng lập của Airly (Ba Lan), làm chủ tịch, bao gồm Airly, Clarity Movement Co. (Mỹ), Ecomesure (Pháp), Ellona (Pháp) và Kunak Technologies (Tây Ban Nha) . Cùng nhau, các công ty này đại diện cho hàng chục nghìn hệ thống giám sát môi trường được triển khai trên toàn thế giới .

Tại sao CT4CA ra đời

Liên minh ra mắt khoảng sáu tháng trước thời hạn các quốc gia thành viên EU phải nội luật hóa Chỉ thị Chất lượng Không khí Xung quanh sửa đổi (AAQD, Chỉ thị 2024/2881) . AAQD đặt ra các giới hạn nghiêm ngặt hơn đáng kể đối với PM2.5, PM10 và NO₂ từ năm 2030, nhằm dần đưa tiêu chuẩn EU tiến gần hơn đến Hướng dẫn Chất lượng Không khí của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) . Lập luận cốt lõi của CT4CA là các mục tiêu đầy tham vọng này chỉ có thể đạt được nếu chính quyền có dữ liệu độ phân giải cao, có thể hành động cục bộ — và các cảm biến nhỏ chất lượng cao là cách thực tế nhất để cung cấp dữ liệu đó .

Ô nhiễm không khí vẫn là nguyên nhân môi trường số một gây tử vong sớm ở châu Âu, và các thành viên CT4CA cho rằng người dân không thể chờ đến các thời hạn gia hạn 2035–2040 để được hít thở không khí sạch .

Ba mục tiêu cốt lõi

CT4CA theo đuổi ba mục tiêu chính:

1. Đảm bảo sự công nhận chính thức cho các hệ thống cảm biến nhỏ chất lượng cao trong AAQD sửa đổi và các Đạo luật Thực thi sắp tới — các quy tắc kỹ thuật sẽ xác định mục tiêu chất lượng dữ liệu, yêu cầu mô hình hóa và tiêu chí đại diện không gian .
2. Cung cấp chuyên môn kỹ thuật cho các nhà hoạch định chính sách EU — Ủy ban châu Âu và Nghị viện châu Âu — khi các quốc gia thành viên gấp rút nội luật hóa các giới hạn nghiêm ngặt mới .
3. Thúc đẩy sự chuyển dịch sang dữ liệu chất lượng không khí có độ phân giải cao hơn, mang tính đại diện địa phương hơn, có thể hướng dẫn các chính sách giảm ô nhiễm có mục tiêu hơn .

Phương châm của liên minh là "Không khí sạch hơn bắt đầu từ thông tin tốt hơn" .

Cảm biến nhỏ bổ trợ cho trạm quan trắc cố định như thế nào

Liên minh khẳng định rõ rằng các trạm quan trắc tham chiếu vẫn là xương sống của hệ thống giám sát chất lượng không khí chính thức và sẽ không bị thay thế . Tuy nhiên, họ lập luận rằng chỉ riêng các trạm này có những khoảng trống đáng kể:

Trạm quan trắc cố định	Mạng lưới cảm biến nhỏ
Phủ sóng thưa thớt (thường chỉ 1–3 trạm mỗi thành phố)	Triển khai dày đặc, có thể mở rộng quy mô
Đo đạc tại một điểm cố định	Nắm bắt sự biến thiên không gian giữa các khu phố
Chi phí lắp đặt và bảo trì cao	Chi phí trên mỗi đơn vị thấp hơn, dễ mở rộng
Cung cấp dữ liệu độ chính xác cao nhưng độ phân giải thấp	Cung cấp dữ liệu siêu địa phương, thời gian thực, liên tục

Ô nhiễm không khí mang tính địa phương cao — nồng độ chất ô nhiễm có thể thay đổi đáng kể chỉ trong vài trăm mét tùy thuộc vào giao thông đường bộ, hoạt động công nghiệp, hoạt động cảng/sân bay, thời tiết và bố trí đô thị . Các trạm cố định bỏ lỡ các biến thể vi mô này.

Mạng lưới cảm biến nhỏ giúp chính quyền:

• Xác định các điểm nóng ô nhiễm ở cấp độ đường phố, trường học và khu phố mà trạm tham chiếu có thể bỏ sót
• Cải thiện tính đại diện không gian của toàn bộ mạng lưới giám sát
• Cung cấp dữ liệu gần như thời gian thực để theo dõi các sự kiện ô nhiễm khi chúng xảy ra
• Đánh giá hiệu quả của các kế hoạch hành động địa phương (ví dụ: khu vực phát thải thấp, hạn chế giao thông)
• Bảo vệ tốt hơn các nhóm dân cư dễ bị tổn thương bằng cách xác định các khu vực tiếp xúc nhiều nhất

CT4CA đang yêu cầu điều gì

Liên minh kêu gọi Ủy ban châu Âu chính thức công nhận các cảm biến nhỏ chất lượng cao trong các Đạo luật Thực thi, nơi sẽ xác định các yêu cầu kỹ thuật cho mô hình hóa, tính đại diện không gian, mục tiêu chất lượng dữ liệu và đo lường chỉ định . CT4CA nhấn mạnh rằng họ không nhằm quảng bá bất kỳ công ty hay công nghệ đơn lẻ nào, mà là bảo vệ nguyên tắc rằng cảm biến nhỏ xứng đáng có một vai trò được công nhận trong khuôn khổ không khí sạch của EU . Liên minh cho biết các thông số kỹ thuật châu Âu hiện đã tồn tại để cho phép triển khai cảm biến ngay hôm nay, và việc các cơ quan công quyền chấp nhận rộng rãi hơn dữ liệu cảm biến đáng tin cậy sẽ cho phép các hành động không khí sạch có mục tiêu và đáp ứng nhanh hơn .