Bên trong khoản cược hơn 60 tỷ USD của SoftBank vào OpenAI

Rủi ro tập trung vào một công ty tư nhân

Tổng số tiền SoftBank cam kết vào OpenAI hiện khoảng 64,6 tỷ USD để đổi lấy khoảng 13% cổ phần . Quy mô này khiến nó trở thành một trong những khoản đầu tư tập trung lớn nhất từng được thực hiện vào một startup công nghệ tư nhân.

Điều này khá khác so với chiến lược trước đây của Vision Fund — quỹ đầu tư của SoftBank — vốn thường phân bổ tiền vào hàng trăm công ty để phân tán rủi ro.

Trong lĩnh vực AI, nhiều nhà đầu tư chọn cách đặt cược vào nhiều công ty cùng lúc vì rất khó dự đoán ai sẽ thắng cuộc trong cuộc đua công nghệ này . Nhưng SoftBank lại đặt cược lớn vào một cái tên duy nhất.

Nếu định giá của OpenAI chững lại hoặc giảm, tác động đến bảng cân đối của SoftBank có thể rất đáng kể.

Vấn đề thanh khoản: chưa thể bán cổ phần

Một yếu tố khác khiến các nhà phân tích lo lắng là tính thanh khoản. OpenAI vẫn là công ty tư nhân, nên SoftBank không thể dễ dàng bán cổ phần để thu tiền mặt.

Cho đến khi có IPO hoặc một sự kiện thoái vốn khác, phần lớn giá trị khoản đầu tư chỉ tồn tại trên giấy. Điều này đặc biệt quan trọng vì Masayoshi Son thường sử dụng đòn bẩy tài chính để khuếch đại lợi nhuận — đồng nghĩa với việc cần lối thoát thanh khoản tương đối nhanh .

Cạnh tranh AI ngày càng khốc liệt

Khoản cược của SoftBank cũng phụ thuộc nhiều vào việc OpenAI giữ được vị thế dẫn đầu trong AI. Nhưng điều đó không còn chắc chắn.

Đối thủ Anthropic đang nổi lên nhanh chóng, huy động hàng chục tỷ USD và đạt mức định giá hàng trăm tỷ USD, thu hẹp khoảng cách với OpenAI . Thậm chí có các cuộc thảo luận về mức định giá mới có thể tiến gần quy mô của OpenAI .

Cả hai công ty cũng đang chạy đua giành khách hàng doanh nghiệp, thiết lập các liên doanh và hợp tác với những tập đoàn tài chính và tư vấn lớn để triển khai AI trong doanh nghiệp .

Nếu các đối thủ làm suy yếu tốc độ tăng trưởng hoặc khả năng định giá của OpenAI, giá trị khoản đầu tư của SoftBank có thể chịu áp lực.

Lợi nhuận khổng lồ — nhưng chủ yếu trên giấy

Trên bề mặt, khoản cược của SoftBank đang trông rất thành công.

Tập đoàn đã báo cáo lợi nhuận ròng quý khoảng 1,83 nghìn tỷ yên (khoảng 11,6 tỷ USD), phần lớn nhờ ghi nhận lợi nhuận từ việc tăng giá trị khoản đầu tư vào OpenAI .

Trong 12 tháng kết thúc vào tháng 3, SoftBank cho biết họ đã ghi nhận khoảng 43,9 tỷ USD lợi nhuận định giá, trong đó khoảng 25 tỷ USD chỉ trong một quý .

Các khoản lợi nhuận này được thúc đẩy bởi việc định giá OpenAI tăng vọt lên khoảng 852 tỷ USD sau vòng gọi vốn lớn năm 2026 .

Vì sao những con số này vẫn chưa chắc chắn

Dù vậy, phần lớn lợi nhuận đó là lợi nhuận định giá chưa thực hiện, không phải tiền mặt.

Giá trị thực của chúng phụ thuộc vào việc OpenAI có duy trì hoặc tiếp tục tăng định giá trên thị trường tư nhân hay không. Nếu tâm lý nhà đầu tư với AI giảm nhiệt, chi phí vay tăng hoặc đối thủ chiếm thị phần, các khoản lợi nhuận này có thể nhanh chóng thu hẹp.

Nói cách khác, khoản cược của Masayoshi Son có thể trở thành một trong những khoản đầu tư mạo hiểm thành công nhất lịch sử — hoặc là ví dụ điển hình về rủi ro tập trung khổng lồ. Hiện tại, bảng cân đối của SoftBank đang gắn chặt với cách cuộc đua AI toàn cầu diễn ra.