Goldman Sachs cảnh báo ‘cơn khát’ chi tiêu 5.300 tỷ USD cho AI có thể gây bão nợ toàn cầu

Goldman Sachs dự báo bốn ‘gã khổng lồ’ công nghệ hàng đầu gồm Meta, Microsoft, Amazon và Alphabet sẽ chi tổng cộng 5.300 tỷ USD cho đầu tư cơ sở hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu từ năm 2025 đến 2030, tăng so với mức dự kiến trước đó là 4.500 tỷ USD . Quy mô này được so sánh với tổng GDP của Nhật Bản, Anh, Ấn Độ và Pháp cộng lại . Tuy nhiên, ngân hàng đầu tư này cũng chỉ ra hàng loạt rủi ro đan xen trên thị trường tín dụng, cấu trúc tài chính và chu kỳ thị trường, có thể định hình lại cục diện cuộc đua AI.

Thị trường tín dụng bão hòa và sự tập trung quá mức vào một số nhà phát hành

Amanda Lynam, chiến lược gia tín dụng của Goldman Sachs, cảnh báo rằng “sự bão hòa của thị trường tín dụng thanh khoản và áp lực tập trung nhà phát hành” đang “trở nên khó khăn hơn trong những năm tới.” Nhóm hyperscaler (Big Tech) hiện chiếm một phần lớn trong tổng vay nợ doanh nghiệp mới, và các nhà đầu tư trái phiếu có thể không sẵn sàng hấp thụ thêm lượng phát hành khổng lồ từ cùng một nhóm nhỏ do lo ngại tỷ trọng tăng trong các chỉ số và giới hạn tập trung danh mục. Những ràng buộc này “ít nhất sẽ tác động đến các quyết định tinh tế về mức độ tiếp xúc rủi ro và định giá,” bà Lynam nhận định .

Áp lực lên các kênh tài trợ truyền thống

Quy mô chi tiêu khổng lồ đang đẩy thị trường trái phiếu và dòng tiền nội bộ của các công ty đến giới hạn. Goldman Sachs lưu ý rằng các hyperscaler sẽ cần huy động vốn “từ nhiều thị trường, cấu trúc và loại tiền tệ khác nhau” để tránh va chạm với tình trạng bão hòa . Đợt chào bán quyền mua cổ phiếu 85 tỷ USD của Alphabet được trích dẫn như một bằng chứng cho thấy dòng tiền nội bộ và phát hành trái phiếu đơn thuần là không đủ . Việc cùng một số công ty liên tục bơm nợ ra thị trường trái phiếu khiến nhà đầu tư lo ngại về rủi ro tập trung .

Chuyển dịch từ vốn cổ phần sang nợ vay làm gia tăng rủi ro vĩ mô

Trong một báo cáo tháng 11/2025, chuyên gia phân tích Ryan Hammond của Goldman Sachs cảnh báo: “Mặc dù mức độ đòn bẩy của các công ty đại chúng vẫn còn nhỏ, nhưng việc tiếp tục chuyển dịch sang tài trợ bằng nợ sẽ làm gia tăng rủi ro vĩ mô liên quan đến quá trình xây dựng hạ tầng AI.” Các Big Tech đã vay 121 tỷ USD trong năm 2025, tăng mạnh so với mức trung bình 28 tỷ USD của 5 năm trước đó . Nhóm của Hammond cũng chỉ ra rằng các hyperscaler đại chúng “về lý thuyết có thể tăng thêm nợ lên tới 700 tỷ USD” .

Phụ thuộc vào thị trường tư nhân và rủi ro thực thi

Goldman Sachs nói rõ rằng vốn từ các quỹ cơ sở hạ tầng và bất động sản tư nhân sẽ cần đóng vai trò lớn hơn nhiều . Các quỹ hạ tầng tư nhân đã huy động kỷ lục 221 tỷ USD trong năm 2025, nhưng báo cáo lưu ý rằng ước tính chi tiêu vốn cho AI đang “vượt xa mức tăng trưởng thực tế trong xây dựng trung tâm dữ liệu,” đây là “một chỉ số cần được theo dõi sát sao để đánh giá nhu cầu tài chính dài hạn” . Một trung tâm dữ liệu kết hợp đất đai, điện năng, kết nối mạng, tòa nhà, hệ thống làm mát và máy chủ, đồng nghĩa với việc nhu cầu tài chính trải rộng trên nhiều loại tài sản và có thể gặp tắc nghẽn .

Phản ứng từ doanh nghiệp trước áp lực chi phí

Goldman Sachs thừa nhận rằng “phản ứng tiêu cực của giá cổ phiếu đối với các bất ngờ về chi tiêu vốn có thể buộc ban lãnh đạo phải xem xét lại mức độ tăng trưởng chi tiêu trong tương lai” . Các nhà phân tích bên ngoài được trích dẫn trong báo cáo lưu ý rằng chênh lệch lợi suất trái phiếu đầu tư (investment-grade bond spreads) đã nới rộng từ khoảng 70 lên 85 điểm cơ bản so với trái phiếu Kho bạc Mỹ do nguồn cung từ các hyperscaler, và có thể chạm 95 điểm cơ bản .

Song song với chu kỳ bùng nổ - suy thoái trong quá khứ

Goldman Sachs không trực tiếp đưa ra những điểm tương đồng lịch sử rõ ràng trong các báo cáo được trích dẫn, nhưng Aswath Damodaran từ Đại học New York, khi bình luận về cùng bộ dữ liệu, đã chỉ ra một điểm khác biệt quan trọng so với thời kỳ bong bóng dot-com: bong bóng dot-com gần như hoàn toàn được tài trợ bằng vốn cổ phần, vì vậy sự sụp đổ chỉ giới hạn trong các cổ đông. Ngược lại, sự bùng nổ chi tiêu vốn cho AI là “rất lớn” và “một phần đáng kể được tài trợ bằng nợ” đến từ vốn tư nhân thay vì ngân hàng. Damodaran cảnh báo nếu một cuộc điều chỉnh xảy ra, “vấn đề đó sẽ thể hiện dưới dạng khó khăn tài chính và vỡ nợ, và nó thực sự không thể bị giới hạn. Nó sẽ lan rộng ra phần còn lại của xã hội,” ám chỉ một sự tương tự lỏng lẻo với cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 .

Bảng tổng hợp rủi ro

Yếu tố rủi ro	Quan điểm của Goldman Sachs	Nguồn
Bão hòa thị trường tín dụng	Ngày càng khó khăn; sự tập trung nhà phát hành sẽ ảnh hưởng đến định giá và mức độ tiếp xúc
Giới hạn tài trợ truyền thống	Hyperscaler đang chạm trần trái phiếu và tiền mặt; cần thị trường tư nhân và chứng khoán hóa
Rủi ro vĩ mô từ tài trợ bằng nợ	Tiếp tục chuyển dịch sang nợ làm tăng rủi ro hệ thống cho quá trình xây dựng AI
Rủi ro thực thi thị trường tư nhân	Ước tính chi tiêu vốn vượt xa xây dựng thực tế; năng lực tài chính cần được giám sát
Phản ứng từ doanh nghiệp	Phản ứng giá cổ phiếu trước các bất ngờ về chi tiêu có thể buộc ban lãnh đạo thu hẹp quy mô
Song song với bùng nổ - suy thoái (Damodaran)	Tài trợ bằng nợ đồng nghĩa với việc sụp đổ sẽ lan ra xã hội, khác với bong bóng dot-com