Singapore nên ưu tiên mạng xã hội an toàn cho trẻ em thay vì cấm đồng loạt

Giải pháp phù hợp nhất với Singapore là một cơ chế bảo vệ trẻ em dựa trên rủi ro và độ tuổi, không phải lệnh cấm mạng xã hội đồng loạt. Chính phủ đang nghiên cứu mô hình phân tầng: người dưới 13 tuổi có thể bị hạn chế truy cập các dịch vụ mạng xã hội được chỉ định, còn nhóm từ 13 đến 18 tuổi sẽ được cung cấp nội dung, tương tác và tính năng phù hợp với lứa tuổi. Những nền tảng không thể đáp ứng yêu cầu có thể bị hạn chế phục vụ người dùng nhỏ tuổi.

Cách tiếp cận này cũng phù hợp với khả năng Chính phủ chặn các nền tảng không bảo đảm đủ biện pháp an toàn, trong khi cho phép những dịch vụ an toàn hơn tiếp tục hoạt động.

Mục tiêu là tham gia an toàn, không chỉ trì hoãn việc tham gia

Một ngưỡng tuổi duy nhất tạo ra hiệu ứng “vách đá”: trẻ bị loại khỏi mạng xã hội cho đến một mốc nhất định, rồi có thể chuyển ngay sang quyền truy cập gần như đầy đủ. Hệ thống tốt hơn nên mở rộng mức độ tự chủ từng bước, tương ứng với độ tuổi và những rủi ro mà trẻ có thể gặp:

• Dưới 13 tuổi: Không được lập tài khoản trên các dịch vụ mạng xã hội được chỉ định, ngoại trừ những dịch vụ dành riêng cho trẻ em và được kiểm duyệt chặt chẽ.
• Từ 13 đến 15 tuổi: Hồ sơ mặc định ở chế độ riêng tư; hạn chế nhắn tin và chia sẻ; giảm khả năng bị người lạ tìm thấy; cấm người lớn không quen biết chủ động liên hệ; livestream bị giới hạn nghiêm ngặt.
• Từ 16 đến 17 tuổi: Có thêm không gian tham gia, nhưng vẫn giữ các thiết lập bảo vệ mặc định, công cụ kiểm soát rõ ràng và giới hạn đối với tương tác hoặc nội dung rủi ro cao.
• Từ 18 tuổi: Được sử dụng như người trưởng thành, nhưng vẫn chịu các nghĩa vụ an toàn chung của nền tảng.

Các mốc tuổi và biện pháp cụ thể cần được thử nghiệm, tham vấn với trẻ em, phụ huynh, trường học và chuyên gia bảo vệ trẻ. Singapore cho biết quá trình tham vấn với công chúng và các dịch vụ được chỉ định vẫn đang diễn ra; vì vậy, những tầng tuổi trên chưa nên được xem là chính sách đã chốt.

Australia là lời cảnh báo, đồng thời là phép so sánh hữu ích

Đạo luật Tuổi tối thiểu sử dụng mạng xã hội của Australia yêu cầu các nền tảng thuộc diện hạn chế độ tuổi thực hiện những biện pháp hợp lý để ngăn trẻ dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản. Nghĩa vụ này có hiệu lực từ ngày 10 tháng 12 năm 2025.

Singapore nên nghiên cứu kỹ mô hình đó, nhưng không nhất thiết sao chép nguyên trạng. Quy định về tuổi tối thiểu có thể giảm mức độ tiếp xúc với một số nguy cơ, song cũng có thể khuyến khích trẻ né kiểm tra, chuyển sang các dịch vụ ít được quản lý hơn hoặc dùng tài khoản của người lớn. Bộ Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin Singapore thừa nhận rằng các phương pháp xác nhận độ tuổi hiện nay chưa hoàn toàn đáng tin cậy và có thể bị vượt qua theo những cách như vậy.

Bài học thực tế là giới hạn độ tuổi chỉ nên là lớp bảo vệ cuối, không phải toàn bộ hệ thống an toàn. Nó cần đi cùng trách nhiệm của nền tảng, kiểm soát từ kho ứng dụng, thiết lập mặc định an toàn và giáo dục kỹ năng số.

Quản lý những thiết kế định hình hành vi

An toàn cho trẻ không chỉ liên quan đến nội dung bất hợp pháp hoặc rõ ràng có hại. Vấn đề còn nằm ở cách sản phẩm tác động đến sự chú ý, khả năng liên hệ và quá trình khám phá nội dung. Các biện pháp sắp tới của Singapore nên yêu cầu nền tảng đánh giá và giảm rủi ro do những tính năng như:

• video tự động phát và thao tác cuộn vô hạn;
• hệ thống đề xuất có sức thuyết phục cao;
• chuỗi tương tác, phần thưởng duy trì mức độ tương tác và thông báo vào ban đêm;
• khả năng bị công khai tìm thấy và tin nhắn trực tiếp không được yêu cầu;
• chia sẻ nội dung hoặc vị trí quá dễ dàng; và
• những thiết kế khiến việc báo cáo, chặn tài khoản hoặc rời khỏi dịch vụ trở nên khó khăn.

Khung an toàn trực tuyến của Singapore hiện đã yêu cầu các dịch vụ được chỉ định chú trọng an toàn người dùng, trong đó có an toàn trẻ em và rủi ro từ nội dung gây hại. Bước tiếp theo nên là quy định cụ thể hơn về trách nhiệm thiết kế, có thể kiểm toán và gắn với trải nghiệm thực tế của người chưa thành niên.

