IPO Unitree Robotics: Cơn sốt robot hình người đầu tiên niêm yết trên sàn Trung Quốc

Unitree Robotics (Công ty Công nghệ Yushu) đã trở thành một trong những thương vụ công nghệ được mong đợi nhất trong lịch sử Trung Quốc gần đây. Nhà sản xuất robot có trụ sở tại Hàng Châu đã chốt giá IPO mang tính bước ngoặt trên sàn STAR Market Thượng Hải ở mức 150,80 NDT (22,34 USD) mỗi cổ phiếu, nhắm tới mục tiêu huy động khoảng 6,1 tỷ NDT (904 triệu USD) với mức định giá khoảng 61 tỷ NDT (9 tỷ USD) . Khi đợt đăng ký mua mở cửa vào ngày 10 tháng 8 năm 2026, nhu cầu từ các nhà đầu tư cá nhân đã đạt đến mức phi thường — vượt quá 8.000 lần số lượng cổ phiếu chào bán, với tỷ lệ phân bổ cuối cùng chỉ 0,018% . Dưới đây là phân tích toàn diện.

Lịch sử công ty và nhà sáng lập

Unitree được thành lập vào ngày 26 tháng 8 năm 2016, trong một văn phòng rộng 50 mét vuông tại quận Tân Giang, Hàng Châu, bởi Vương Hưng Hưng (Wang Xingxing) . Sinh năm 1990 tại Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang, Vương đã chế tạo robot hai chân đầu tiên của mình khi còn là sinh viên năm nhất tại Đại học Khoa học Kỹ thuật Chiết Giang vào năm 2009 chỉ với khoảng 200 NDT (30 USD) linh kiện . Trong thời gian học thạc sĩ kỹ thuật cơ khí tại Đại học Thượng Hải (2013-2016), anh đã tự tài trợ phát triển một robot bốn chân chi phí thấp có tên "XDog" — được chế tạo bằng các động cơ đầu trục không chổi than giá rẻ thay vì các bộ truyền động tùy chỉnh đắt tiền mà các phòng thí nghiệm như Boston Dynamics sử dụng .

Sau khi tốt nghiệp vào giữa năm 2016, Vương đã gia nhập nhà sản xuất máy bay không người lái DJI trong vai trò kỹ sư nhưng từ chức sau khoảng hai tháng để thành lập công ty riêng . XDog đã thu hút được sự chú ý của truyền thông quốc tế, và Vương đã từ chối những lời đề nghị bán thiết kế này . Với sự giúp đỡ từ một nhà đầu tư thiên thần và khoảng 12.000 USD tiền tiết kiệm cá nhân, Unitree đã ra đời .

Công ty ban đầu chuyên về robot bốn chân (dòng Go2, B2, A2) cho mục đích tiêu dùng, nghiên cứu và công nghiệp, và bắt đầu sản xuất robot hình người vào năm 2024 . Đợt IPO đã biến nhà sáng lập 36 tuổi trở thành tỷ phú với khối tài sản ước tính 2,4 tỷ USD dựa trên tỷ lệ sở hữu của ông . Robot hình người của Unitree cũng đã biểu diễn tại Gala mùa Xuân 2025 của Trung Quốc, mang lại cho công ty tầm nhìn rộng rãi .

Tài chính IPO

Chỉ số	Giá trị
Sàn giao dịch / Board	Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải, STAR Market (mã: 688836.SS)
Giá chào bán mỗi cổ phiếu	150,80 NDT (22,34 USD)
Số cổ phiếu chào bán	~40,45 triệu (10% vốn sau IPO)
Tổng số tiền huy động	~6,1 tỷ NDT (904 triệu USD)
Định giá IPO	~61 tỷ NDT (9 tỷ USD)
Hệ số P/E	~219 lần thu nhập
Tỷ lệ đăng ký mua vượt mức	>8.000 lần (báo cáo dao động từ 5.526x đến 8.289x)
Tỷ lệ phân bổ cho nhà đầu tư lẻ	~0,018%
Mở đăng ký / Thanh toán	10-12 tháng 8, 2026

Nguồn:

Các nhà đầu tư cá nhân đã gửi 9,8 triệu lệnh mua trị giá khoảng 8,1 nghìn tỷ NDT (1,2 nghìn tỷ USD), vượt qua sổ lệnh bán lẻ 7,1 nghìn tỷ NDT của đợt IPO của nhà sản xuất chip nhớ CXMT Corp vào tháng trước . Tỷ lệ trúng thầu khoảng 0,018% có nghĩa là chỉ có một trong khoảng 5.500 người đăng ký nhận được cổ phiếu, với một số cổ phiếu thể chế được thu hồi sang phần bán lẻ .

