Cuộc họp BOJ tháng 6 và phép thử lớn cho đồng yen

Trong quá khứ, mỗi khi tỷ giá tiến sát khu vực này thường xuất hiện:

• Các cảnh báo mạnh mẽ từ quan chức Nhật Bản
• Đồn đoán về khả năng can thiệp trực tiếp vào thị trường ngoại hối
• Những cú bật mạnh của đồng yen sau giai đoạn giảm sâu

Ngoài yếu tố tâm lý, vấn đề còn mang tính kinh tế trong nước: đồng yen yếu làm tăng chi phí nhập khẩu, đặc biệt là năng lượng, từ đó gây áp lực lạm phát đối với người tiêu dùng Nhật Bản.

Vì sao Nhật Bản không thể can thiệp quá dễ dàng

Ngay cả khi yen suy yếu nhanh, việc can thiệp ngoại hối cũng không phải là lựa chọn tự động.

Mỹ và Nhật Bản nhiều lần tái khẳng định rằng tỷ giá nên được quyết định chủ yếu bởi thị trường, dù họ cũng thừa nhận rằng biến động quá mức có thể gây rủi ro cho ổn định tài chính .

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng nhấn mạnh rằng các quốc gia nên duy trì cơ chế tỷ giá linh hoạt và chỉ sử dụng can thiệp ngoại hối trong những hoàn cảnh đặc biệt thay vì như một công cụ chính sách thường xuyên .

Vì vậy, các bước đầu tiên của Nhật Bản thường là cảnh báo bằng lời nói hoặc điều chỉnh chính sách tiền tệ, trước khi tiến tới hành động trực tiếp trên thị trường.

Kịch bản 1: BOJ không tăng lãi suất

Nếu BOJ giữ nguyên lãi suất trong khi thị trường đang kỳ vọng tăng, phản ứng ban đầu có thể là yen suy yếu nhanh.

Một số yếu tố vĩ mô có thể khuếch đại xu hướng này:

• Lợi suất trái phiếu Mỹ cao hơn, làm nới rộng chênh lệch lãi suất với Nhật Bản
• Giá dầu tăng, khiến hóa đơn nhập khẩu của Nhật Bản phình to

Theo các chiến lược gia ngoại hối, để yen phục hồi bền vững thường cần các yếu tố nền tảng mạnh hơn như BOJ thắt chặt chính sách hoặc giá dầu giảm . Nếu những điều kiện này không xuất hiện, áp lực giảm giá của yen có thể kéo dài.

Trong kịch bản này, USD/JPY có thể vượt mốc 160 và tiến tới 165–170, đặc biệt nếu việc can thiệp bị trì hoãn hoặc không đáp ứng tiêu chí “hoàn cảnh đặc biệt”.

Kịch bản 2: BOJ tăng lãi suất 25 điểm cơ bản

Nếu BOJ thực sự nâng lãi suất, đồng yen có thể phục hồi trong ngắn hạn. Tuy nhiên, mức độ tăng mạnh hay yếu phụ thuộc vào thông điệp đi kèm.

Hai khả năng có thể xảy ra:

Tăng lãi suất mang tính “diều hâu”

• BOJ phát tín hiệu tiếp tục thắt chặt
• Chênh lệch lãi suất với Mỹ thu hẹp
• USD/JPY có thể giảm về 150 hoặc thậm chí 140 nếu lợi suất toàn cầu cũng hạ

Tăng lãi suất nhưng thông điệp mềm mỏng

• Được xem như bước điều chỉnh một lần
• Triển vọng lãi suất dài hạn thay đổi ít
• Yen tăng ban đầu nhưng sau đó suy yếu trở lại

Do thị trường đã định giá khá cao khả năng tăng lãi suất, thông điệp chính sách sau cuộc họp có thể quan trọng hơn chính quyết định tăng lãi suất.

Vì sao cuộc họp này đặc biệt quan trọng

Sự mất cân đối trong kỳ vọng khiến cuộc họp tháng 6 trở thành sự kiện có rủi ro biến động lớn.

• Không tăng lãi suất: cú sốc đối với thị trường, yen có thể giảm mạnh.
• Tăng lãi suất như kỳ vọng: phản ứng có thể hạn chế nếu không có tín hiệu thắt chặt tiếp theo.

Chính sự bất cân xứng này khiến nhiều nhà phân tích coi cuộc họp BOJ tháng 6 là chất xúc tác lớn cho thị trường ngoại hối — nơi đồng yen có thể tiếp tục trượt về vùng 170, hoặc đảo chiều mạnh lên gần 140 nếu chu kỳ thắt chặt bắt đầu rõ ràng hơn.