Sự thật về thí nghiệm 'tạo ra sự sống' từ miệng phun thủy nhiệt của Nhật Bản

Đúng vậy, có một thí nghiệm nổi tiếng của các nhà nghiên cứu Nhật Bản liên quan đến việc tái tạo điều kiện tại các miệng phun thủy nhiệt dưới đáy đại dương để tìm hiểu nguồn gốc sự sống. Tuy nhiên, điều quan trọng cần làm rõ là thí nghiệm này không hề chứng minh được sự sống có thể tự nhiên hình thành. Kết quả cao nhất mà nó đạt được chỉ là tạo ra một vài 'viên gạch' phân tử cực kỳ nhỏ bé và đơn giản .

Thí nghiệm của Nhật Bản thực sự cho thấy điều gì?

Trong thí nghiệm mô phỏng môi trường miệng phun thủy nhiệt, các nhà khoa học đã quan sát thấy sự hình thành của các chuỗi phân tử ngắn từ glycine, một loại amino acid đơn giản. Phân tử phức tạp nhất được ghi nhận là hexaglycin, một chuỗi peptide nhỏ chỉ gồm sáu phân tử glycine liên kết với nhau .

• Hiệu suất cực thấp: Lượng hexaglycin thu được trong thí nghiệm là vô cùng nhỏ, chỉ đạt khoảng 0,001% . Để dễ hình dung, nếu ví toàn bộ sản phẩm là một bể bơi Olympic, thì lượng phân tử phức tạp nhất tạo ra chỉ tương đương vài giọt nước.
• Sự đơn giản đến khó tin: Hexaglycin là một phân tử cực kỳ cơ bản. Để so sánh, một tế bào sống đơn giản nhất cũng chứa hàng trăm nghìn loại phân tử protein, DNA, RNA với cấu trúc phức tạp hơn hexaglycin gấp hàng triệu lần .

Đặt thí nghiệm vào bối cảnh nghiên cứu chung

Thí nghiệm của các nhà nghiên cứu Nhật Bản không hề đơn độc. Nó nằm trong một bức tranh khoa học rộng lớn hơn, nơi các miệng phun thủy nhiệt được xem là một trong những 'ứng cử viên' sáng giá cho cái nôi của sự sống trên Trái Đất .

• Nhiều phòng thí nghiệm khác, bao gồm cả của NASA, đã mô phỏng các đại dương nguyên thủy và điều kiện áp suất, nhiệt độ khắc nghiệt gần các 'ống khói đen' dưới đáy biển. Kết quả cho thấy các phân tử tiền thân của sự sống như amino acid và màng tế bào sơ khai có thể hình thành trong những môi trường này .
• Một nhóm nghiên cứu khác do Ryuhei Nakamura từ Trung tâm Khoa học Tài nguyên Bền vững RIKEN (Nhật Bản) dẫn đầu còn phát hiện ra các cấu trúc nano vô cơ tự tổ chức xung quanh miệng phun, hoạt động như các kênh ion chọn lọc, tạo ra năng lượng dưới dạng điện . Phát hiện này củng cố giả thuyết rằng các miệng phun có thể cung cấp năng lượng cho các phản ứng hóa học tiền sinh học.

Những hiểu lầm tai hại cần tránh

Điểm mấu chốt tạo nên sự cường điệu xung quanh thí nghiệm của Nhật Bản nằm ở việc đánh đồng 'khối xây dựng' với 'ngôi nhà sự sống'. Khoảng cách giữa hai thứ này là vô cùng lớn.

• Không phải là bằng chứng: Thí nghiệm này không phải là bằng chứng cho thấy sự sống đã khởi nguồn từ các miệng phun thủy nhiệt. Nó chỉ đơn thuần chứng minh một bước đơn lẻ là khả thi: một vài loại phân tử hữu cơ nhỏ có thể được tổng hợp trong điều kiện như vậy .
• Hành trình từ phân tử đến tế bào còn rất xa: Để có được một tế bào sống thực thụ, khoa học còn phải giải mã hàng loạt bước đột phá khác mà thí nghiệm này không thể trả lời. Đó là sự hình thành của các hệ thống polymer phức tạp có khả năng lưu trữ thông tin di truyền (như RNA, DNA), cơ chế tự nhân đôi, mạng lưới trao đổi chất, và sự hình thành các ngăn (màng tế bào) riêng biệt để tập hợp tất cả các thành phần này lại và cho phép tiến hóa.

Tóm lại

Có: Một thí nghiệm tại Nhật Bản đã tạo ra được những thành phần sự sống sơ đẳng nhất từ mô phỏng miệng phun thủy nhiệt . Đây là một đóng góp thú vị cho lĩnh vực nghiên cứu nguồn gốc sự sống.

Nhưng không: Thí nghiệm đó không hề 'tạo ra sự sống' trong phòng thí nghiệm. Kết quả của nó chỉ là một gợi ý nhỏ về một bước đi chập chững đầu tiên trên hành trình dài và bí ẩn từ vật chất vô sinh đến thực thể sống đầu tiên.