El Niño trở thành rủi ro thời tiết lớn đối với mùa vụ 2026/27

Câu trả lời ngắn

Có, nhưng chưa thể nói El Niño chắc chắn sẽ làm giảm sản lượng của cả ba loại cây trồng. Hiện tượng này đã trở thành một rủi ro thời tiết đáng chú ý đối với các dự báo niên vụ 2026/27, song tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào lượng mưa và nhiệt độ tại từng vùng sản xuất trong các giai đoạn gieo trồng, trổ hoa - thụ phấn, tích lũy hạt và thu hoạch.13

Đậu tương: tâm điểm là Nam Mỹ

Rủi ro lớn nhất tập trung tại Brazil và Argentina. Nếu El Niño khiến một số khu vực ở Brazil khô nóng hơn, hoặc làm mưa tại Argentina phân bố bất lợi, năng suất đậu tương trong giai đoạn hình thành quả và tích lũy hạt có thể giảm.

Tuy nhiên, El Niño không đồng nghĩa với mất mùa ở mọi nơi. Tại những vùng vốn khô hạn, lượng mưa bổ sung ở mức phù hợp thậm chí có thể cải thiện triển vọng sản lượng. Vì vậy, chưa thể kết luận tác động tổng thể lên sản lượng đậu tương toàn cầu sẽ theo hướng tăng hay giảm. S&P Global đã xếp sản lượng đậu tương Brazil vào nhóm có rủi ro suy giảm trong niên vụ 2026/27.4

Lúa mì: Australia là khu vực đáng lưu ý

Australia thường được xem là một trong những nước có nguy cơ khô hạn cao hơn khi El Niño xuất hiện. Điều kiện khô hơn có thể làm suy giảm độ ẩm đất và năng suất lúa mì vụ đông. Các báo cáo thị trường đã nêu khả năng sản lượng lúa mì Australia giảm như một ví dụ về cách El Niño có thể gây nhiễu nguồn cung lương thực toàn cầu trong niên vụ 2026/27.4

Dù vậy, không nên quy mọi điều chỉnh sản lượng lúa mì cho El Niño. USDA đã hạ dự báo sản lượng lúa mì 2026/27 của Liên minh châu Âu do hạn hán, nhưng dữ liệu này tự nó không chứng minh rằng toàn bộ tình trạng hạn hán tại EU là do El Niño gây ra.3

Theo bản cập nhật tháng 8 của USDA, sản lượng lúa mì toàn cầu niên vụ 2026/27 được dự báo ở mức 819,3 triệu tấn, giảm 24,1 triệu tấn so với niên vụ 2025/26. Dự báo này phản ánh nhiều yếu tố thời tiết và mùa vụ, trong đó có việc điều chỉnh giảm tại EU.3

Ngô: nhạy cảm với nhiệt độ trong giai đoạn thụ phấn

Đối với ngô Mỹ, thời tiết nóng và khô trong giai đoạn thụ phấn mùa hè có thể gây rủi ro lớn cho năng suất. Tại Nam Mỹ, ngô vụ hai của Brazil và ngô Argentina cũng phụ thuộc mạnh vào thời điểm và sự phân bố của mưa.

S&P Global liệt kê sản lượng ngô Mỹ trong nhóm có thể suy yếu do hình thái thời tiết liên quan đến El Niño trong niên vụ 2026/27. Tuy nhiên, đây vẫn là một đánh giá rủi ro, chưa phải kết quả giảm sản lượng đã được xác nhận.4

Nên đọc các dự báo hiện nay như thế nào?

USDA thường không tách El Niño thành một dòng “giảm sản lượng” độc lập trong dự báo cơ sở. Thay vào đó, tác động của hiện tượng này được thể hiện dần qua các biến số như năng suất, diện tích thu hoạch, lượng mưa và nhiệt độ ở từng quốc gia sản xuất.13

FAO cũng cho biết El Niño đang tạo thêm bất định cho triển vọng nguồn cung ngũ cốc toàn cầu năm 2026. Dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu hiện ở mức 2.983 triệu tấn, thấp hơn 1,9% so với mức kỷ lục năm 2025 nhưng vẫn có thể là mức cao thứ hai từng được ghi nhận.7

Do đó, ở thời điểm hiện tại, El Niño nên được xem là một yếu tố rủi ro có thể khiến dự báo sản lượng được điều chỉnh tăng hoặc giảm trong những tháng tới, thay vì là nguyên nhân duy nhất giải thích mọi thay đổi trong triển vọng mùa vụ.13

Những chỉ báo cần theo dõi

Nếu mục tiêu là đánh giá rủi ro giá hàng hóa, ba nhóm dữ liệu đáng chú ý gồm:

• Mưa tại các vùng trồng lúa mì của Australia;
• Nhiệt độ và độ ẩm đất trong giai đoạn thụ phấn ngô tại Mỹ;
• Phân bố mưa tại các vùng trồng đậu tương và ngô ở Brazil, Argentina.

Các chỉ báo này thường cho biết rõ hơn tác động thực tế của El Niño lên năng suất so với việc chỉ nhìn vào tên của hiện tượng khí hậu.