Christian Wolfrum tiếp quản AI Singapore: Bước chuyển từ năng lực nghiên cứu sang tác động thực tế

Giáo sư Christian Wolfrum chính thức trở thành Chủ tịch điều hành AI Singapore (AISG) từ ngày 1/7/2026, kế nhiệm Giáo sư Ho Teck Hua, người giữ vai trò chủ tịch điều hành sáng lập từ khi AISG được thành lập.

Đây không hẳn là một cuộc đổi hướng, mà là sự chuyển trọng tâm: AISG sẽ tiếp tục dựa trên nền tảng nghiên cứu, nhân lực và hợp tác doanh nghiệp đã xây dựng, đồng thời thúc đẩy mạnh hơn các hệ thống AI đáng tin cậy, tạo ra giá trị có thể đo lường cho xã hội và nền kinh tế.

Wolfrum sẽ đảm nhiệm những gì?

Bộ Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin Singapore (MDDI) cùng Quỹ Nghiên cứu Quốc gia Singapore (NRF) cho biết Wolfrum sẽ phối hợp với cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các đối tác trong hệ sinh thái để dẫn dắt giai đoạn tiếp theo của AISG. Trọng tâm công việc của ông gồm:

• Thúc đẩy các ưu tiên của Singapore trong Chiến lược AI quốc gia 2.0.
• Tăng cường đóng góp của AISG cho Kế hoạch Nghiên cứu và Phát triển AI quốc gia.
• Hỗ trợ tham vọng đưa Singapore trở thành trung tâm toàn cầu về AI đáng tin cậy và tạo ảnh hưởng thực chất.
• Kết nối nghiên cứu hàn lâm với nhu cầu sử dụng trong ngành, để nghiên cứu tạo ra kết quả thực tế và việc ứng dụng được hỗ trợ bởi năng lực kỹ thuật chuyên sâu.

Thông báo bổ nhiệm chưa đưa ra một thời hạn triển khai chi tiết hay các chỉ tiêu mới dành riêng cho nhiệm kỳ của Wolfrum. Vì vậy, kỳ vọng rõ ràng nhất trước mắt là AISG sẽ duy trì hướng đi hiện tại nhưng siết chặt hơn mối liên kết giữa nghiên cứu, triển khai và phát triển nhân tài.

Nền tảng học thuật và vai trò tại NTU

Wolfrum vẫn giữ chức Phó Chủ tịch kiêm Provost của Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) trong khi đảm nhiệm vị trí tại AISG. Vai trò kép này giúp ông tiếp tục gắn trực tiếp với hoạt động nghiên cứu và giáo dục đại học.

Trước khi gia nhập NTU, ông từng là Phó Chủ tịch phụ trách nghiên cứu tại ETH Zurich. Trong thời gian đó, ông góp phần xây dựng các nỗ lực AI cấp quốc gia của Thụy Sĩ, trong đó có Viện AI Quốc gia Thụy Sĩ và Sáng kiến AI Thụy Sĩ.

Kinh nghiệm này phù hợp với phạm vi hoạt động của AISG — từ nghiên cứu nền tảng, dự án ứng dụng và hỗ trợ doanh nghiệp đến đào tạo lực lượng lao động. Ho Teck Hua từng mô tả Wolfrum là một “nhà khoa học và lãnh đạo học thuật đẳng cấp thế giới”, đồng thời đánh giá cao cam kết của ông trong việc thúc đẩy AI cho nghiên cứu, giáo dục và các ứng dụng thực tế.

Di sản của Ho Teck Hua tại AI Singapore

Ho Teck Hua giữ chức chủ tịch điều hành sáng lập AISG từ năm 2017 đến hết ngày 30/6/2026. Các cơ quan Singapore ghi nhận ông đã định hình chiến lược của AISG, thúc đẩy tham vọng AI quốc gia và củng cố quan hệ hợp tác giữa trường đại học, doanh nghiệp và chính phủ.