Phân tích doanh thu và khả năng sinh lời

Quỹ đạo doanh thu của Unitree rất ấn tượng, được thúc đẩy bởi sự chuyển đổi nhanh chóng từ robot bốn chân sang robot hình người:

• 2023: 159,1 triệu NDT (~23,5 triệu USD)
• 2024: 392,8 triệu NDT (~58 triệu USD)
• 2025: 1,70 tỷ NDT (~253 triệu USD) — mức tăng 335% so với cùng kỳ năm trước

Biên lợi nhuận gộp: Đạt khoảng 60% cho cả năm 2025; riêng mảng robot hình người đạt 62,91% .

Khả năng sinh lời: Unitree có lãi trong năm 2025. Lợi nhuận ròng điều chỉnh thuộc về cổ đông đạt khoảng 600 triệu NDT (~89 triệu USD), khiến nó trở thành một trong số ít các nhà sản xuất robot hình người có lãi trên toàn cầu . Lợi nhuận ròng theo chuẩn mực kế toán thông thường là khoảng 278-280 triệu NDT .

Sự thay đổi trong cơ cấu doanh thu theo danh mục sản phẩm:

Mảng	Năm 2024 (cả năm)	9 tháng đầu năm 2025
Robot hình người	~27,6%	~51,5%
Robot bốn chân	~59,5%	~42,3%
Linh kiện / khác	~12,9%	~6%

Nguồn:

Lần đầu tiên, robot hình người đã trở thành nguồn doanh thu lớn nhất của Unitree trong năm 2025, chiếm 51,5% doanh thu trong chín tháng đầu năm, tăng từ 27,6% trong cả năm 2024 . Tính cả năm 2025, tổng doanh thu từ robot hình người đạt 868 triệu NDT, chiếm 51,78% thu nhập từ hoạt động kinh doanh chính .

Tính đến cuối năm 2025, doanh số tích lũy đạt 33.294 robot bốn chân và 5.632 robot hình người . Unitree đã xuất xưởng hơn 5.500 robot hình người trong năm 2025, trong đó khoảng 70% được xuất khẩu sang các trường đại học và viện nghiên cứu để nghiên cứu thuật toán và giảng dạy . Nhìn chung, khoảng 74% doanh thu từ robot hình người đến từ các khách hàng nghiên cứu và giáo dục .

Doanh thu nước ngoài đạt 731,66 triệu NDT trong năm 2025, chiếm 43,65% doanh thu từ hoạt động kinh doanh chính của Unitree .

Các nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư nền tảng

Một đội ngũ nhà đầu tư chiến lược mạnh mẽ đã tham gia vào các vòng IPO và trước IPO:

• DeepSeek — Công ty khởi nghiệp AI đã đầu tư 141 triệu NDT (~20,8 triệu USD) với tư cách là nhà đầu tư chiến lược, mua lại 2,31% cổ phần với thỏa thuận phong tỏa ba năm. Quan hệ đối tác này sẽ cùng phát triển các mô hình AI và công nghệ trí tuệ nhúng (embodied intelligence)
• Tencent Holdings — Một nhà đầu tư trước IPO cũng tham gia vào đợt phân bổ chiến lược
• China National Petroleum Corp (CNPC) — Gã khổng lồ năng lượng nhà nước
• China Southern Power Grid
• China Telecom
• Citic Securities
• Quỹ An sinh Xã hội Quốc gia

Nguồn:

Phần phân bổ chiến lược có tổng cộng khoảng 8,08 triệu cổ phiếu, chiếm 20% tổng số cổ phiếu phát hành . Meituan cũng được xem là nhà đầu tư bên ngoài lớn nhất của Unitree trong các vòng IPO trước đó .

