Enhanced Games: Khi thể thao cho phép dùng chất tăng cường hiệu suất

Những môn thi đấu dự kiến gồm:

• Bơi lội
• Điền kinh (chạy nước rút)
• Cử tạ

Thay vì kiểm tra doping và cấm chất kích thích, vận động viên có thể sử dụng một số loại chất tăng cường hiệu suất — chẳng hạn steroid, testosterone, hormone tăng trưởng, peptide hoặc chất kích thích — miễn là chúng được kê đơn hợp pháp và theo dõi y khoa.

Trước khi thi đấu, vận động viên phải trải qua các kiểm tra sức khỏe và tiếp tục được theo dõi trong suốt quá trình chuẩn bị và thi đấu. Ban tổ chức cho rằng cách làm này giúp giảm rủi ro so với việc doping bí mật ngoài hệ thống y tế.

Vì sao ban tổ chức cho phép dùng chất tăng cường?

Lập luận cốt lõi của Enhanced Games là: doping đã tồn tại trong thể thao đỉnh cao, bất chấp các chương trình kiểm tra nghiêm ngặt.

Theo họ, việc đưa quá trình “tăng cường hiệu suất” ra ánh sáng sẽ giúp:

• nghiên cứu khoa học rõ ràng hơn
• giám sát y tế chặt chẽ hơn
• giảm nguy cơ do sử dụng thuốc không kiểm soát

Những người sáng lập mô tả giải đấu như một thử nghiệm “ủng hộ khoa học”, nhằm khám phá giới hạn của hiệu suất con người trong điều kiện được quản lý.

Vì sao một số vận động viên vẫn tham gia?

Dù gây tranh cãi, một số vận động viên đẳng cấp cao đã đăng ký thi đấu. Lý do của họ thường xoay quanh ba yếu tố.

1. Tiền thưởng và thu nhập

Nhiều vận động viên Olympic không kiếm được nhiều tiền nếu không có hợp đồng tài trợ lớn. Một số người nói rằng Enhanced Games đưa ra mức thù lao và tiền thưởng cao hơn đáng kể.

Vận động viên bơi lội Mỹ Cody Miller, từng giành huy chương vàng Olympic, cho biết việc kiếm sống bằng bơi chuyên nghiệp ngày càng khó khăn, và yếu tố tài chính là một phần quan trọng trong quyết định tham gia.

2. Hệ thống giám sát y tế

Ban tổ chức hứa hẹn cung cấp kiểm tra sức khỏe toàn diện và theo dõi y khoa cho các vận động viên.

Với một số người, môi trường được kiểm soát như vậy có vẻ an toàn hơn so với việc doping diễn ra bí mật mà không có giám sát chuyên môn.

3. Bất mãn với hệ thống thể thao hiện tại

Một số vận động viên coi dự án này như cách thách thức cấu trúc thể thao truyền thống, nơi họ cho rằng vận động viên được trả công thấp và thiếu hỗ trợ.

Nữ vận động viên chạy nước rút người Mỹ Shania Collins cho biết cô bị thuyết phục bởi các yếu tố như giám sát y tế, chương trình huấn luyện, hỗ trợ dinh dưỡng – hồi phục và chế độ đãi ngộ dành cho vận động viên.

Vì sao nhiều tổ chức thể thao phản đối mạnh mẽ?

Phản ứng từ cộng đồng thể thao quốc tế phần lớn là tiêu cực.

WADA gọi Enhanced Games là một “khái niệm nguy hiểm và vô trách nhiệm”, cho rằng việc khuyến khích sử dụng các chất tăng cường mạnh có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe vận động viên.

Các nhà phê bình thường nêu ra bốn mối lo chính.

Nguy cơ sức khỏe

Nhiều loại PED liên quan đến các tác dụng phụ lâu dài, đặc biệt khi sử dụng liều cao hoặc trong thời gian dài. Các tổ chức chống doping cho rằng việc khuyến khích dùng những chất này — dù có giám sát — vẫn tiềm ẩn rủi ro lớn.

Áp lực phải dùng thuốc để cạnh tranh

Một lo ngại khác là cái gọi là “ép buộc gián tiếp qua cạnh tranh”.

Nếu vận động viên dùng thuốc luôn có thành tích vượt trội, những người khác có thể cảm thấy buộc phải làm điều tương tự để không bị tụt lại phía sau.

Ảnh hưởng tới vận động viên trẻ

Các cơ quan chống doping lo rằng việc bình thường hóa PED trong một sự kiện lớn có thể gửi tín hiệu sai đến các vận động viên trẻ, những người không có điều kiện giám sát y tế tương tự.

Làm suy yếu “tinh thần thể thao”

Các hệ thống chống doping hiện đại dựa trên quan điểm rằng thành tích thể thao nên phản ánh tài năng, tập luyện và cạnh tranh công bằng, thay vì phụ thuộc vào tăng cường dược lý.

Theo Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) và WADA, Enhanced Games thách thức trực tiếp triết lý đó.

Một tầm nhìn mới cho thể thao hay thí nghiệm nguy hiểm?

Enhanced Games đang đặt ra một câu hỏi lớn cho tương lai thể thao: nên tiếp tục theo đuổi mô hình “thể thao sạch” với các lệnh cấm nghiêm ngặt, hay chấp nhận tăng cường sinh học trong môi trường được kiểm soát?

Người ủng hộ cho rằng giải đấu minh bạch hơn và phản ánh thực tế của thể thao hiện đại. Nhưng những người phản đối cảnh báo nó có thể khởi động một cuộc chạy đua doping, nơi chiến thắng phụ thuộc nhiều hơn vào dược lý học thay vì năng lực con người.

Dù kết quả ra sao, cuộc tranh luận mà Enhanced Games tạo ra — về công bằng, sức khỏe và giới hạn của hiệu suất con người — có thể sẽ ảnh hưởng đến cách thế giới nhìn nhận thể thao đỉnh cao trong nhiều năm tới.