Trong thời gian ông lãnh đạo, AISG phát triển nhiều chương trình kết hợp nghiên cứu với xây dựng năng lực, gồm:

• AISG PhD Fellowship, hỗ trợ nhân tài nghiên cứu AI trình độ cao.
• 100 Experiments (100E), kết nối nhà nghiên cứu AI với doanh nghiệp để triển khai các dự án thực tiễn.
• AI Apprenticeship Programme (AIAP), tập trung phát triển năng lực kỹ sư AI.
• Các dự án nghiên cứu và ứng dụng AI nhằm giải quyết thách thức quốc gia trong những lĩnh vực như y tế và giáo dục.

Theo các số liệu được công bố, AISG đã hoàn thành hơn 300 dự án AI và đào tạo gần 500 kỹ sư AI. Chương trình “AI for Everyone” cũng tiếp cận hơn 96.000 người kể từ tháng 8/2018, theo báo cáo 5 năm của AISG.

Ho hiện vẫn là Chủ tịch thứ năm của NTU và Giáo sư Đại học danh dự. NTU cũng liệt kê ông là Chủ tịch Hiệp hội các trường đại học Vành đai Thái Bình Dương và Chủ tịch Viện Hàn lâm Kỹ thuật Singapore.

Di sản ông để lại vì thế không chỉ nằm ở các con số. Ho đã xây dựng một nền tảng trong đó nghiên cứu, ưu tiên quốc gia, doanh nghiệp và các chương trình phát triển nhân lực bổ trợ cho nhau. Wolfrum tiếp quản nền tảng này, thay vì bắt đầu lại một sáng kiến AI quốc gia hoàn toàn mới.

Vì sao SEA-LION quan trọng trong giai đoạn chuyển giao?

SEA-LION, viết tắt của Southeast Asian Languages in One Network, là một trong những ví dụ rõ nhất về nỗ lực nghiên cứu gắn với sản phẩm của AISG. Đây là dòng mô hình ngôn ngữ mở, đa ngôn ngữ và đa phương thức, được thiết kế để thể hiện tốt hơn ngôn ngữ, văn hóa và bối cảnh đa dạng của Đông Nam Á.

Ý nghĩa của SEA-LION không chỉ nằm ở việc Singapore phát triển thêm một mô hình ngôn ngữ lớn. Các mô hình đa dụng được huấn luyện chủ yếu trên dữ liệu và giả định của những thị trường lớn có thể xử lý không đồng đều các ngôn ngữ và bối cảnh văn hóa trong khu vực. AISG muốn SEA-LION lấp một phần khoảng trống đó, để nhà phát triển và nhà nghiên cứu địa phương có thể sử dụng, tùy chỉnh và tinh chỉnh mô hình cho các ứng dụng phù hợp với khu vực.

Trong Chương trình Mô hình Ngôn ngữ Lớn Đa phương thức Quốc gia, các nhà khoa học và kỹ sư tại Singapore đã phát triển thêm năng lực huấn luyện, tinh chỉnh mô hình, xây dựng bộ dữ liệu và điều chỉnh hệ thống theo bối cảnh ngôn ngữ, văn hóa khu vực. Chương trình bao gồm SEA-LION và MERaLiON; chính phủ Singapore cho biết các tổ chức như Cơ quan Tiền tệ Singapore và tập đoàn GoTo của Indonesia đã sử dụng các dòng mô hình này để phát triển ứng dụng.

SEA-LION cũng được hình thành qua hợp tác với khu vực tư nhân. Google DeepMind cho biết AISG đã sử dụng dòng mô hình Gemma trong quá trình phát triển SEA-LION, còn Dell Technologies hợp tác thử nghiệm và tối ưu mô hình cho máy tính AI và hạ tầng điện toán biên. Những hợp tác này cho thấy hướng đi mà nhiệm vụ của Wolfrum nhấn mạnh: biến năng lực nghiên cứu thành các công cụ dễ tiếp cận và có thể triển khai trong thực tế.

