Israel-Lebanon: Tuyên bố 'Ở lại vĩnh viễn' của Katz vấp phải sự phản đối từ Mỹ và cáo buộc tội ác chiến tranh

Căng thẳng giữa Israel, Lebanon và Mỹ đã leo thang lên mức cao nhất kể từ khi thỏa thuận khung được ký kết vào tháng 6 năm 2026, với ba cuộc khủng hoảng chồng chéo diễn ra đồng thời: một thách thức trực tiếp đối với tiến trình hòa bình đã được thương lượng, các cáo buộc về sự phá hủy có hệ thống và tội ác chiến tranh, và những cáo buộc rằng các hoạt động quân sự của Israel đang cố tình gây ra các vụ cháy rừng trên diện rộng ở miền nam Lebanon.

Tuyên bố 'Hiện diện vĩnh viễn' của Katz và phản ứng dữ dội từ Mỹ

Vào ngày 12 tháng 8 năm 2026, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz đã tuyên bố trong một chuyến thăm tới miền nam Lebanon rằng lực lượng Israel sẽ ở lại đó vĩnh viễn, nói thẳng thừng: "chúng tôi ở đây để ở lại" . Tuyên bố này mâu thuẫn trực tiếp với các điều khoản của Thỏa thuận khung ba bên do Mỹ làm trung gian được ký kết tại Washington vào ngày 26 tháng 6 năm 2026.

Chính quyền Trump đã phản ứng bằng một lời chỉ trích công khai sắc bén và trực tiếp bất thường. Một quan chức Bộ Ngoại giao nói với Axios rằng những bình luận của Katz đã mâu thuẫn với chính những đảm bảo của Israel và rằng "một sự hiện diện quân sự vĩnh viễn ở miền nam Lebanon là không phù hợp với hòa bình và an ninh lâu dài của cả hai nước" và đi ngược lại thỏa thuận khung .

Sau khi bị Mỹ chỉ trích, Katz đã rút lại tuyên bố vào ngày 13 tháng 8, làm rõ rằng Israel sẽ không rút quân cho đến khi Hezbollah giải giáp hoàn toàn, đóng khung sự hiện diện này là có điều kiện thay vì vĩnh viễn . Tuy nhiên, sự xoay chuyển này đã không giải quyết được căng thẳng cốt lõi, vì thỏa thuận khung đã hình dung rõ ràng việc rút quân diễn ra song song với — chứ không phải sau — quá trình giải giáp.

Thỏa thuận khung ngày 26 tháng 6: Một nền tảng mong manh

Thỏa thuận do Mỹ làm trung gian được ký kết vào ngày 26 tháng 6 năm 2026 tại Washington, D.C., thiết lập một quy trình dựa trên kết quả thực hiện, bao gồm :

• Rút quân dần dần của Israel khỏi miền nam Lebanon.
• Giải giáp Hezbollah và tháo dỡ cơ sở hạ tầng quân sự của tổ chức này.
• Triển khai Lực lượng Vũ trang Lebanon (LAF) để kiểm soát các khu vực đã bỏ trống.
• Một cơ chế nhằm khôi phục chủ quyền của Lebanon.

Ngoại trưởng Marco Rubio đã mô tả thỏa thuận này như một "bước đầu tiên" và "một quy trình rõ ràng và có cấu trúc để khôi phục chủ quyền của Lebanon" . Thỏa thuận đã được theo sau bởi nhiều vòng đàm phán, gần đây nhất là vòng thứ bảy tại Rome vào đầu tháng 8 năm 2026, tập trung vào việc thiết lập các "khu vực thí điểm" cho việc rút quân theo từng giai đoạn . Tuyên bố của Katz trực tiếp phá hoại khuôn khổ đã được thương lượng này.

Lời lên án của Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam: 'Sự phá hủy có hệ thống'

Vào ngày 12 tháng 8, Thủ tướng Nawaf Salam đã đưa ra lời lên án mạnh mẽ đối với các chiến dịch của Israel ở miền nam Lebanon, đặc biệt chỉ ra :

• "Sự phá hủy có hệ thống các ngôi nhà" — Lực lượng Israel đang phá hủy các tòa nhà dân cư tại các ngôi làng bao gồm Mansouri, Zawtar al-Sharqiyah và Kfar Tebnit.
• Các chiến dịch ủi đất và phá hủy cơ sở hạ tầng và các tòa nhà chính phủ.
• Các cuộc tấn công vào các địa điểm tôn giáo và đe dọa người dân.

