Google, Meta và TikTok bị khiếu nại tại EU vì để lọt quảng cáo lừa đảo đầu tư

Các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng tại châu Âu đã chính thức cáo buộc những nền tảng công nghệ lớn không làm đủ để ngăn chặn quảng cáo lừa đảo tài chính. Tổ chức Người tiêu dùng châu Âu (BEUC) cùng với 29 tổ chức thành viên trên khắp Liên minh châu Âu đã nộp đơn khiếu nại Google, Meta và TikTok lên Ủy ban châu Âu và các cơ quan quản lý quốc gia theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (Digital Services Act – DSA). Theo các tổ chức này, những công ty công nghệ nói trên chưa phát hiện và gỡ bỏ hiệu quả các quảng cáo đầu tư lừa đảo nhắm vào người dùng tại châu Âu.

Nội dung chính của các khiếu nại

Các khiếu nại phối hợp cho rằng Google, Meta và TikTok đã để các quảng cáo tài chính gian lận lan rộng trên nền tảng của mình, trong khi nhiều quảng cáo đáng ngờ vẫn tồn tại ngay cả sau khi đã được báo cáo bởi các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng.

Theo BEUC và các tổ chức thành viên:

• Các biện pháp kiểm soát quảng cáo hiện tại không đủ để ngăn quảng cáo đầu tư lừa đảo.
• Nhiều quảng cáo gian lận vẫn hiển thị cho người dùng dù đã được báo cáo.
• Điều này có thể vi phạm nghĩa vụ theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số của EU, vốn yêu cầu các nền tảng lớn phải hạn chế nội dung bất hợp pháp và giảm rủi ro hệ thống.

Các đơn khiếu nại đã được gửi đến Ủy ban châu Âu và các cơ quan quản lý quốc gia, mở ra khả năng cơ quan chức năng tiến hành điều tra hoặc áp dụng biện pháp thực thi nếu xác định các nền tảng không tuân thủ DSA.

Điều tra phát hiện gần 900 quảng cáo nghi lừa đảo

Cơ sở của các khiếu nại là một cuộc thu thập bằng chứng do các tổ chức người tiêu dùng tại 13 quốc gia châu Âu thực hiện. Trong quá trình này, các nhà nghiên cứu ghi nhận 893 quảng cáo bị nghi là lừa đảo liên quan đến các chương trình đầu tư gian lận.

Một số phát hiện chính gồm:

• Các ảnh chụp màn hình quảng cáo được thu thập từ tháng 12/2025 đến tháng 3/2026.
• Những quảng cáo này xuất hiện trên các nền tảng thuộc Google, Meta và TikTok.
• Chỉ khoảng 27% trong số gần 900 quảng cáo bị gỡ bỏ sau khi được báo cáo cho các nền tảng.

Theo các nhóm bảo vệ người tiêu dùng, tỷ lệ gỡ bỏ thấp cho thấy hệ thống kiểm soát của các nền tảng chưa phản ứng hiệu quả với báo cáo về gian lận tài chính.

Phản hồi từ các nền tảng

Một số báo cáo cho biết Google đã gỡ khoảng 60% số quảng cáo được báo trực tiếp cho họ sau khi nhận được thông tin.

Tuy nhiên, các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng cho rằng phản ứng tổng thể của các nền tảng vẫn chưa đủ, bởi nhiều quảng cáo nghi lừa đảo vẫn tiếp tục tồn tại hoặc lan truyền sau khi bị phát hiện. Họ nhấn mạnh rằng các nền tảng lớn cần chủ động phát hiện và loại bỏ các quảng cáo gian lận thay vì phụ thuộc chủ yếu vào việc báo cáo từ bên ngoài.

Trong các thông tin công khai liên quan đến vụ việc, phản hồi chi tiết từ Meta và TikTok còn khá hạn chế.

Vai trò của Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA)

Vụ việc được chú ý vì các khiếu nại được nộp theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số của Liên minh châu Âu, khuôn khổ pháp lý nhằm buộc các nền tảng trực tuyến lớn phải chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với nội dung bất hợp pháp và rủi ro trên mạng.

Theo DSA, các nền tảng trực tuyến rất lớn phải:

• Đánh giá và giảm thiểu rủi ro liên quan đến nội dung bất hợp pháp và gian lận
• Minh bạch hơn về cách kiểm duyệt nội dung và quảng cáo
• Hành động nhanh hơn khi phát hiện nội dung gây hại hoặc vi phạm pháp luật

Quy định này đã tạo ra khối lượng giám sát rất lớn. Ví dụ, trong nửa đầu năm 2025, các nền tảng báo cáo hơn 9 tỷ quyết định kiểm duyệt nội dung, phần lớn được thực hiện chủ động theo chính sách của họ.

Các tổ chức người tiêu dùng cho rằng sự tồn tại kéo dài của quảng cáo đầu tư lừa đảo cho thấy việc thực thi DSA có thể cần mạnh mẽ hơn.

Điều gì có thể xảy ra tiếp theo

Vì các khiếu nại đã được gửi đến cả Ủy ban châu Âu lẫn cơ quan quản lý quốc gia, các nhà chức trách có thể xem xét bằng chứng để xác định liệu các công ty có vi phạm nghĩa vụ theo DSA hay không.

Nếu cơ quan quản lý kết luận rằng các nền tảng đã không xử lý đầy đủ rủi ro từ quảng cáo gian lận, vụ việc có thể dẫn đến điều tra chính thức hoặc các biện pháp thực thi theo luật EU.

Do đó, các khiếu nại này được xem như một phép thử quan trọng cho cách Liên minh châu Âu áp dụng Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số đối với những công ty công nghệ lớn nhất thế giới.