Meta đang biến câu hỏi “bạn sinh năm nào?” thành một bước kiểm tra khó lách hơn trên Instagram và Facebook. Thay vì chỉ dựa vào ngày sinh người dùng tự nhập, công ty cho biết sẽ mở rộng công nghệ kiểm tra tuổi bằng trí tuệ nhân tạo, trong đó có phân tích hình ảnh bằng AI, để nhận diện trẻ dưới 13 tuổi và đưa những tài khoản bị nghi là của người dưới 18 tuổi vào môi trường phù hợp hơn với độ tuổi [20][
22].
Điểm đáng chú ý là Meta không xử lý mọi nhóm tuổi theo cùng một cách. Trẻ dưới 13 tuổi — dưới mức tuổi tối thiểu mà Meta áp dụng cho Instagram và Facebook theo các báo cáo tại EU — là nhóm công ty muốn ngăn khỏi nền tảng. Còn người dùng từ 13 đến dưới 18 tuổi, nếu bị nghi khai gian tuổi để dùng tài khoản như người lớn, có thể bị chuyển sang các thiết lập bảo vệ dành cho thanh thiếu niên [2][
20][
22].
AI sẽ kiểm tra tuổi bằng những tín hiệu nào?
Trong thông báo của mình, Meta nói đến “AI visual analysis”, có thể hiểu là phân tích trực quan bằng AI, như một phần của nỗ lực tăng cường thực thi quy định với người dùng chưa đủ tuổi [20]. Thông báo dành cho Brazil cũng nêu rõ công nghệ phân tích hình ảnh bằng trí tuệ nhân tạo mới để phát hiện người dưới 13 tuổi [
22].
Theo các báo cáo, việc đánh giá tuổi sẽ không chỉ nhìn vào ngày sinh trong hồ sơ. Meta có thể sử dụng các tín hiệu từ hình ảnh đã đăng, bình luận và video để ước lượng liệu một tài khoản có thuộc về trẻ em hoặc thanh thiếu niên hay không [13]. Nói cách khác, việc nhập một năm sinh “cho đủ tuổi” có thể không còn là lớp ngụy trang hiệu quả như trước.
Hai nhóm bị tác động nhiều nhất: dưới 13 và dưới 18
Với trẻ dưới 13 tuổi, mục tiêu của Meta là phát hiện và loại các tài khoản này khỏi nền tảng. Các báo cáo tại châu Âu cho biết Instagram và Facebook đặt ngưỡng tối thiểu 13 tuổi, nhưng Ủy ban châu Âu cho rằng trẻ em có thể dễ dàng nhập ngày sinh giả khi tạo tài khoản [2]. Những biện pháp mới vì vậy nhắm tới việc gỡ hoặc chặn tài khoản của trẻ dưới 13 tuổi; trường hợp người lớn bị nhận diện nhầm là chưa đủ tuổi được nêu là có thể phản đối quyết định [
6][
3].
Với nhóm bị nghi dưới 18 tuổi, hướng xử lý khác hơn. Meta cho biết sẽ mở rộng các biện pháp bảo vệ đối với những tài khoản có dấu hiệu khai sai tuổi trên Instagram tại EU và Brazil, cũng như trên Facebook tại Mỹ [20]. Bản thông báo tiếng Bồ Đào Nha của Meta cũng nói những người mà công ty cho là dưới 18 tuổi và có thể đang nói dối về tuổi sẽ được đưa vào trải nghiệm được bảo vệ hơn [
22].
“Teen Accounts” là gì?
“Teen Accounts” có thể hiểu là môi trường tài khoản dành cho thanh thiếu niên, với các lớp bảo vệ được bật sẵn. Meta mô tả các tài khoản này có cơ chế hạn chế ai có thể liên hệ với thanh thiếu niên và loại nội dung họ nhìn thấy [31]. Theo Meta, người dùng dưới 16 tuổi cần sự cho phép của phụ huynh nếu muốn nới lỏng một số thiết lập bảo vệ [
31].
Điểm cần phân biệt là: trẻ dưới 13 tuổi không đơn giản được “chuyển sang Teen Accounts”. Nhóm này là đối tượng Meta muốn ngăn khỏi nền tảng hoặc gỡ tài khoản [6]. Trong khi đó, người dùng từ 13 đến dưới 18 tuổi, nếu Meta đánh giá là thanh thiếu niên dù hồ sơ ghi tuổi người lớn, có thể bị đưa vào các chế độ bảo vệ phù hợp hơn [
20][
22].
Quy định áp dụng ở đâu?