Bắt buộc thiết lập mặc định an toàn cho trẻ

Các nền tảng phục vụ người chưa thành niên nên phải kích hoạt thiết lập bảo vệ ngay khi tài khoản được tạo, thay vì buộc trẻ hoặc phụ huynh tự tìm rồi bật lên. Bộ tiêu chuẩn cơ bản có thể bao gồm:

• hồ sơ riêng tư và khả năng xuất hiện hạn chế trong kết quả tìm kiếm;
• giới hạn việc người lớn liên hệ, gắn thẻ hoặc mời trẻ vào nhóm;
• kiểm soát chặt hơn đối với tin nhắn trực tiếp, livestream và chia sẻ vị trí;
• giảm thu thập và sử dụng dữ liệu của trẻ;
• hệ thống đề xuất và phân phối nội dung phù hợp với độ tuổi;
• công cụ báo cáo, chặn và tìm kiếm trợ giúp dễ nhìn, dễ sử dụng; và
• cơ chế chuyển xử lý nhanh đối với hành vi dụ dỗ, bóc lột tình dục, tự gây hại và các rủi ro nghiêm trọng khác.

Những biện pháp này cũng cần đi kèm quy trình kháng nghị hiệu quả. Một hệ thống bảo vệ trẻ nhưng không cho phép sửa sai khi tài khoản bị hạn chế hoặc nội dung bị gỡ nhầm sẽ khó tạo được niềm tin và khó cải thiện theo thời gian.

Xác định rõ vai trò của quyền chặn nền tảng

Chặn truy cập nên là công cụ thực thi có tính tương xứng đối với các nền tảng từ chối thực hiện nghĩa vụ an toàn hoặc liên tục thất bại sau khi đã có cơ hội hợp lý để khắc phục. Đây không nên là phản ứng tự động trước mọi vi phạm.

Để sự phân biệt này có sức thuyết phục, Singapore nên yêu cầu các tiêu chí tuân thủ có thể đo lường, gồm:

1. đánh giá rủi ro an toàn trẻ em độc lập;
2. bằng chứng về hệ thống đề xuất, liên hệ và kiểm duyệt;
3. quyền tiếp cận hồ sơ và tiến hành kiểm thử phù hợp cho cơ quan quản lý;
4. kiểm toán định kỳ và báo cáo minh bạch công khai; và
5. các chế tài đủ sức răn đe trước hoặc song song với việc hạn chế truy cập.

Điều này tạo ra một thỏa thuận rõ ràng: nền tảng có thể tiếp cận người dùng trẻ nếu chứng minh được rằng sản phẩm của mình đủ an toàn cho họ.

Kiểm tra độ tuổi nhưng phải bảo vệ quyền riêng tư

Singapore đã áp dụng yêu cầu xác nhận độ tuổi đối với các kho ứng dụng được chỉ định nhằm giảm khả năng người dưới 18 tuổi tải những ứng dụng không phù hợp với độ tuổi. Chính phủ cũng dự định mở rộng yêu cầu này sang các dịch vụ mạng xã hội được chỉ định.

Các cơ chế kiểm tra cần dựa trên nguyên tắc thu thập dữ liệu tối thiểu và chịu sự giám sát độc lập về quyền riêng tư. Không một phương pháp đơn lẻ nào—xác minh, ước tính hay suy luận độ tuổi—có thể giải quyết đáng tin cậy toàn bộ vấn đề. Vì vậy, kiểm tra độ tuổi phải được kết hợp với kiểm soát từ kho ứng dụng, trách nhiệm của nền tảng và thiết kế an toàn, thay vì bị xem như bằng chứng rằng một đứa trẻ đã an toàn trên mạng.

Xây dựng năng lực song song với quy định

Quy định không thể thay thế kỹ năng số. Trường học, gia đình và các tổ chức thanh thiếu niên nên giúp trẻ hiểu về sự đồng thuận, ranh giới cá nhân, lừa đảo, thao túng, cách báo cáo và thói quen sử dụng lành mạnh. Phụ huynh cần các công cụ kiểm soát và hướng dẫn an toàn đơn giản, dễ thấy, có ngôn ngữ phù hợp với gia đình—không bị chôn sâu trong nhiều lớp cài đặt.

Trẻ và thanh thiếu niên cũng nên tham gia thử nghiệm hệ thống. Các hội đồng thanh thiếu niên, trong đó có đại diện từ những nhóm dễ bị tổn thương, có thể đánh giá liệu thiết lập riêng tư, công cụ báo cáo và giới hạn theo độ tuổi có hoạt động hiệu quả trong thực tế hay không. Một biện pháp nhìn có vẻ chặt chẽ trên giấy vẫn có thể bị phớt lờ, hiểu sai hoặc dễ dàng né tránh.

Một nguyên tắc khả thi cho Singapore

Singapore nên gắn quyền tiếp cận người dùng trẻ với trách nhiệm thiết kế sản phẩm:

Nền tảng phải giành được quyền tiếp cận người dùng trẻ bằng cách xây dựng dịch vụ an toàn ngay từ thiết kế; trẻ em được trao thêm tự do khi độ tuổi, năng lực và các biện pháp bảo vệ cùng tăng lên.

Khung phân tầng sẽ duy trì khả năng tiếp cận những cộng đồng trực tuyến hữu ích, đồng thời giảm nguy cơ trẻ gặp nội dung có hại, liên hệ không mong muốn và các thiết kế thúc đẩy việc trực tuyến quá mức. Quy định của Australia về người dưới 16 tuổi cho thấy một ngưỡng tuổi cứng là khả thi, nhưng Singapore có thể hướng đến mô hình tiến dần hơn—kết hợp xác nhận độ tuổi với nghĩa vụ nền tảng có thể thực thi, bảo vệ quyền riêng tư và những kỹ năng trẻ cần để sống trong môi trường trực tuyến.