Salam cáo buộc Israel trừng phạt tập thể và nói rằng nước này đang "cố gắng xóa sổ lịch sử của Lebanon" . Ông tuyên bố rằng việc cho rằng các ngôi làng hoàn toàn là các cơ sở quân sự "không đứng vững trước bất kỳ logic nào và không thể được sử dụng như một cái cớ cho sự hủy diệt" . Salam cũng cho biết chính phủ của ông ủng hộ việc thu thập bằng chứng về tội ác chiến tranh và vi phạm luật nhân đạo quốc tế . Trong một sự cố riêng biệt, Salam cho biết tài khoản X của ông đã bị hack sau khi một bài đăng cáo buộc Israel vi phạm nghiêm trọng bị xóa .

Cáo buộc về cháy rừng: 'Diệt chủng sinh thái' ở miền nam Lebanon

Lính cứu hỏa, người dân và các nhóm môi trường ở miền nam Lebanon đã cáo buộc quân đội Israel cố tình gây ra các vụ cháy rừng bằng máy bay không người lái, pháo sáng và đạn dược để đốt rừng, vườn ô liu và đất nông nghiệp . Các chi tiết chính bao gồm:

• Hussein Fakih, người đứng đầu lực lượng dân phòng ở vùng Nabatiya, nói với The Guardian rằng 30-40% diện tích đất gần tiền tuyến đã bị ảnh hưởng bởi cháy .
• Lính cứu hỏa cho biết họ bị máy bay không người lái của Israel nhắm mục tiêu trong khi cố gắng dập lửa, buộc họ phải rút lui .
• Đơn vị Quan hệ Truyền thông của Hezbollah đã lên án những gì họ gọi là một chiến dịch phá hủy môi trường có chủ đích .
• Thủ tướng Lebanon đã mô tả cách tiếp cận tổng thể của Israel là một "chính sách tiêu thổ" .
• Các nhà hoạt động môi trường đã gọi chiến thuật này là "diệt chủng sinh thái" .

Tóm tắt lập trường

Bên liên quan	Lập trường
Israel (Katz)	Lực lượng sẽ ở lại cho đến khi Hezbollah giải giáp; ban đầu tuyên bố hiện diện "vĩnh viễn", sau đó rút lại thành "có điều kiện" sau khi bị Mỹ chỉ trích
Lebanon (Salam)	Phá hủy nhà cửa và địa điểm tôn giáo một cách có hệ thống vi phạm luật pháp quốc tế; cáo buộc Israel theo đuổi chiến thuật tiêu thổ và cố tình gây ra cháy rừng
Mỹ (Chính quyền Trump)	Bác bỏ tuyên bố của Katz vì không phù hợp với thỏa thuận khung ngày 26 tháng 6; nhấn mạnh việc rút quân dần dần gắn liền với giải giáp Hezbollah và triển khai LAF

Tình trạng đàm phán và mâu thuẫn cốt lõi

Vòng đàm phán thứ bảy do Mỹ làm trung gian đã kết thúc tại Rome vào đầu tháng 8 năm 2026 với những tiến triển về "khu vực thí điểm", nhưng việc thực hiện vẫn bị đình trệ . Một diễn biến quan trọng là việc nhất trí về một danh sách rút gọn gồm bốn quốc gia — Anh, Ý, Thụy Sĩ và Indonesia — để xác minh việc giải giáp của Hezbollah, mặc dù một quan chức Lebanon sau đó đã phủ nhận rằng một thỏa thuận đã đạt được .

Mâu thuẫn cốt lõi vẫn còn: Israel khẳng định sẽ không rút quân trừ khi Hezbollah giải giáp hoàn toàn, nhưng thỏa thuận khung hình dung việc rút quân diễn ra song song với việc giải giáp. Trong khi đó, các vụ phá hủy đang diễn ra và các cáo buộc về cháy rừng đang làm xói mòn thêm khả năng tồn tại của lệnh ngừng bắn.