Đợt mở rộng hiện được Meta mô tả theo từng ứng dụng và khu vực: Instagram tại Liên minh châu Âu và Brazil, Facebook tại Mỹ [20]. Một số báo cáo dẫn Reuters, được Handelsblatt và MarketScreener đăng lại, mô tả thêm việc đưa công nghệ tự động nhận diện người dùng chưa thành niên vào toàn bộ các nước EU, cũng như Mỹ và Anh [
10][
5].
Riêng Brazil có thông báo riêng từ Meta, trong đó nhấn mạnh cả công nghệ phân tích trực quan bằng AI để phát hiện người dưới 13 tuổi lẫn việc đưa người bị nghi dưới 18 tuổi nhưng khai sai tuổi vào trải nghiệm được bảo vệ hơn [22]. Với Mỹ, Meta cũng từng nói về các thử nghiệm sử dụng AI để tìm tài khoản có khả năng thuộc về thanh thiếu niên và chủ động đưa vào thiết lập Teen Account [
32].
Vì vậy, không nên hiểu đây là một thay đổi giống hệt nhau ở mọi quốc gia, mọi ứng dụng. Meta đang triển khai theo từng thị trường, từng nền tảng và từng loại biện pháp.
Vì sao Meta siết vào lúc này?
Bối cảnh lớn là áp lực quản lý tại châu Âu. Ủy ban châu Âu, cơ quan hành pháp của EU, đã đưa ra đánh giá sơ bộ rằng Meta chưa ngăn trẻ dưới 13 tuổi sử dụng Instagram và Facebook một cách đủ hiệu quả, và điều này có thể vi phạm Đạo luật Dịch vụ số của EU, thường được gọi là Digital Services Act hoặc DSA [2]. Netzpolitik.org cũng đưa tin rằng sau quá trình điều tra, Ủy ban tạm thời kết luận Facebook và Instagram làm chưa đủ để xử lý tài khoản của trẻ dưới 13 tuổi [
4].
Vì thế, thay đổi lần này không chỉ là một bản cập nhật tính năng. Nó còn trả lời một câu hỏi ngày càng quan trọng với các nền tảng mạng xã hội: liệu có thể chỉ tin vào tuổi do người dùng tự khai hay không? Cách tiếp cận mới của Meta là dùng thêm tín hiệu từ hoạt động và nội dung tài khoản để lấp khoảng trống đó [13][
20].
Phụ huynh sẽ thấy gì về Meta AI?
Tách biệt với kiểm tra tuổi, Meta cũng mở rộng công cụ giám sát dành cho phụ huynh liên quan đến Meta AI, trợ lý AI của công ty. Phụ huynh đang giám sát Teen Accounts sẽ có thể xem thông tin về các chủ đề mà con mình đã trao đổi với Meta AI. Meta nêu các thị trường đầu tiên gồm Mỹ, Anh, Úc, Canada và Brazil, sau đó triển khai toàn cầu trong những tuần tiếp theo [18].
Một báo cáo tiếng Đức lưu ý rằng phụ huynh không xem được toàn bộ nội dung trò chuyện; tính năng này cũng cần chế độ giám sát được bật [12]. Đây là điểm quan trọng, vì công cụ mới thiên về “nhìn thấy chủ đề” để phụ huynh có cơ sở trao đổi với con, chứ không phải mở toàn bộ hộp thư AI của trẻ.
Người dùng và phụ huynh cần lưu ý gì?
Với thanh thiếu niên, thay đổi thực tế nhất là việc khai ngày sinh giả có thể khó qua mặt hệ thống hơn. Nếu Meta cho rằng một tài khoản thuộc về người dưới 18 tuổi, tài khoản đó có thể tự động bị chuyển sang các thiết lập bảo vệ như Teen Accounts [20][
31].
Với phụ huynh, có hai điểm cần theo dõi. Thứ nhất, các lớp bảo vệ dành cho thanh thiếu niên có thể được kích hoạt thường xuyên hơn khi Meta nghi ngờ tài khoản khai sai tuổi [20]. Thứ hai, nếu đang giám sát Teen Accounts, phụ huynh có thể nhận thêm thông tin về những chủ đề con trao đổi với Meta AI, nhưng không phải toàn bộ đoạn chat [
18][
12].
Điều còn bỏ ngỏ là mức độ chính xác của hệ thống kiểm tra tuổi bằng AI trong thực tế. Các nguồn hiện có nêu khả năng phản đối trong trường hợp người lớn bị chặn nhầm [3], nhưng chưa cung cấp dữ liệu độc lập cho thấy công nghệ mới này hoạt động chính xác đến đâu tại EU, Mỹ hoặc Brazil.




