Vì sao giá đậu tương CBOT liên tục tăng gần đây?

Giá đậu tương kỳ hạn trên Sở Giao dịch Chicago (CBOT) tăng gần đây vì thị trường đang đồng thời phản ánh ba câu chuyện: Trung Quốc quay lại mua hàng, thời tiết gây rủi ro cho vụ mùa Mỹ và nhu cầu dầu đậu tương cho nhiên liệu sinh học có thể cải thiện. Khi yếu tố hỗ trợ nhu cầu gặp rủi ro nguồn cung, các quỹ có xu hướng mua bù vị thế bán và đẩy giá đi lên. 101114

Trung Quốc bắt đầu quay lại thị trường đậu tương Mỹ

Tín hiệu đáng chú ý nhất là các giao dịch mới với Trung Quốc. Đầu tháng 8, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) xác nhận Trung Quốc mua gần 500.000 tấn đậu tương Mỹ cho niên vụ 2026/27. Điều này giúp thị trường nhìn thấy rõ hơn nhu cầu xuất khẩu của Mỹ, sau giai đoạn hoạt động mua hàng kém sôi động. 11

Theo dự báo của cơ quan thuộc USDA tại Bắc Kinh, nhập khẩu đậu tương của Trung Quốc trong niên vụ 2026/27 có thể đạt 108 triệu tấn, tăng khoảng 2% so với niên vụ trước. Động lực chính là nhu cầu khô đậu tương của ngành thức ăn chăn nuôi tăng vừa phải. 1

Các thương vụ mới, bao gồm những đơn hàng được công bố thêm trong tháng 8, vì thế đã tạo lực đỡ trực tiếp cho giá CBOT. 10

Thời tiết Mỹ làm tăng “phần bù rủi ro”

Đậu tương Mỹ vẫn đang trải qua những giai đoạn quan trọng của quá trình hình thành hạt và tích lũy năng suất. Vì vậy, dự báo nắng nóng tại khu vực Trung Tây hoặc mưa lớn kéo dài có thể khiến thị trường lo ngại năng suất thực tế thấp hơn kỳ vọng. 1015

Đặc điểm của thị trường nông sản là giá thường phản ứng trước khi thiệt hại được xác nhận. Chỉ cần dự báo thời tiết xấu hơn hoặc điểm số chất lượng cây trồng giảm, giá các hợp đồng gần kỳ thu hoạch và hợp đồng vụ mới đã có thể tăng để phản ánh rủi ro tiềm ẩn.

Chính sách nhiên liệu sinh học hỗ trợ nhu cầu dầu đậu tương

Một yếu tố khác đến từ thị trường dầu đậu tương. Những diễn biến mới trong chính sách nhiên liệu tái tạo của Mỹ được thị trường đánh giá là có lợi cho nhu cầu nhiên liệu sinh học. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã cấp 1,76 tỷ tín chỉ nhiên liệu tái tạo cho năm tuân thủ 2025, gần gấp đôi ước tính trước đó. 14

Đậu tương là nguồn nguyên liệu quan trọng để sản xuất dầu diesel sinh học. Khi giá dầu đậu tương tăng, biên lợi nhuận của các nhà máy ép dầu được cải thiện, từ đó khuyến khích họ mua thêm đậu tương nguyên liệu. Nhu cầu ép dầu tăng có thể tạo thêm lực kéo cho giá đậu tương CBOT. 14

Vì sao đà tăng chưa chắc kéo dài?

Dù giá đang được hỗ trợ, bức tranh cung cầu toàn cầu chưa cho thấy tình trạng thiếu hụt rõ ràng. Báo cáo WASDE tháng 8 của USDA dự báo sản lượng đậu tương thế giới niên vụ 2026/27 đạt 442,3 triệu tấn, mức cao kỷ lục và tăng 12,8 triệu tấn so với niên vụ trước. Tồn kho cuối kỳ toàn cầu được dự báo ở mức 124,2 triệu tấn, nhích nhẹ so với ước tính trước đó. 34

Điều này cho thấy đà tăng hiện nay phần lớn phản ánh kỳ vọng nhu cầu tốt hơn cùng phần bù rủi ro từ thời tiết và chính sách, chứ chưa phải bằng chứng về một đợt thiếu cung toàn cầu. Nguồn cung lớn từ Mỹ và Nam Mỹ vẫn có thể giới hạn mức tăng của giá. 3416

Ba yếu tố cần theo dõi tiếp theo

Nhà đầu tư và doanh nghiệp nên chú ý đến:

1. Kết quả khảo sát mùa vụ và dự báo năng suất tại Mỹ: nếu năng suất bị hạ đáng kể, giá sẽ có thêm nền tảng cơ bản để tăng.
2. Các thông báo bán hàng xuất khẩu hằng ngày của Mỹ: việc Trung Quốc tiếp tục mua đều sẽ củng cố câu chuyện nhu cầu.
3. Chi tiết triển khai chính sách nhiên liệu sinh học của Mỹ: chính sách càng rõ ràng và có lợi cho dầu đậu tương, nhu cầu ép dầu càng được hỗ trợ.

Nếu thời tiết Mỹ cải thiện và Trung Quốc không duy trì các đơn hàng mới, phần bù rủi ro có thể nhanh chóng giảm, kéo giá điều chỉnh. Ngược lại, nếu năng suất bị hạ cùng lúc với xuất khẩu sang Trung Quốc tiếp tục tăng, đà đi lên của đậu tương CBOT sẽ có cơ sở vững chắc hơn.