El Niño 2015–2016: Ngô giảm, đậu tương hạ nhẹ, lúa mì vẫn ở mức cao

Nếu xét tổng sản lượng toàn cầu, El Niño mạnh giai đoạn 2015–2016 không khiến đậu tương, ngô và lúa mì đồng loạt giảm sâu. Ngô là mặt hàng suy yếu rõ hơn, đậu tương giảm nhẹ, trong khi lúa mì vẫn duy trì ở mức sản lượng cao. Điều này cho thấy ảnh hưởng của El Niño với nông nghiệp phụ thuộc rất lớn vào từng vùng trồng và đúng thời điểm sinh trưởng của cây.

Ngô: giảm trên toàn cầu, nhiều nơi chịu thiệt hại nặng

Sản lượng ngô thế giới niên vụ 2015/16 ước đạt 968,8 triệu tấn, thấp hơn mức xấp xỉ 1 tỷ tấn của niên vụ trước. 3

Tổn thất tập trung mạnh ở các khu vực bị hạn, đặc biệt là miền nam châu Phi. FAO ghi nhận tại một số quốc gia chịu ảnh hưởng, sản lượng ngô giảm hai chữ số, thậm chí sâu hơn: có nơi giảm khoảng một phần ba so với vụ 2015 vốn đã suy giảm, trong khi những khu vực khác mất 50–100% sản lượng ở một số địa bàn. 8910

Lúa mì: vẫn gần mức kỷ lục

Sản lượng lúa mì thế giới năm 2015 đạt khoảng 735 triệu tấn, cao hơn nhẹ so với kỷ lục của năm trước. 13 Theo ước tính của USDA, sản lượng lúa mì toàn cầu niên vụ 2015/16 ở mức 734,1 triệu tấn; dự báo ban đầu cho niên vụ 2016/17 là 727 triệu tấn, tức chỉ giảm nhẹ và vẫn ở vùng cao. 3

Nói cách khác, El Niño không làm nguồn cung lúa mì toàn cầu sụp giảm rõ rệt, dù một số nơi vẫn gặp thời tiết bất lợi và sản lượng đi xuống. 11

Đậu tương: hạ nhẹ, không phải mất mùa diện rộng

Sản lượng đậu tương toàn cầu niên vụ 2015/16 đạt khoảng 315,9 triệu tấn, thấp hơn nhẹ so với niên vụ trước. 3 Đây không phải tình trạng mất mùa trên diện rộng: sản lượng của Mỹ vẫn tương đối vững, còn tại Nam Mỹ, tác động của El Niño không đồng đều giữa các khu vực do nơi chịu khô hạn, nơi lại gặp mưa quá nhiều. 13

Vì sao không xảy ra kịch bản cả ba loại cây đều giảm mạnh?

El Niño 2015–2016 thực sự gây hạn hán và khủng hoảng lương thực ở Đông và miền nam châu Phi, Đông Nam Á cùng một số khu vực Trung Mỹ. Tuy nhiên, các vùng sản xuất chủ lực không chịu tác động cùng lúc, cùng mức độ hoặc cùng giai đoạn phát triển cây trồng. Ở một số nơi, điều kiện thời tiết còn tương đối thuận lợi, giúp bù đắp một phần thiệt hại ở các khu vực khác. 28

Tóm lại, bức tranh toàn cầu của giai đoạn này là: ngô suy yếu, đậu tương giảm nhẹ, còn lúa mì vẫn đạt sản lượng cao — chứ không phải El Niño tất yếu làm cả ba cây trồng cùng giảm sản lượng.