Wolfrum có thể định hình giai đoạn AI tiếp theo của Singapore ra sao?

Thông báo bổ nhiệm cho thấy ba ưu tiên lớn.

1. Từ thế mạnh nghiên cứu đến kết quả có ý nghĩa

AISG được kỳ vọng hỗ trợ Chiến lược AI quốc gia 2.0 và kế hoạch nghiên cứu, phát triển AI quốc gia. Điều đó đồng nghĩa với việc duy trì chiều sâu nghiên cứu nhưng đồng thời chú trọng hơn đến câu hỏi: dự án có giải quyết vấn đề quan trọng, củng cố năng lực trong nước và đến được với người dùng hoặc tổ chức hay không.

2. AI đáng tin cậy, gắn với nhu cầu doanh nghiệp

Tham vọng của Singapore không chỉ là phát triển các hệ thống tiên tiến, mà còn trở thành trung tâm về AI đáng tin cậy và tạo tác động. Vị trí của Wolfrum nằm ở điểm giao giữa chất lượng nghiên cứu, triển khai có trách nhiệm, ứng dụng thương mại và giá trị công cộng.

Điều này không có nghĩa việc bổ nhiệm đã bảo đảm một kết quả cụ thể. Tuy nhiên, nó cho thấy AISG được yêu cầu rõ ràng phải kết nối tiến bộ kỹ thuật với sự tin cậy và tính hữu ích trong đời sống thực.

3. Khép chặt hơn vòng liên kết đại học – doanh nghiệp – chính phủ

Lợi thế riêng của AISG là khả năng tập hợp trường đại học, cơ quan công quyền, nhà nghiên cứu, startup và các doanh nghiệp lớn. Vai trò tại NTU cùng kinh nghiệm lãnh đạo nghiên cứu quốc tế của Wolfrum có thể giúp làm sâu sắc hơn mối liên kết này, trong khi các chương trình do Ho xây dựng cung cấp nền tảng nhân lực và hạ tầng dự án để tiếp tục phát triển.

Nhân tài vẫn là yếu tố trung tâm. Những kết quả trước đây của AISG cho thấy năng lực AI quốc gia không chỉ phụ thuộc vào mô hình hay bài nghiên cứu, mà còn cần các kỹ sư có khả năng xây dựng, điều chỉnh và triển khai hệ thống. Thử thách tiếp theo của Wolfrum là mở rộng năng lực đó, đồng thời biến các sáng kiến như SEA-LION thành tài sản nghiên cứu và công nghiệp bền vững.

Kết luận

Việc Christian Wolfrum được bổ nhiệm mang đến cho AI Singapore một nhà lãnh đạo có nền tảng phù hợp với thách thức tiếp theo: thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu tiên tiến và ứng dụng thực tế. Ông tiếp quản với nhiệm vụ thúc đẩy chiến lược AI của Singapore, nâng cao kết quả nghiên cứu và đổi mới, đồng thời hỗ trợ mục tiêu phát triển AI đáng tin cậy, có tác động.

Ông cũng kế thừa một nền móng đáng kể. Dưới thời Ho Teck Hua, AISG đã hoàn thành hàng trăm dự án, đào tạo gần 500 kỹ sư AI và xây dựng hệ thống chương trình trải rộng từ nghiên cứu, thử nghiệm đến phổ cập kiến thức AI và phát triển mô hình đa ngôn ngữ.

Ý nghĩa của cuộc chuyển giao cuối cùng sẽ phụ thuộc vào khâu thực thi. Nếu AISG vừa giữ được chiều sâu nghiên cứu, vừa mở rộng ứng dụng trong doanh nghiệp, đào tạo nhân lực địa phương và phát triển các hệ thống phù hợp với khu vực như SEA-LION, nhiệm kỳ của Wolfrum có thể đánh dấu bước chuyển từ xây dựng năng lực AI quốc gia sang mở rộng tác động của năng lực đó.