Ấn Độ chuẩn bị thử nghiệm trái phiếu doanh nghiệp token hóa đầu tiên: REC sẽ kiểm tra điều gì?

Ấn Độ đang chuẩn bị một chương trình thử nghiệm có kiểm soát đối với trái phiếu doanh nghiệp token hóa. REC, doanh nghiệp nhà nước chuyên tài trợ cho lĩnh vực điện lực, được cho là sẽ trở thành tổ chức phát hành đầu tiên. Đợt phát hành dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026, với giá trị dưới 500 crore rupee, tương đương dưới 5 tỷ rupee, và chủ yếu mang tính thử nghiệm công nghệ chứ chưa phải một đợt chào bán rộng rãi cho nhà đầu tư cá nhân. 123

Trái phiếu token hóa là gì?

Trái phiếu token hóa vẫn là một công cụ nợ thông thường, nhưng thông tin về việc phát hành, quyền sở hữu, chuyển nhượng và thanh toán được ghi nhận trên blockchain hoặc một sổ cái phân tán khác. Với mô hình này, các bên cùng sử dụng một hệ thống ghi nhận dữ liệu thay vì phải đối chiếu giữa nhiều hệ thống riêng biệt. 39

Điều cơ quan quản lý muốn tìm hiểu là liệu hạ tầng dùng chung đó có thể giúp giao dịch trái phiếu diễn ra nhanh hơn, minh bạch hơn và ít tốn công vận hành hơn hay không. SEBI, cơ quan quản lý thị trường chứng khoán Ấn Độ, cũng đặt mục tiêu kiểm tra khả năng tăng tốc thanh toán, cải thiện khả năng truy vết và tự động hóa một số nghiệp vụ sau phát hành. Những nghiệp vụ này có thể bao gồm trả lãi định kỳ hoặc các hoạt động quản lý trái phiếu khác, dù thiết kế vận hành chi tiết của đợt REC chưa được công bố đầy đủ trong các nguồn hiện có. 1920

Nhà đầu tư sẽ mua và nắm giữ trái phiếu như thế nào?

Theo các thông tin được đưa tin, chương trình sẽ sử dụng đồng tiền kỹ thuật số bán buôn của Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (w-CBDC) để thanh toán. Nhà đầu tư được lựa chọn dự kiến phải sử dụng hai công cụ kỹ thuật số riêng biệt:

• Ví w-CBDC bán buôn: dùng để lưu trữ và chuyển tiền kỹ thuật số thanh toán cho trái phiếu;
• Ví chứng khoán DEMAT 2.0: dùng để nắm giữ và theo dõi vị thế trái phiếu token hóa trên sổ cái phân tán. 478

Cách bố trí này nhằm liên kết việc chuyển tiền với việc chuyển chứng khoán. Về nguyên tắc, trái phiếu token hóa và khoản thanh toán bằng w-CBDC có thể được chuyển đồng thời, qua đó giảm công việc đối soát giữa các hệ thống. Tuy nhiên, đây mới là giả thuyết mà chương trình đang kiểm tra, chưa phải bằng chứng cho thấy mọi giao dịch trái phiếu trong tương lai sẽ được thanh toán tức thời. 20

SEBI và RBI cùng phối hợp

SEBI đang thúc đẩy chương trình thí điểm token hóa trái phiếu doanh nghiệp với sự phối hợp của RBI, tức Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ. Việc kết nối chứng khoán token hóa với hạ tầng thanh toán bằng w-CBDC bán buôn của RBI là điểm đáng chú ý nhất trong thiết kế được báo cáo. 2620

Chủ tịch SEBI Tuhin Kanta Pandey trước đó cho biết chương trình sẽ xem xét liệu token hóa có thể giúp thị trường nợ Ấn Độ rút ngắn thời gian thanh toán, nâng cao khả năng truy vết, tự động hóa nghiệp vụ trái phiếu và tăng tính minh bạch hay không. 113

Quyền tiếp cận sẽ bị giới hạn

Trái phiếu REC dự kiến chỉ được cung cấp cho một nhóm nhà đầu tư được lựa chọn trong chương trình thử nghiệm, không mở cho toàn bộ thị trường bán lẻ. Các trái phiếu này cũng được cho là sẽ có thời gian khóa ban đầu ba tháng, đồng nghĩa nhà đầu tư không thể chuyển nhượng ngay sau khi mua. 478

Trong giai đoạn đầu, các token này dự kiến không xuất hiện trên nền tảng sổ lệnh điện tử thông thường. Các sở giao dịch được cho là đang hướng tới việc xây dựng một cơ chế giao dịch thứ cấp vào tháng 12/2026. Tuy nhiên, mốc thời gian này vẫn phụ thuộc vào tiến độ thử nghiệm cũng như việc hoàn thiện các yêu cầu kỹ thuật và pháp lý. 46

Vì sao thử nghiệm này đáng chú ý?

Câu hỏi lớn không chỉ là Ấn Độ có thể đưa thông tin về một trái phiếu lên blockchain hay không. Điều quan trọng hơn là liệu hạ tầng kỹ thuật số được quản lý chặt chẽ có thể kết nối quyền sở hữu chứng khoán, thanh toán và các dịch vụ sau phát hành theo cách nhanh hơn, đơn giản hơn so với quy trình hiện nay.

Nếu được triển khai như các nguồn tin dự báo, chương trình REC sẽ đưa Ấn Độ đứng cùng nhóm với các thị trường châu Âu và Hong Kong, nơi việc phát hành hoặc thanh toán trái phiếu dựa trên blockchain đã được thử nghiệm hoặc triển khai. Điểm riêng trong cách tiếp cận của Ấn Độ là kết hợp chứng khoán token hóa với w-CBDC của RBI, cho phép cơ quan quản lý kiểm tra mô hình chuyển giao chứng khoán và thanh toán đồng thời trong một môi trường được kiểm soát. 123

Với nhà đầu tư, tác động trước mắt vẫn khá hạn chế: quyền tham gia bị giới hạn, thanh khoản bị ảnh hưởng bởi thời gian khóa và chương trình chưa phải là một thị trường bán lẻ rộng mở. Với các nhà hoạch định chính sách và đơn vị vận hành hạ tầng thị trường, kết quả quan trọng hơn sẽ là liệu thử nghiệm có tạo ra nền tảng đủ khả thi để mở rộng ứng dụng trái phiếu doanh nghiệp kỹ thuật số hay không.

Điều gì đã được xác nhận, điều gì vẫn chưa chắc chắn?

Thông tin về thời điểm tháng 9, vai trò của REC và quy mô dưới 500 crore rupee xuất phát từ các bài đưa tin dẫn nguồn am hiểu kế hoạch. Các chi tiết như yêu cầu sử dụng hai loại ví, thời gian khóa ba tháng và mục tiêu xây dựng thị trường thứ cấp vào tháng 12 cũng là những thông tin được báo cáo về chương trình thử nghiệm, chưa phải một bộ quy tắc vận hành công khai hoàn chỉnh. 234

Một số nguồn khác cho biết SEBI chưa xác nhận mọi tổ chức phát hành, sở giao dịch, đơn vị lưu ký hoặc tổ chức tài chính tham gia, đồng thời trong một số cập nhật, ngày triển khai vẫn chưa được xác nhận chính thức. 6 Vì vậy, cách hiểu thận trọng nhất là Ấn Độ đang tích cực thúc đẩy sáng kiến token hóa và có kế hoạch phát hành REC được đưa tin, nhưng các điều khoản cuối cùng cũng như cơ chế vận hành vẫn có thể thay đổi.