Tác động thị trường rộng hơn

• Nhà sản xuất robot hình người đầu tiên niêm yết trên đại lục: Việc niêm yết của Unitree là một cột mốc cho lĩnh vực robot hình người của Trung Quốc, đánh dấu lần đầu tiên một công ty robot hình người thuần túy (pure-play) lên sàn giao dịch trên đại lục .
• Cột mốc định giá: Mức định giá ~9 tỷ USD và hệ số P/E 219 lần đã tạo ra một chuẩn mực cao cho lĩnh vực này. Các nhà phân tích đã so sánh với các đối thủ phương Tây thua lỗ như Figure AI, được định giá 39 tỷ USD mà không có doanh thu .
• Chất xúc tác "AI vật lý" (Physical AI): Các nhà phân tích thị trường coi đây là một bài kiểm tra lớn về khẩu vị của nhà đầu tư đối với chủ đề AI nhúng của Trung Quốc, nơi các thế mạnh của chuỗi công nghiệp đang được thương mại hóa thành các ứng dụng AI trong thế giới vật lý .
• Hiệu ứng lan tỏa: Sự đón nhận mạnh mẽ này được kỳ vọng sẽ khuyến khích các công ty robot khác của Trung Quốc — bao gồm Fourier Intelligence và đơn vị robot của Xiaomi — đẩy nhanh kế hoạch niêm yết của riêng họ trên STAR Market .

Những thách thức chính: Hạn chế từ Mỹ

Các nguồn tin hiện có không chứa thông tin chuyên sâu về các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ nhắm mục tiêu cụ thể vào Unitree. Tuy nhiên, một số rủi ro mang tính cấu trúc nảy sinh từ bối cảnh tách rời công nghệ Mỹ-Trung rộng hơn:

• Kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến: Các hạn chế của Mỹ đối với việc bán chip AI/GPU cao cấp (ví dụ: NVIDIA H100/B200) cho Trung Quốc có thể hạn chế khả năng của Unitree trong việc tìm nguồn cung ứng bộ xử lý tiên tiến nhất cần thiết cho suy luận và đào tạo AI robot hình người thời gian thực.
• Rủi ro danh sách thực thể (Entity List) tiềm ẩn: Với tư cách là một công ty dẫn đầu robot Trung Quốc nổi tiếng cạnh tranh với Tesla và Boston Dynamics, Unitree có thể trở thành mục tiêu cho các chỉ định Danh sách Thực thể trong tương lai của Bộ Thương mại Mỹ, điều này sẽ cắt đứt quyền truy cập vào các linh kiện có nguồn gốc từ Mỹ và phần mềm EDA.
• Sự phụ thuộc vào linh kiện: Mặc dù Unitree tự thiết kế bộ truyền động và hệ thống điều khiển , nhiều linh kiện chính xác (cảm biến, bộ mã hóa, động cơ cao cấp) vẫn phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu mà các hạn chế của Mỹ có thể làm gián đoạn.
• Lo ngại về lưỡng dụng: Chính phủ Mỹ ngày càng giám sát chặt chẽ các công ty robot và AI Trung Quốc theo các khuôn khổ an ninh quốc gia và công nghệ lưỡng dụng, và đợt IPO nổi tiếng của Unitree có thể thu hút thêm sự chú ý của cơ quan quản lý.
• Rủi ro doanh thu nước ngoài: Với doanh thu nước ngoài chiếm 43,65% doanh thu trong năm 2025 , bất kỳ rào cản thương mại nào do Mỹ dẫn đầu đều có thể gây áp lực lên hoạt động kinh doanh quốc tế của Unitree.

Lưu ý: Những thách thức nêu trên được suy luận từ bối cảnh tách rời công nghệ Mỹ-Trung rộng hơn. Không có nguồn tin nào trong số các bằng chứng có sẵn đề cập rõ ràng đến Unitree trong một hành động trừng phạt cụ thể nào của Mỹ tính đến thời điểm tìm kiếm.