Robot Sophia hát cùng dàn nhạc HKBU ở Hong Kong: điều đã biết và còn bỏ ngỏ

Những gì đã được xác nhận

Concert thường niên của Dàn nhạc Giao hưởng HKBU được tổ chức tại Trung tâm Văn hóa Đông Kowloon với chủ đề “Live Music ReIMAGINEd”. Theo HKBU, chương trình sử dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ nghệ thuật để tái định nghĩa trải nghiệm âm nhạc trực tiếp, đồng thời là một phần trong các hoạt động kỷ niệm 70 năm của trường.

Vai trò của Sophia cũng đã được nêu rõ trong thông tin chính thức. Sophia là robot hình người do Hanson Robotics, công ty đặt tại Hong Kong, phát triển. Trong đêm diễn, robot này xuất hiện như một “nghệ sĩ solo hình người có hiện thân vật lý” và cùng Dàn nhạc Giao hưởng HKBU trình bày ba ca khúc gốc.

HKBU cho biết thêm, tiến sĩ Lâm Quân Huy, phó giáo sư thực hành chuyên nghiệp tại Học viện Âm nhạc của trường, cùng nhóm của ông đã viết ba phần nhạc đệm giao hưởng cho giọng hát của Sophia.

Sophia đã làm gì trên sân khấu?

Từ các nguồn hiện có, có thể nói Sophia không chỉ được trưng bày như một thiết bị công nghệ. Robot này được sắp đặt như một nhân vật biểu diễn, đứng cùng dàn nhạc sống để hoàn thành các ca khúc gốc trong một chương trình mang chủ đề AI.

Reuters mô tả buổi hòa nhạc là nỗ lực kết hợp hình thức nghệ thuật truyền thống với đổi mới công nghệ, và nói Sophia đã xuất hiện cùng một dàn nhạc trực tiếp tại Hong Kong trong lần trình diễn nhạc cổ điển đầu tiên của robot này.

Một số chi tiết sân khấu hiện đến từ phần mô tả của các nền tảng video. Dailymotion và YouTube nêu rằng Sophia mặc váy dài ánh kim màu vàng, trình bày ba bài “Human Grace”, “I Am Your Mirror” và “Wires and Steel”, rồi nhận được tiếng vỗ tay từ khán giả. Tuy vậy, các chi tiết về tên bài, trang phục và phản ứng của khán giả nên được xem là thông tin bổ sung, không phải nền tảng duy nhất để xác nhận toàn bộ diễn biến buổi diễn.

Đây không chỉ là một chương trình xoay quanh Sophia

Sophia là điểm nhấn dễ thu hút truyền thông, nhưng không phải nội dung duy nhất của đêm nhạc. HKBU mô tả concert này như một thử nghiệm nghệ thuật nhằm khám phá ranh giới giữa nghệ thuật và công nghệ. Trường cũng cho biết Trung tâm Văn hóa Đông Kowloon là địa điểm biểu diễn mới do Cục Dịch vụ Văn hóa và Giải trí của chính quyền Hong Kong quản lý, được định hướng thúc đẩy sự kết hợp giữa nghệ thuật và công nghệ.

Một điểm nhấn khác của chương trình là phần trình diễn theo dạng bối cảnh trò chơi thực tế, lấy cảm hứng từ phim truyền hình kinh điển Trung Quốc “Tây du ký” và trò chơi điện tử “Black Myth: Wukong”. Theo HKBU, dàn nhạc chuyển từ nhạc chủ đề “Vân Cung Tấn Âm” của “Tây du ký” sang nhạc chủ đề của “Black Myth: Wukong”, kết hợp cùng yếu tố thị giác.

Nhìn từ cấu trúc chương trình, đây là một nỗ lực đưa nhiều lớp chất liệu vào cùng một sân khấu: giao hưởng, AI, robot hình người, văn hóa game và công nghệ trình diễn.

Vì sao màn diễn này đáng chú ý?

Sophia từng nổi tiếng trong các sự kiện công nghệ và truyền thông, nhưng lần này robot được đặt vào ngữ cảnh của một buổi hòa nhạc cổ điển chính thức. HKBU gọi đây là màn hợp tác ra mắt toàn cầu giữa Sophia và Dàn nhạc Giao hưởng HKBU; Reuters và phần mô tả video của South China Morning Post cũng định vị sự kiện này là lần ra mắt của Sophia trong trình diễn nhạc cổ điển.

Dù vậy, không nên vội hiểu rằng thông tin công khai đã chứng minh Sophia có thể tự mình thực hiện toàn bộ quy trình biểu diễn âm nhạc. Cách đọc thận trọng hơn là: đây là một tác phẩm nghệ thuật - công nghệ được tạo nên bởi nhạc sĩ, nhóm sáng tác và phối khí, dàn nhạc, hệ thống sân khấu, đội ngũ kỹ thuật và robot hình người.

Sự xuất hiện của Sophia giúp khái niệm “ca sĩ AI” có một hình dáng và vị trí rõ ràng trên sân khấu. Nhưng điều đó chưa tự động trả lời các câu hỏi về quyền sáng tạo, mức độ tạo sinh theo thời gian thực, cách điều khiển giọng hát - chuyển động, hay ranh giới phân công giữa con người và máy móc.

Những câu hỏi kỹ thuật vẫn chưa có câu trả lời

Thông cáo của HKBU, tóm tắt của Reuters và các nền tảng video lớn hiện chưa công bố rõ chuỗi kỹ thuật phía sau màn biểu diễn của Sophia. Vì vậy, các điểm sau vẫn cần được xem là chưa đủ bằng chứng công khai để kết luận:

• Giọng hát của Sophia được tạo theo thời gian thực, được tổng hợp sẵn, hay phát bằng một cơ chế khác;
• Biểu cảm gương mặt, chuyển động cơ thể và sự đồng bộ với âm thanh đến từ điều khiển trực tiếp hay từ chương trình được thiết lập trước;
• Mức độ can thiệp của đội ngũ kỹ thuật con người trong suốt buổi diễn;
• Danh sách tiết mục đầy đủ, quy trình tập luyện, xử lý âm thanh và hệ thống điều khiển sân khấu.

Kết luận chắc chắn nhất hiện nay là: Sophia đã biểu diễn cùng Dàn nhạc Giao hưởng HKBU tại Trung tâm Văn hóa Đông Kowloon, Hong Kong, vào ngày 29/4/2026, trong vai trò nghệ sĩ solo hình người và cùng dàn nhạc trình bày ba ca khúc gốc. Nhưng mức độ AI tạo sinh theo thời gian thực, cách vận hành kỹ thuật và phần việc cụ thể giữa con người với robot vẫn chưa được các nguồn công khai làm rõ.